Οι πρώτες πηγές για τον κρυπτοχριστιανισμό, κατά τη διάρκεια της
Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, είναι δύο επιστολές του Πατριάρχη
Κωνσταντινουπόλεως Ιωάννη ΙΔ΄ (1337-1347) του Απρηνού ή Καλέκα, που
απευθύνονται στον χριστιανικό πληθυσμό της Νίκαιας της Βιθυνίας τα έτη
1338 και 1340. Οι βίαιοι όμως εξισλαμισμοί, που είναι από τα κυριότερα
αίτια της εμφάνισής του, μετά την πτώση της Βασιλεύουσας (1453) και της Τραπεζούντας (1461),
είχαν τεράστια επίδραση στην εμφάνιση του κρυπτοχριστιανισμού. Οι
έχοντες δυνατότητα Έλληνες καταφεύγουν στη Ρωσία και στις Παραδουνάβιες
χώρες. Αυτοί που έμειναν αναγκάζονται υπό το κράτος της βίας και των
πιέσεων να αλλαξοπιστήσουν για να σώσουν τη ζωή, την τιμή, τις
οικογένειες, τις περιουσίες τους, και κυρίως να απαλλαγούν από την
καθημερινή απάνθρωπη συμπεριφορά των κατακτητών.
Η συνέχεια του άρθρου στο Pontos-news
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ποντιακός πόνος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ποντιακός πόνος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Κυριακή 10 Απριλίου 2016
Τρίτη 5 Απριλίου 2016
Ο Γιάννης Καλπούζος αφηγείται τη Γενοκτονία των Ποντίων – «Σέρρα, Η ψυχή του Πόντου» το νέο του μυθιστόρημα
Σέρρα, Η ψυχή του Πόντου είναι ο τίτλος του νέου βιβλίου του γνωστού πεζογράφου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός. Η επίσημη παρουσίασή του θα γίνει την Πέμπτη στο βιβλιοπωλείο Ιανός, στην Αθήνα.
Ο Γιάννης Καλπούζος, με το καθηλωτικό ύφος γραφής του, αναμετράται με μια τεράστια βιβλιογραφία, και με επίκεντρο τον ήρωά του Γαληνό Φιλονίδη –φιλόλογο, πολύγλωσσο, θρήσκο, αλλά ανάμεσα σε δύο γυναίκες–, μεταφέρει τον Πόντο της λεβεντιάς, της αγριότητας , του πόνου και του μίσους. Του μίσους που εξαπολύεται με επικάλυμμα τη θρησκεία και τον εθνικισμό.
Το νήμα της ιστορίας πιάνεται από τον Δεκέμβριο του 1917 στη μικτή κωμόπολη Έρμπαα. Εκεί όπου καταλήγουν, διωγμένες από τους Νεότουρκους, οικογένειες Ελλήνων της Τραπεζούντας.Ατέλειωτο περπάτημα μέσα στις λάσπες, με τους άνδρες να κρύβονται για να μην επιστρατευτούν στα τάγματα εργασίας και θανάτου. Γυναικόπαιδα από ευκατάστατες οικογένειες να βγαίνουν στους δρόμους για ζητιανιά. Ύπνος σε πρόχειρες καλύβες. Μεταδοτικές αρρώστιες. Και η πολιτισμένη Ευρώπη, στη δίνη του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου, να αδιαφορεί για τα μαρτύρια των… αιτούντων άσυλο Ελληνοποντίων, που, καταδιωκόμενοι από τον Κεμάλ έπεσαν μετά στα χέρια του Στάλιν, ο οποίος τους… προώθησε στο μακρινό Καζακστάν!
Διαβάστε ΕΔΩ ένα απόσπασμα από το μυθιστόρημα Σέρρα, Η ψυχή του Πόντου, που παρουσίασε αποκλειστικά από το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Οι Πόντιοι «ανέβασαν» ψηλά την Ελλάδα – Φανατικός φιλέλληνας ο Καναδός πρωθυπουργός
Στα γαλανόλευκα ντύθηκε την Κυριακή ο Καναδάς, όπου γιορτάστηκε με κάθε επισημότητα η 25η Μαρτίου 1821 τόσο στο Μόντρεαλ όσο και το Τορόντο, αποδεικνύοντας για ακόμα μία φορά ότι η καρδιά και το μυαλό των Ελλήνων του εξωτερικού είναι πάντα στην πατρίδα. Το παρών στο Μόντρεαλ έδωσε κρατώντας την ελληνική σημαία ο πρωθυπουργός του Καναδά Τζάστιν Τρουντό, ο οποίος μάλιστα χαιρετούσε στα ελληνικά τους ομογενείς, ενώ στο Τορόντο ξεχώρισαν όπως πάντα οι Πόντιοι. Αν και πολλοί πίστευαν ότι οι παρελάσεις θα αναβληθούν λόγω του πολικού ψύχους που επικρατούσε και στις δύο πόλεις του Καναδά, οι ομογενείς έκαναν αυτό που πρόσταζε η καρδιά τους: παρέλασαν με όλες τις τιμές. Στο Μόντρεαλ πραγματοποιήθηκε δοξολογία υπέρ των αγωνιστών του 1821 στον Ιερό Ναό της Ευαγγελίστριας, χοροστατούντος του αρχιμανδρίτη Δημήτριου Αντωνόπουλου.
Ο Καναδός πρωθυπουργός Τζάστιν Τρουντό
Παράγοντες της ελληνικής παροικίας, επίσης, σημειώνουν πως ο Τζάστιν Τρουντό δεν έχει χάσει καμία παρέλαση για την εθνική επέτειο του Ελληνισμού εδώ κι έξι χρόνια που εκλέγεται βουλευτής στην περιοχή. Τελετάρχης της παρέλασης ήταν ο βουλευτής του Κεμπέκ Γκι Ουελέτ, ενώ παρών ήταν και ο πρέσβης της Ελλάδας στον Καναδά Γεώργιος Μαρκαντωνάτος, ο Γενικός Πρόξενος Νίκος Σιγάλας, επίσημοι και μέλη της ελληνικής παροικίας όπως ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας του Μόντρεαλ Νίκος Παγώνης.
Οι Πόντιοι κατέκλυσαν το Τορόντο
Με ανάλογη επισημότητα τιμήθηκε η 25 Μαρτίου και στο Τορόντο, όπου όπως κάθε χρόνο και φέτος η παρέλαση πραγματοποιήθηκε στην ελληνοκρατούμενη λεωφόρο του Ντάνφορθ. Οι ομογενείς κρατώντας ελληνικές και καναδικές σημαίες φώναζαν «Ζήτω η Ελλάδα», «Ζήτω η 25η Μαρτίου», «Ζήτω η Κύπρος».
Και του χρόνου!
*Οι φωτογραφίες των Ποντίων είναι από το προφίλ της Αδελφότητας Ποντίων Τορόντο «Παναγία Σουμελά» στο Facebook.
πηγή
Τετάρτη 16 Μαρτίου 2016
Η Καθαρά Δευτέρα στον Πόντο
![]() |
| Η Καθαρά Δευτέρα στον Πόντο |
Στον Πόντο η Καθαρή Δευτέρα δεν ήταν ημέρα γλεντιού και πετάγματος
αετού. Ήταν μία μέρα γενικού καθαρισμού όλων των σκευών και αντικειμένων
που είχαν σχέση με το φαγητό.
Για τον τελειότερο καθαρισμό χρησιμοποιούσαν την κατενή. Η κατενή είναι η γνωστή στους παλαιότερους αλισίβα. Σε ένα καζάνι έβραζαν νερό με στάχτη και μ’ αυτό καθάριζαν τα μεταλλικά και ξύλινα σκεύη και αντικείμενα. Τα κρεατοκούρα, τα ξύλινα κούτσουρα που επάνω έκοβαν τα κρέατα και έφτιαχναν και κιμά, όχι μόνο τα έπλεναν αλλά και τα έξυναν με αιχμηρά εργαλεία για να εξαφανιστεί κάθε ίχνος λίπους που ενδεχομένως υπήρχε στο ξύλο.
Για τον τελειότερο καθαρισμό χρησιμοποιούσαν την κατενή. Η κατενή είναι η γνωστή στους παλαιότερους αλισίβα. Σε ένα καζάνι έβραζαν νερό με στάχτη και μ’ αυτό καθάριζαν τα μεταλλικά και ξύλινα σκεύη και αντικείμενα. Τα κρεατοκούρα, τα ξύλινα κούτσουρα που επάνω έκοβαν τα κρέατα και έφτιαχναν και κιμά, όχι μόνο τα έπλεναν αλλά και τα έξυναν με αιχμηρά εργαλεία για να εξαφανιστεί κάθε ίχνος λίπους που ενδεχομένως υπήρχε στο ξύλο.
Παρομοίως έξυναν και τα κοβλάκια (ξύλινα δοχεία για βούτυρο) και τα καρσάνια
(ξύλινες λεκάνες). Τα χάλκινα σκεύη αφού τα έπλεναν, τα έτριβαν με
στάχτη για να γυαλίσουν. Επιπλέον καθάριζαν και τα διάφορα στρωσίδια του
σπιτιού.
πηγή
πηγή
Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2015
«Λυπάμαι ως Έλλην για τις δηλώσεις του υπουργού Παιδείας. Αποδεικνύεται αμαθής και άμοιρος της γνώσης της Ιστορίας. Υπάρχουν ατράνταχτα στοιχεία για το πώς μπορεί να χαρακτηριστεί αυτό που συνέβη στον Εύξεινο Πόντο. Διερωτώμαι, εάν υπουργός Παιδείας έκανε αντίστοιχες δηλώσεις στο κράτος του Ισραήλ, τί τύχη θα είχε. Δείτε το Ισραήλ τί κάνει για την ημέρα την δική του (το Ολοκαύτωμα)», είπε χαρακτηριστικά.
«Είναι εύκολο όταν είσαι στην αντιπολίτευση να λες πράγματα και όταν είσαι στην κυβέρνηση να “ποιείς την νήσσαν”. Ως Έλλην αισθάνομαι αηδία. Να αφήσουν τους νεκρούς μας ήσυχους διότι είναι δικαιωμένοι στην ιστορία ή γονυπετείς να προσεύχονται στη μνήμη τους. Γίνεται συστηματικός αποχριστιανισμός του σύγχρονου Έλληνα για να πάψει να ανθίσταται. Πιστεύω ότι ο λαός μας ανθίσταται. Σήμερα είναι εργάσιμη ημέρα όμως χιλιάδες προσήλθαν στο μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου (σήμερα είναι γιορτή στην Δράμα)», πρόσθεσε ο Μητροπολίτης Δράμας.
Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2015
Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2015
Γενοκτονία ή Εθνοκάθαρση; 9 ερωτήσεις για τον ιστορικό Βλάση Αγτζίδη
ΓΕΩΡΓΙΑ ΒΟΡΥΛΛΑ
Γενοκτονία ή εθνοκάθαρση; Τα τελευταία 24ωρα στα… μαρμαρένια αλώνια των
δηλώσεων του Νίκου Φίλη κονταροχτυπιούνται διεθνολόγοι, νομικοί,
ιστορικοί. Ένα από τα επιχειρήματα των υπερασπιστών των απόψεων του
υπουργού (και όχι κατ’ ανάγκη του ίδιου) λέει ότι τα όρια ανάμεσα στις
δύο έννοιες είναι συγκεχυμένα. Άλλοι αναρωτιούνται αν οι Πόντιοι
αποτελούν διακριτή εθνοτική ομάδα, ώστε να εμπίπτουν στην κατηγορία της
«γενοκτονίας», ενώ πολλοί αμφισβητούν και το οργανωμένο σχέδιο εξόντωσις
τους.
Ένας από τους ιστορικούς που έχουν ασχοληθεί με αυτό που αποκαλείται
«προσφυγική ιστοριογραφία» είναι ο διδάκτορας Σύγχρονης Ιστορίας του
Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής σχολής του ΑΠΘ,
Βλάσης Αγτζίδης. Αν και δηλώνει ότι το μεγαλύτερο ζήτημα με τις απόψεις
Φίλη είναι ότι τις διατύπωσε όντας υπουργός, παραδέχεται ότι πρόκειται
για ένα ιστορικό πεδίο-ταμπού για το οποίο η κοινότητα των νεοελλήνων
ιστορικών δεν έχει πάρει θέση. Εξηγεί δε ότι «δεν έγινε Γενοκτονία κατά
των Ποντίων, έγινε Γενοκτονία κατά των Ελλήνων της Ανατολής», και
συνεπώς το ζήτημα πρέπει να εξεταστεί υπό ένα γενικό πλαίσιο.
Ο Βλάσης Αγτζίδης στην παρουσίαση του βιβλίου για την «Άννα Φρανκ των Ποντίων, Σάνο Χάλο», όπως είπε
Τελικά πρόκειται για γενοκτονία ή εθνοκάθαρση;
Ο ορυμαγδός δηλώσεων και αντιδηλώσεων που υπάρχει αυτές τις μέρες με αφορμή το δίλημμα «εθνοκάθαρση ή γενοκτονία», που έθεσε ο υπουργός Παιδείας, είναι το λιγότερο αστείος. Σίγουρα το ερώτημα είναι άτοπο με την έννοια ότι τόσο ο Φίλης όσο και οι αντίπαλοί του δεν γνωρίζουν ότι το ερώτημα είναι λάθος. Ο όρος «γενοκτονία» είναι ένας καθαρά νομικός όρος που εισήχθη το 1948 στη διεθνή νομολογία και κατασκευάστηκε μόνο και μόνο για να περιγράψει τη συγκεκριμένη μορφή εγκλήματος.
Ο ορυμαγδός δηλώσεων και αντιδηλώσεων που υπάρχει αυτές τις μέρες με αφορμή το δίλημμα «εθνοκάθαρση ή γενοκτονία», που έθεσε ο υπουργός Παιδείας, είναι το λιγότερο αστείος. Σίγουρα το ερώτημα είναι άτοπο με την έννοια ότι τόσο ο Φίλης όσο και οι αντίπαλοί του δεν γνωρίζουν ότι το ερώτημα είναι λάθος. Ο όρος «γενοκτονία» είναι ένας καθαρά νομικός όρος που εισήχθη το 1948 στη διεθνή νομολογία και κατασκευάστηκε μόνο και μόνο για να περιγράψει τη συγκεκριμένη μορφή εγκλήματος.
Αντιθέτως ο όρος «εθνοκάθαρση» όπως και οι όροι «εθνική εκκαθάριση»,
«σφαγή», «δολοφονίες», «ανταλλαγές πληθυσμών» χρησιμοποιούνται για να
προσδιορίσουν μια πολύ συγκεκριμένη τακτική, μια πράξη που ακολουθεί ένα
κυρίαρχο κράτος –μια εξουσία– κατά στοχοποιημένων κοινοτήτων. Κατά
συνέπεια το ίδιο το θέμα εξαρχής δεν έχει καμία ουσία. Και αυτό τι
αναδεικνύει; Αναδεικνύει το απίστευτο έλλειμμα γνώσεων και την απόλυτη
ημιμάθεια που δυστυχώς κυριαρχεί στην Ελλάδα.
Μία από τις απόψεις που
ακούστηκαν, προς υπεράσπιση του Νίκου Φίλη, είναι ότι τα όρια των δύο
όρων, γενοκτονία και εθνοκάθαρση, είναι θολά.
Αυτό είναι απόλυτα λάθος και οι συγκεκριμένοι ιστορικοί που το υποστηρίζουν το λένε προκατειλημμένα, στρατευμένα, και για λόγους είτε πολιτικού συμφέροντος είτε γιατί και οι ίδιοι έχουν απόλυτη άγνοια του θέματος. Ο όρος «γενοκτονία» είναι εντελώς σαφής. Ορίζεται με πολύ συγκεκριμένα κριτήρια από τη Συνθήκη του 1948 του ΟΗΕ. Αν μια πράξη βίαιη υπακούει σε αυτά τα πέντε κριτήρια σε νομικό επίπεδο, θεωρείται γενοκτονία.
Αυτό είναι απόλυτα λάθος και οι συγκεκριμένοι ιστορικοί που το υποστηρίζουν το λένε προκατειλημμένα, στρατευμένα, και για λόγους είτε πολιτικού συμφέροντος είτε γιατί και οι ίδιοι έχουν απόλυτη άγνοια του θέματος. Ο όρος «γενοκτονία» είναι εντελώς σαφής. Ορίζεται με πολύ συγκεκριμένα κριτήρια από τη Συνθήκη του 1948 του ΟΗΕ. Αν μια πράξη βίαιη υπακούει σε αυτά τα πέντε κριτήρια σε νομικό επίπεδο, θεωρείται γενοκτονία.
(πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών)
Συνεπώς η ιστορική κοινότητα είναι αυτή που δεν το έχει ξεκαθαρίσει;
Το τι συμβαίνει με την κοινότητα των ιστορικών είναι ένα τεράστιο θέμα. Η κοινότητα των νεοελλήνων ιστορικών δεν έχει πάρει θέση για το συγκεκριμένο αυτό ζήτημα. Οι μόνοι οι οποίοι ασχολούνται συστηματικά εδώ και 25 χρόνια είναι οι προσφυγικής καταγωγής ιστορικοί. Είναι αυτό το τμήμα της ιστοριογραφίας που αποκαλούμε «προσφυγική ιστοριογραφία», η οποία έχει πάρει πάνω της όλη αυτή την προσπάθεια τεκμηρίωσης, ανάδειξης και διερεύνησης όλων των παραμέτρων που σχετίζονται με εκείνα τα δραματικά γεγονότα που συνέβησαν στο χώρο της καθ’ ημάς Ανατολής την περίοδο 1914-1923, και αφορούσαν όλους τους μη μουσουλμανικούς πληθυσμούς – Έλληνες στον Πόντο, στην Ιωνία, στην ανατολική Θράκη, Αρμένιους, Ασσύριους. Αυτό είναι το πραγματικό πλαίσιο.
Το τι συμβαίνει με την κοινότητα των ιστορικών είναι ένα τεράστιο θέμα. Η κοινότητα των νεοελλήνων ιστορικών δεν έχει πάρει θέση για το συγκεκριμένο αυτό ζήτημα. Οι μόνοι οι οποίοι ασχολούνται συστηματικά εδώ και 25 χρόνια είναι οι προσφυγικής καταγωγής ιστορικοί. Είναι αυτό το τμήμα της ιστοριογραφίας που αποκαλούμε «προσφυγική ιστοριογραφία», η οποία έχει πάρει πάνω της όλη αυτή την προσπάθεια τεκμηρίωσης, ανάδειξης και διερεύνησης όλων των παραμέτρων που σχετίζονται με εκείνα τα δραματικά γεγονότα που συνέβησαν στο χώρο της καθ’ ημάς Ανατολής την περίοδο 1914-1923, και αφορούσαν όλους τους μη μουσουλμανικούς πληθυσμούς – Έλληνες στον Πόντο, στην Ιωνία, στην ανατολική Θράκη, Αρμένιους, Ασσύριους. Αυτό είναι το πραγματικό πλαίσιο.
Τώρα, το γιατί οι νεοέλληνες ιστορικοί δεν ασχολούνται με το θέμα, νομίζω ότι εδώ είναι τα παραδοσιακά ταμπού που υπήρχαν στο χώρο της Ελλάδας, που μας είχαν οδηγήσει για επτά δεκαετίες να μην τολμάει κανείς να μιλήσει.
Έπρεπε να έρθει το τέλος της δεκαετίας του ’80 και η δεκαετία του ’90
ώστε να αναδειχθούν αυτά τα θέματα από την ίδια την κοινωνία των
πολιτών, την κοινωνία των προσφύγων. Αυτή είναι η πραγματική αιτία, ότι η
ίδια η επίσημη Ελλάς (και η ανεπίσημη Ελλάς μαζί της) προσπάθησε για
επτά δεκαετίες να εξοβελίσει από την εθνική μνήμη την τραυματική
εμπειρία των προσφυγικών πληθυσμών.
(φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Συμέλα Παντζαρτζή)
Άρα, αν καταλαβαίνω σωστά, ανεξάρτητα από τις δηλώσεις Φίλη, μιλάμε για ένα ιστορικό πεδίο στο οποίο υπάρχει ένα έλλειμμα.
Σαφώς. Αλλά όσον αφορά την ελλαδική ιστοριογραφία. Γιατί έξω από την Ελλάδα υπάρχει μια πολύ σημαντική προσπάθεια να διερευνηθούν όλα τα ζητήματα αυτά από πολύ έγκυρους ιστορικούς. Πριν από δύο χρόνια είχε κυκλοφορήσει στη Νέα Υόρκη από τις εκδόσεις Melissa τοThe Genocide of the Ottoman Greeks, ένα συλλογικό έργο στο οποίο συμμετείχαν πάρα πολλοί μη Έλληνες αλλά και Έλληνες ιστορικοί. Επίσης θα πρέπει να τονίσουμε ότι υπάρχει μια πάρα πολύ σημαντική ιστοριογραφική κοινότητα στην Τουρκία, Τούρκων προοδευτικών αριστερών ιστορικών οι οποίοι δεν έχουν το παραμικρό ταμπού στο να διερευνήσουν αυτή την περίοδο, να μας την παρουσιάσουν με πολύ σημαντικές μελέτες και διδακτορικά και να μιλήσουν ανοιχτά για τα εγκλήματα που διέπραξε ο τουρκικός εθνικισμός κατά των μη μουσουλμανικών κοινοτήτων.
Σαφώς. Αλλά όσον αφορά την ελλαδική ιστοριογραφία. Γιατί έξω από την Ελλάδα υπάρχει μια πολύ σημαντική προσπάθεια να διερευνηθούν όλα τα ζητήματα αυτά από πολύ έγκυρους ιστορικούς. Πριν από δύο χρόνια είχε κυκλοφορήσει στη Νέα Υόρκη από τις εκδόσεις Melissa τοThe Genocide of the Ottoman Greeks, ένα συλλογικό έργο στο οποίο συμμετείχαν πάρα πολλοί μη Έλληνες αλλά και Έλληνες ιστορικοί. Επίσης θα πρέπει να τονίσουμε ότι υπάρχει μια πάρα πολύ σημαντική ιστοριογραφική κοινότητα στην Τουρκία, Τούρκων προοδευτικών αριστερών ιστορικών οι οποίοι δεν έχουν το παραμικρό ταμπού στο να διερευνήσουν αυτή την περίοδο, να μας την παρουσιάσουν με πολύ σημαντικές μελέτες και διδακτορικά και να μιλήσουν ανοιχτά για τα εγκλήματα που διέπραξε ο τουρκικός εθνικισμός κατά των μη μουσουλμανικών κοινοτήτων.
Το πρόβλημα της αλλοτρίωσης και της σιωπής υπάρχει δυστυχώς στην Ελλάδα, και είναι ένα σύμπτωμα της ευρύτερης αλλοτρίωσης που έχει ο τόπος αυτός.
Βλέπετε και κάποια πολιτική προέκταση;
Πολιτική προέκταση δεν υπάρχει γιατί έχουμε δύο ημέρες μνήμης, τη 19η Μαΐου για τη Γενοκτονία στον μικρασιατικό Πόντο και τη 14η Σεπτεμβρίου για το σύνολο της Μικράς Ασίας. Αυτές οι αναγνωρίσεις έγιναν ομοφώνως το 1994 και το 1998. Κατά συνέπεια δεν υπάρχει πολιτικό πρόβλημα. Και σήμερα ακόμα η δήλωση του Φίλη έρχεται σε σύγκρουση με την επίσημη θέση του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία έχει διατυπωθεί είτε διά των μηνυμάτων του Αλέξη Τσίπρα είτε διά των επίσημων δηλώσεων του Γαβριήλ Σακελλαρίδη όταν ήταν εκπρόσωπος του γραφείου Τύπου. Κατά συνέπεια έχουμε μια αυτόβουλη πράξη που εκφράζει προσωπικές απόψεις οι οποίες διατυπώνονται με έναν τελείως αφελή τρόπο.
Πολιτική προέκταση δεν υπάρχει γιατί έχουμε δύο ημέρες μνήμης, τη 19η Μαΐου για τη Γενοκτονία στον μικρασιατικό Πόντο και τη 14η Σεπτεμβρίου για το σύνολο της Μικράς Ασίας. Αυτές οι αναγνωρίσεις έγιναν ομοφώνως το 1994 και το 1998. Κατά συνέπεια δεν υπάρχει πολιτικό πρόβλημα. Και σήμερα ακόμα η δήλωση του Φίλη έρχεται σε σύγκρουση με την επίσημη θέση του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία έχει διατυπωθεί είτε διά των μηνυμάτων του Αλέξη Τσίπρα είτε διά των επίσημων δηλώσεων του Γαβριήλ Σακελλαρίδη όταν ήταν εκπρόσωπος του γραφείου Τύπου. Κατά συνέπεια έχουμε μια αυτόβουλη πράξη που εκφράζει προσωπικές απόψεις οι οποίες διατυπώνονται με έναν τελείως αφελή τρόπο.
Το μεγάλο πρόβλημα που υπάρχει στο συγκεκριμένο ζήτημα δεν είναι οι απόψεις αυτές. Ο κάθε πολίτης έχει το δικαίωμα να έχει οποιαδήποτε άποψη αρκεί να την τεκμηριώνει.
Όμως όταν έχεις έναν θεσμικό ρόλο και μια κυβέρνηση σου έχει αναθέσει να
υπηρετήσεις το κράτος, ό,τι και αν σημαίνει αυτό, και σου αναθέτει και
τη διαχείριση της εκπαιδευτικής πολιτικής, δεν μπορεί εσύ να κατεβάζεις
τις δικές σου υποκειμενικές απόψεις –που είναι και αντίθετες με τις
κυβερνητικές απόψεις– λέγοντας «εγώ διαφωνώ με τους νόμους που έχει
ψηφίσει το ελληνικό Κοινοβούλιο το οποίο με έχει ορίσει στη θέση του
υπουργού». Αυτή είναι η αντίφαση που υπάρχει. Όχι ότι διατύπωσε τις
θέσεις, αλλά ότι τις διατύπωσε όντας υπουργός.
Παλαιοκομματισμός και «Γενοκτονία», ήταν ο τίτλος του άρθρου του Νίκου Φίλη που δημοσιεύτηκε στην Αυγή
(φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Συμέλα Παντζαρτζή)
Όταν ο Νίκος Φίλης είχε διατυπώσει τις ίδιες θέσεις ως δημοσιογράφος, κανείς δεν είχε ενοχληθεί.
Υπήρχαν αντιδράσεις. Και οφείλω να πω ότι ο κ. Φίλης τουλάχιστον είναι έντιμος γιατί όταν δημοσίευσε εκείνο το άρθρο τον Αύγουστο του 2014, με το οποίο αρνήθηκε τη Γενοκτονία, ο μόνος που απάντησε με ένα ολοσέλιδο άρθρο εξηγώντας γιατί είναι γενοκτονία ήμουν εγώ, και εκείνη την απάντηση την δημοσίευσε. Αλλά πρέπει να τονίσουμε ότι πολλοί από τους φωνασκούντες σήμερα –είτε πολίτες είτε ποντιακές οργανώσεις– δεν είχαν αντιδράσει εκείνη την περίοδο.
Υπήρχαν αντιδράσεις. Και οφείλω να πω ότι ο κ. Φίλης τουλάχιστον είναι έντιμος γιατί όταν δημοσίευσε εκείνο το άρθρο τον Αύγουστο του 2014, με το οποίο αρνήθηκε τη Γενοκτονία, ο μόνος που απάντησε με ένα ολοσέλιδο άρθρο εξηγώντας γιατί είναι γενοκτονία ήμουν εγώ, και εκείνη την απάντηση την δημοσίευσε. Αλλά πρέπει να τονίσουμε ότι πολλοί από τους φωνασκούντες σήμερα –είτε πολίτες είτε ποντιακές οργανώσεις– δεν είχαν αντιδράσει εκείνη την περίοδο.
Το παν είναι να είμαστε ψύχραιμοι. Να κρατάμε τις αποστάσεις, να μην μας παρασύρει ο φανατισμός από οποιαδήποτε πλευρά.
Προσφυγικό οικογενειακό βιβλιάριο εποικισμού
Στο πλαίσιο αυτό της ψυχραιμίας
θέλω να μου σχολιάσετε δύο επιχειρήματα της αντίπερα όχθης. Το πρώτο που
ρωτούν είναι αν οι Πόντιοι αποτελούν διακριτή εθνοτική ομάδα ώστε να
εμπίπτουν στην κατηγορία της «γενοκτονίας», και δεύτερον αν υπήρξε
οργανωμένο σχέδιο με στόχο τη συνολική τους εξόντωση, ως εθνοτικής
ομάδας.
Αυτό είναι τελείως ξεκάθαρο. Αυτό που ξέρουμε πλέον είναι ότι οι Νεότουρκοι, οι οποίοι κατέλαβαν την οθωμανική εξουσία με κίνημα στρατιωτικό, πολιτικά ανήκαν στο χώρο που σήμερα τον αποκαλούμε (με τη σύγχρονη πολιτική ορολογία) ακροδεξιό, ρατσιστικό χώρο. Και είχαν εξαρχής αποφασίσει να μεταλλάξουν την πολυεθνική κοινωνία σε μονοεθνικό κράτος. Και ακριβώς για αυτόν το λόγο χρησιμοποίησαν ως μηχανισμό τη γενοκτονία, που είναι μια καινοφανής μέθοδος στην ιστορία της δράσης των εξουσιών· εμφανίζεται με τους Νεότουρκους και στη συνέχεια το «βιομηχανοποιούν» και το εντείνουν οι Ναζί στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, και έχει διάφορα στοιχεία – προγραφή, στοχοποίηση, οργάνωση μηχανισμών σε ειρηνικές εποχές, διάχυση αρνητικής ιδεολογίας κατά των στοχοποιημένων πληθυσμών. Έχει πάρα πολλά χαρακτηριστικά που είναι καινούρια στην ιστορία των βίαιων ενεργειών μιας εξουσίας κατά μειονοτικών ομάδων.
Αυτό είναι τελείως ξεκάθαρο. Αυτό που ξέρουμε πλέον είναι ότι οι Νεότουρκοι, οι οποίοι κατέλαβαν την οθωμανική εξουσία με κίνημα στρατιωτικό, πολιτικά ανήκαν στο χώρο που σήμερα τον αποκαλούμε (με τη σύγχρονη πολιτική ορολογία) ακροδεξιό, ρατσιστικό χώρο. Και είχαν εξαρχής αποφασίσει να μεταλλάξουν την πολυεθνική κοινωνία σε μονοεθνικό κράτος. Και ακριβώς για αυτόν το λόγο χρησιμοποίησαν ως μηχανισμό τη γενοκτονία, που είναι μια καινοφανής μέθοδος στην ιστορία της δράσης των εξουσιών· εμφανίζεται με τους Νεότουρκους και στη συνέχεια το «βιομηχανοποιούν» και το εντείνουν οι Ναζί στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, και έχει διάφορα στοιχεία – προγραφή, στοχοποίηση, οργάνωση μηχανισμών σε ειρηνικές εποχές, διάχυση αρνητικής ιδεολογίας κατά των στοχοποιημένων πληθυσμών. Έχει πάρα πολλά χαρακτηριστικά που είναι καινούρια στην ιστορία των βίαιων ενεργειών μιας εξουσίας κατά μειονοτικών ομάδων.
Δεν έγινε Γενοκτονία κατά των Ποντίων. Έγινε Γενοκτονία κατά των Ελλήνων της Ανατολής.
Οι Πόντιοι δεν είναι ξεχωριστή εθνοτική ομάδα. Είναι μια εθνικοτοπική
ομάδα του ελληνισμού της Ανατολής. Και ξέρουμε πάρα πολύ καλά ότι το
σχέδιο αυτό είναι ολοκληρωμένο· στην απόφασή τους οι Νεότουρκοι από τον
Οκτώβριο του 1911 για την καταστολή των χριστιανικών πληθυσμών ούτε καν
εθνική διάκριση κάνουν, το προσδιορίζουν θρησκευτικά, και ξέρουμε ότι
αρχίζουν την υλοποίηση των σχεδίων τους, που ήδη τα έχουν προετοιμάσει,
με την έναρξη του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου εκκινώντας από τους Έλληνες της
ανατολικής Θράκης. Από εκεί ξεκινά η Γενοκτονία, και σχεδόν παράλληλα
γίνονται και οι φοβερές διώξεις στη δυτική Μικρά Ασία, στην Ιωνία, το
1914.
Τσέτες φορτωμένοι λάφυρα. Πίσω τους, Έλληνες της Φώκαιας
Συνεπώς πρέπει κανείς να δει μια συνολική εικόνα.
Απαραίτητα. Ο Πόντος είναι κομμάτι της μικρασιατικής ρωμιοσύνης. Δεν είναι κάτι το ξεχωριστό. Οι Τούρκοι δεν εξόντωσαν Πόντιους, εξόντωσαν Ρωμιούς, Έλληνες. Και τους εξόντωσαν στην ανατολική Θράκη, στην Ιωνία και στον Πόντο. Με διαφορετικό τρόπο και σε διαφορετικό χρόνο, ανάλογα με τις συνθήκες και με τις ευκαιρίες που είχαν. Πρέπει πάντα να το βλέπουμε συνολικά. Όταν το απομονώνουμε, κάνουμε και οι ίδιοι ένα μεγάλο λάθος. Και ειδικά όταν αμφισβητούμε τη γενοκτονία στα άλλα μέρη του ελληνισμού της Ανατολής (δηλαδή στην Ιωνία και στην ανατολική Θράκη), διαπράττουμε και εμείς το έγκλημα της άρνησης της γενοκτονίας. Γιατί αυτό που κάνει ο Φίλης το κάνουν και πάρα πολλοί Πόντιοι όταν λένε ότι γενοκτονία έγινε μόνο στον Πόντο. Όχι, αυτό είναι ιστορικό λάθος. Γενοκτονία έγινε κατά των μη μουσουλμανικών κοινοτήτων της Ανατολής – Ελλήνων, Αρμενίων, Ασσυροχαλδαίων, και όταν λέμε Έλληνες εννοούμε τους Έλληνες στην ανατολική Θράκη, στη δυτική Μικρά Ασία, στη Βιθυνία και στον Πόντο. Αυτό είναι το πραγματικό πλαίσιο.
Απαραίτητα. Ο Πόντος είναι κομμάτι της μικρασιατικής ρωμιοσύνης. Δεν είναι κάτι το ξεχωριστό. Οι Τούρκοι δεν εξόντωσαν Πόντιους, εξόντωσαν Ρωμιούς, Έλληνες. Και τους εξόντωσαν στην ανατολική Θράκη, στην Ιωνία και στον Πόντο. Με διαφορετικό τρόπο και σε διαφορετικό χρόνο, ανάλογα με τις συνθήκες και με τις ευκαιρίες που είχαν. Πρέπει πάντα να το βλέπουμε συνολικά. Όταν το απομονώνουμε, κάνουμε και οι ίδιοι ένα μεγάλο λάθος. Και ειδικά όταν αμφισβητούμε τη γενοκτονία στα άλλα μέρη του ελληνισμού της Ανατολής (δηλαδή στην Ιωνία και στην ανατολική Θράκη), διαπράττουμε και εμείς το έγκλημα της άρνησης της γενοκτονίας. Γιατί αυτό που κάνει ο Φίλης το κάνουν και πάρα πολλοί Πόντιοι όταν λένε ότι γενοκτονία έγινε μόνο στον Πόντο. Όχι, αυτό είναι ιστορικό λάθος. Γενοκτονία έγινε κατά των μη μουσουλμανικών κοινοτήτων της Ανατολής – Ελλήνων, Αρμενίων, Ασσυροχαλδαίων, και όταν λέμε Έλληνες εννοούμε τους Έλληνες στην ανατολική Θράκη, στη δυτική Μικρά Ασία, στη Βιθυνία και στον Πόντο. Αυτό είναι το πραγματικό πλαίσιο.
Πιστεύετε ότι τώρα που έχει
ανοίξει η κουβέντα και επειδή υπάρχει κόσμος που ενδιαφέρεται να μάθει,
πέρα από κραυγές, φωνές, κόμματα, θα έπρεπε να γίνει ένα σχετικό
συνέδριο; Να ακουστεί επίσημα και η αντίθετη άποψη και να τεκμηριωθεί;
Είναι προφανές ότι το μεγάλο έλλειμμα είναι στο χώρο των επίσημων ιστορικών σχολών του ελληνικού πανεπιστημίου. Ενώ εδώ και 20 χρόνια αναγνωρίστηκαν ως επέτειοι οι γενοκτονίες που συνέβησαν στην Ανατολή, εντούτοις δεν έχει γίνει ούτε ένα συνέδριο από ιστορικό τμήμα. Άλλα συνέδρια έχουν γίνει. Η Βασιλική Ακαδημία του Βελγίου έκανε ολόκληρο συνέδριο. Τον Μάιο το Πανεπιστήμιο του Μπόχουμ στη Γερμανία ετοιμάζει συνέδριο για τη Γενοκτονία που έγινε στην περιοχή του Πόντου. Στο ελληνικό πανεπιστήμιο δεν έχει γίνει ποτέ.
Είναι προφανές ότι το μεγάλο έλλειμμα είναι στο χώρο των επίσημων ιστορικών σχολών του ελληνικού πανεπιστημίου. Ενώ εδώ και 20 χρόνια αναγνωρίστηκαν ως επέτειοι οι γενοκτονίες που συνέβησαν στην Ανατολή, εντούτοις δεν έχει γίνει ούτε ένα συνέδριο από ιστορικό τμήμα. Άλλα συνέδρια έχουν γίνει. Η Βασιλική Ακαδημία του Βελγίου έκανε ολόκληρο συνέδριο. Τον Μάιο το Πανεπιστήμιο του Μπόχουμ στη Γερμανία ετοιμάζει συνέδριο για τη Γενοκτονία που έγινε στην περιοχή του Πόντου. Στο ελληνικό πανεπιστήμιο δεν έχει γίνει ποτέ.
Η δική μας στόχευση δεν είναι να γίνονται πολλά συνεδριάκια από
εθνικοτοπικές συνδικαλιστικές ομάδες, αλλά να γίνει ένα μεγάλο
επιστημονικό συνέδριο με επιστήμονες ιστορικούς από ένα τμήμα Ιστορίας
ενός ελληνικού πανεπιστημίου. Αυτός είναι ο στόχος, και αυτό προσπαθούμε
να υλοποιήσουμε σε συνεργασία με φίλους ιστορικούς που κατέχουν έδρες
στα πανεπιστήμια της Ελλάδας.
Αντίθετη άποψη δεν μπορεί να υπάρξει. Υπάρχουν, όμως, πάρα πολλά μεθοδολογικά προβλήματα.
Υπάρχουν τα ζητήματα των αριθμών τα οποία είναι όλα προβληματικά.
Υπάρχουν ζητήματα πλαισίου. Γενικά υπάρχουν πάρα πολλά που μπορούν να
συζητηθούν. Η αμφισβήτηση δεν υπάρχει. Είναι πολιτικάντικη διαχείριση
μέσα στο φτωχό ελληνικό σκηνικό. Σαν αυτό που ζούμε τις τελευταίες
μέρες.
Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2015
Η Πόλις Εάλω, το μέλλον εάλω κι εμείς ασχολούμαστε με την παχύδερμη γελοιότητα του υπουργού Παιδείας χωρίς πτυχίο
Γράφει Στέλιος Συρμόγλου
Η ιστορία αν ήταν απαύγμασμα κάποιας λογικής επήρειας των ανθρώπων
θα είχε άλλη εξέλιξη.Τις εξελίξεις προσπαθεί ο άνθρωπος εκ των υστέρων
να τις δικαιολογεί ή να τις εξηγεί, αλλά δεν φαίνεται ότι έχει αποδώσει
το βαθύτερο νόημα αυτής διαδικασίας, που εκπηγάζει από κατηγορίες
αιτιών, άλλων γνωστών και άλλων αγνώστων.
Τα στοιχεία της ιστορικής μας πορείας είναι κατά κύριο λόγο οι
βουλήσεις των πολιτών. Αυτή είναι μια αυταπόδεικτη και διαχρονική
αλήθεια. Οπως δεν αντέχει στην πίεση της αμφισβήτησης όσα βαναύσως
επέστη ο ελληνισμός στην Τουρκία. Και ένας λαός εγκλωβισμένος στην
αδράνεια,στην ανασφάλεια και στη φοβία, ως αποτέλεσμα της παλίρροιας των
κοινωνικών προβλημάτων, απότοκο ωστόσο των ολέθριων πολιτικών, δεν
μπορεί να προσδοκά τη σωτηρία του από κάποιους κακόγουστα ιματισμένους
αυτόκλητους «σωτήρες» του, με τη γελοιότητα που τους διακρίνει. Μια
γελοιότητα που συχνά προσκρούει στην ιστορική αλήθεια…
Ο Νίκος Φίλης, υπουργός Παιδείας, χωρίς πτυχίο μάλιστα, είναι
«ένσαρκο» παράδειγμα της παχύδερμης πολιτικής γελοιότητας. Με τη
«λιπόσαρκη» ευκαιριακή λογική του, έρμαιος των ατομικών πλεγμάτων και
συμπλεγμάτων, μαζί με τους «συντρόφους» του στο χώρο της «κακοποιημένης»
αριστερίζουσας ιδεολογίας, ασθμαίνοντες επιδίδονται όχι απλώς στην
αναζήτηση της οριακής αλήθειας και στην υπέρβαση της καθημερινότητας του
εξουθενωμένου Ελληνα, αλλά και στην πρόκληση της νοημοσύνης του.
Προκαλώντας ταυτόχρονα με τις βλακώδεις δηλώσεις τους ή τις
ανερμάτιστες απόψεις τους, ακόμη και την οργή των νεκρών και των
πεθαμένων, η μνήμη των οποίων είναι βάτος φλεγόμενη , αλλά και
καιγόμενη. Και απτόητη η πολιτική γελοιότητα από τον κατακλυσμιαίο
χειμώνα της ιστορίας, διαπλώνεται στην κοιλάδα των γόων της Ελλάδας που
χειμάζεται!..
Ο ανιστόρητος Νίκος Φίλης και ο απαίδευτος πρωθυπουργός που τον
διόρισε υπουργό Παιδείας, είναι αιχμάλωτοι μέσα σε γλωσσικές
συμβατικότητες, αυτοπαγιδευμένοι στην αδρανοποίηση της κρίσης ή σε μια
παράλογη ή υπέρλογη ερμηνεία των καταστάσεων, με αποτέλεσμα να οδηγούν
την κοινωνία στην ερήμωση. Και αποδεικνύεται ότι καμία «φυλακή» δεν
είναι ικανή να αμπαρώσει τις ιδεοληπτικές αδυναμίες τους. Το θράσος
ωστόσο τους συνοδεύει παντού. Οπως και το ψέμα «συντροφεύει» την
ανικανότητά τους.
Μας απασχολεί η ανιστόρητη άποψη του υπουργού Παιδείας και αρκετοί
εμφανίστηκαν να τον κατακεραυνώνουν στα τηλεοπτικά πάνελ. Μας απασχολεί
όμως από το «βαθούλωμα» του καναπέ μας. Δεν μπορούμε να
«υπερηφανευόμαστε» σήμερα οι Ελληνες για την ανευθυνότητά μας. Ο Νίκος
Φίλης και ο κάθε πολιτικός του «φτερού και πούπουλου», ο κάθε αρλεκίνος
της πολιτικής, είναι δική μας «δημοκρατική» επιλογή.
Εμείς επιλέγουμε τους όψιμους παραχαράκτες της ιστορικής αλήθειας
και τους αβδηρίτες της πολιτικής αθλιότητας.Η τομή, η ρωγμή για να
κυριολεκτώ, επιτελείται στην ίδια τη ρίζα της κοινωνίας, με το εύδιο
χαμόγελο της πολιτικής αυτάρκειας και της «βεβαιότητας» για σωτηρία…
Ζούμε την άλωση του μέλλοντός μας με τα ιστορικά και συμβατικά
προσωπεία της καθημερινότητας να τρέπονται σε άτακτη φυγή και να
αποκαλύπτεται η ρωγμή της ανευθυνότητας μας. Και η ρωγμή αυτή της
ανευθυνότητας για ό,τι λέγεται από ανερμάτιστα πολιτικά χείλη ή για ό,τι
συντελείται σε βάρος της ίδιας της ιστορικής αλήθειας, αλλά και σε
βάρος μας, εν ονόματι μας, συνιστά το πρόβλημα της πληρότητας της
λογικότητας, της ιστορικότητας και των συνειδησιακών καταστάσεων.
Δεν θέλουμε όμως να παραδεχθούμε αυτή τη ρωγμή της ανευθυνότητας
μας. Και συνεχίζουμε, με κάποια ψήγματα άγονης γκρίνιας, τη μακάρια
αποδοχή των πολιτικών συμβαινόντων με την όποια γελοία μορφή
παρουσιάζονται στο οπτικό μας πεδίο ή εισέρχονται προς επεξεργασία στον
εγκέφαλό μας, που έχει υποστεί πολλαπλές «πλύσεις»…πηγή
πηγή: freepen
Ανεξέλεγκτη πολιτική περιδίνηση στο Μαξίμου - Οι Πόντιοι διαδηλώνουν για τον Φίλη ενώ τουρκικά ΜΜΕ πανηγυρίζουν
Χρήστος Μπόκας
Η αξιωματική αντιπολίτευση σφίγγει τον κοινοβουλευτικό κλοιό για τον υπ. Παιδείας - Δεν αποκλείεται και πρόταση μομφής - Στις 16:00 συγκέντρωση Ποντίων στο Σύνταγμα μετά και την εξαίρεση της ποντιακής Γενοκτονίας από τη διδακτέα ύλη της Γ' Λυκείου
Ανεξέλεγκτη πολιτική περιδίνηση δημιουργεί η υπόθεση Φίλη με το Μέγαρο Μαξίμου να παρακολουθεί αμήχανα την πολιτική κατακραυγή αλλά και τις οργισμένες αντιδράσεις του ποντιακού ελληνισμού που ζητά την αποπομπή του υπουργού Παιδείας από την κυβέρνηση. Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί το τελευταίο 48ωρο από τις δηλώσεις άρνησης της Ποντιακής Γενοκτονίας από τον κ. Νίκο Φίλη συμπυκνώνεται στο συμπέρασμα έμπειρων πολιτικών παρατηρητών πως: «έχουμε την πρώτη κυβερνητική κρίση κατά την οποία, το Μέγαρο Μαξίμου δεν έχει την κοινωνία μαζί του αλλά απέναντι».
Την ίδια ώρα η αξιωματική αντιπολίτευση αναζητά τρόπους για να σφίξει ακόμα περισσότερο τον κοινοβουλευτικό κλοιό και να εκθέσει τα κυβερνητικά στελέχη και τους βουλευτές της συμπολίτευσης – ιδίως των ΑΝΕΛ - με ορισμένους να μην αποκλείουν κατάθεση πρότασης μομφής κατά του υπουργού Παιδείας.
Παράλληλα, ερώτηση του βουλευτή της ΝΔ Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη εγείρει έντονο προβληματισμό για το αν οι δηλώσεις Φίλη εντάσσονται σε ευρύτερο κυβερνητικό σχεδιασμό καθώς σύμφωνα με υπουργική απόφαση του περασμένου Ιουνίου (σ.σ. επι υπουργίας Αριστείδη Μπαλτά) εξαιρέθηκε η διδασκαλία της Γενοκτονίας των Ποντίων από την διδακτέα ύλη της Γ' Λυκείου.
Για την ώρα το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να διασκεδάσει τις εντυπώσεις υποστηρίζοντας ότι οι επίμαχες δηλώσεις αποτυπώνουν προσωπικές θέσεις του υπουργού και δεν εκφράζουν την κυβέρνηση. Εκ του αποτελέσματος όμως δεν είναι ικανές να περιορίσουν τις αντιδράσεις σύσσωμης της αντιπολίτευσης αλλά και βουλευτών του κυβερνητικού στρατοπέδου.
Είναι ενδεικτικές οι δημόσιες δηλώσεις αποδοκιμασίας του υπουργού από τουλάχιστον έξι βουλευτές του κυβερνητικού κόμματος (Αλ. Τριανταφυλλίδη, Ελ. Σταματάκη, Μ. Τριανταφύλλου, Γ. Μιχελογιαννάκης, Ολ. Τελιγιορίδου, Αν. Μιχαηλίδης) αλλά και η σχετική ανακοίνωση των ΑΝΕΛ.
Σαν να μην έφτανε αυτό, ο υπουργός Περιβάλλοντος Πάνος Σκουρλέτης έσπευσε να ρίξει «λάδι στην φωτιά» αποδίδοντας την γενική κατακραυγή σε… λαϊκισμό.
Την ώρα που σύσσωμα τα Ποντιακά Σωματεία έχουν ξεσηκωθεί ζητώντας από την κυβέρνηση να πάρει ξεκάθαρη θέση αποδοκιμασίας του υπουργού Παιδείας, ο κ. Σκουρλέτης είπε στην Βουλή πως «η είδηση δεν είναι οι δηλώσεις του κ. Φίλη. Η είδηση είναι η πατριδοκαπηλία και η στημένη επιχείρηση στοχοποίησης όχι μόνο του κ. Φίλη, αλλά όλων των υπουργών. Μια επιχείρηση στοχοποίησης με την βοήθεια των συστημικών ΜΜΕ. Η κυβέρνηση αντέχει και έχει πάρει θέση. Πάψτε να παίζετε επικίνδυνα παιχνίδια. Ο λαϊκισμός έχει τα όριά του».
Από την άλλη πλευρά Τουρκικά ΜΜΕ «πανηγυρίζουν» για τις δηλώσεις άρνησης της Ποντιακής Γενοκτονίας από τον έλληνα υπουργό.
Πάντως, η απροθυμία της κυβέρνησης να τοποθετηθεί ξεκάθαρα απέναντι σε ένα ευαίσθητο εθνικό ζήτημα δημιουργεί δεύτερες σκέψεις στα επιτελεία της αντιπολίτευσης που πλέον αναρωτιούνται αν οι δηλώσεις άρνησης της Ποντιακής Γενοκτονίας από τον κ. Φίλη εντάσσονται σε ευρύτερο σχεδιασμό της κυβέρνησης ενόψει της επίσκεψης του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στην Τουρκία.
Εξαιρέθηκε από τη διδακτέα ύλη της Γ' Λυκείου η ποντιακή Γενοκτονία
Σε κάθε περίπτωση η πεισματική άρνηση της κυβέρνησης να καταδικάσει ευθέως τον υπουργό της «φουντώνει» τις αντιδράσεις του ποντιακού στοιχείου. Τον αποτροπιασμό τους για τις απόψεις του Νίκου Φίλη εξέφρασαν προσωπικότητες από τον πολιτικό, καλλιτεχνικό, ακόμη και από τον αθλητικό κόσμο.
Όπως ήταν φυσικό, δε, οι συλλογικοί φορείς του Ποντιακού Ελληνισμού εκδήλωσαν ανοιχτά την οργή και την απογοήτευσή τους για τη στάση του υπουργού Παιδείας σχετικά με ένα τόσο ευαίσθητο και οδυνηρό ζήτημα. Εκ μέρους της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας, ο πρόεδρός της, κ. Χρήστος Τοπαλίδης, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «αντίστοιχη επιχειρηματολογία με του κ. Φίλη για το θέμα της γενοκτονίας συναντούμε δυστυχώς μόνο στους Γκρίζους Λύκους».
Την αγανάκτηση των Ποντίων ενίσχυσε η ερώτηση του κ. Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη με την οποία αποκαλύπτει αιφνίδια και επιστημονικά ανεξήγητη αφαίρεση του κεφαλαίου που πραγματεύεται την περίοδο του "Παρευξείνιου Ελληνισμού κατά το 19ο και 20ο αιώνα", «στην οποία αναπτύσσονται τα ιστορικά γεγονότα της Γενοκτονίας των Ποντίων, μιας από τις πλέον τραγικές σελίδες της Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, αφού συνδέεται με τη μαζική σφαγή εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων του Πόντου» από την διδακτέα ύλη της Γ Λυκείου και υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη ενέργεια «υπονομεύει ευθέως την καλλιέργεια συλλογικής μνήμης στους μαθητές».
«Πυρά» και στην Βουλή
Πάντως, η ανεξέλεγκτη πορεία που έχει λάβει πλέον η υπόθεση Φίλη αποτυπώθηκε και στις χθεσινές συνεδριάσεις της Βουλής κατά τις οποίες οι αντιδράσεις αντι να μειωθούν, αυξήθηκαν. Κατά την έναρξη της συνεδρίασης της Ολομέλειας της Βουλής το σύνολο σχεδόν των κομμάτων καταδίκασε τον υπουργό Παιδείας. Ο κ. Ανδρέας Λοβέρδος (Δημοκρατική Συμπαράταξη) μίλησε για «ανεκδιήγητη αναφορά του κ. Φίλη για γενοκτονία που η Βουλή έχει ψηφίσει» και ζήτησε «να πάρει θέση η Βουλή, να αποδοκιμαστεί ο Υπουργός παιδείας και με ψηφοφορία.
Τις προσωπικές απόψεις να τις πει στην παρέα του». Στήριξη στον υπουργό Παιδείας επιχείρησε να δώσει η υφυπουργός του Σία Αναγνωστοπούλου που διαμαρτυρήθηκε έντονα από τα έδρανα με τον κ. Λοβέρδο να της εξηγεί πως: «Τα σκέρτσα των σαλονιών της επιστήμης δεν αφορούν την πολιτική – να καταδικάσουμε ρητά τον Υπουργό».
Αναταραχή όμως και εντός ΣΥΡΙΖΑ έχει προκληθεί από τις δηλώσεις Φίλη. Εναντίον του τάχθηκε ευθέως ο υφυπουργός Εξωτερικών, Γιάννης Αμανατίδης: «Η ιστορία του Πόντου ήταν και θα παραμείνει αδιαμφισβήτητα αληθινή. Οι επιστημονικές προσεγγίσεις μπορούν να εκφράζονται ελεύθερα σε μια Δημοκρατία, ωστόσο η θέση της κυβέρνησης είναι γνωστή και δημόσια εκφρασμένη, τόσο με δήλωση του πρώην κυβερνητικού εκπροσώπου στις 19.5.2015, όσο και στους χαιρετισμούς στις αντίστοιχες ημέρες μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων κατά το παρελθόν».
Σε ό,τι αφορά στον ΣΥΡΙΖΑ, έντονη ήταν επίση η αντίδραση του βουλευτή Ηρακλείου κ. Γιάννη Μιχελογιαννάκη, ο οποίος υπογράμμισε την κρίσιμη διαφορά στην ορολογία: «Όταν αναφερόμαστε στους Έλληνες του Πόντου μιλάμε για γενοκτονία και όχι για εθνοκάθαρση. Εθνοκάθαρση είναι βίαιος εκτοπισμός και εκδίωξη εθνικών ομάδων από μια περιοχή, είτε αιματηρός, είτε μέσω καταστροφής πολιτιστικών και θρησκευτικών στοιχείων, με σκοπό την δημιουργία εθνικά ομοιογενών γεωγραφικών περιοχών.
Δηλαδή γίνεται για γεωπολιτικούς λόγους. Γενοκτονία είναι εξόντωση φυλής ή έθνους συστηματικά, προσχεδιασμένα και ολοκληρωτικά. Οι Πόντιοι εξοντώθηκαν λόγω του γένους τους. Αξίζουν τον όρο 'γενοκτονία', γιατί γενοκτονία είναι έγκλημα ποινικού δικαίου, ενώ η εθνοκάθαρση στην ουσία είναι περιγραφή εγκλημάτων και δεν έχει ρητή ολοκληρωτική και ρητή νομική αναγνώριση, μόνο επιμέρους στοιχεία αυτής». Με τη σειρά της, η βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ, Ελένη Σταματάκη δήλωσε: «Η καταγωγή μου είναι από το Πόντο. Οι γονείς μου κατάγονται από την Κερασούντα και είμαι πολύ ευαίσθητη σε τέτοια θέματα. Η δήλωση του κ. Φίλη ήταν ατυχής και έτσι πρέπει να την ερμηνεύσουμε στην επιτροπή μας (σ.σ. Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Ελληνισμού της Διασποράς)».
Το φάντασμα του «συνωστισμού»
Δυναμική ήταν η παρέμβαση του βουλευτή της ΝΔ, κ. Θεόδωρου Καράογλου, ο οποίος έκανε λόγο για «εθνικό αίσχος», ενώ παραλλήλισε τον υπουργό Παιδείας με την κα Μαρία Ρεπούση: «Η δημόσια τοποθέτηση του υπουργού Παιδείας, την οποία φροντίζει να επαναλαμβάνει συστηματικά, αποτελεί εθνικό αίσχος. Παίρνοντας τη σκυτάλη από την κα Ρεπούση και τον περίφημο 'συνωστισμό' στο λιμάνι της Σμύρνης, ο κ. Φίλης εκφράζει μια εμμονική εθνομηδενιστική ιδεοληψία, δίνοντας άλλοθι σε όσους προσπαθούν να σβήσουν την ιστορία του Πόντου και να διαγράψουν από την συλλογική μνήμη τον τραγικό ξεριζωμό, την ατίμωση και την εξόντωση των χιλιάδων που δολοφονήθηκαν, προκειμένου να σβήσει ολοκληρωτικά μια πανάρχαια κοιτίδα του Ελληνισμού».
Σε δήλωση αποδοκιμασίας του υπουργού Παιδείας προχώρησαν και οι Ανεξάρτητοι Ελληνες με την εκπρόσωπο τύπου, κα Μαρίνα Χρυσοβελώνη να δηλώνει ότι «Αναφορικά με τη δημόσια τοποθέτηση του Υπουργού Παιδείας κ. Ν. Φίλη σχετικά με τη γενοκτονία των Ποντίων, δηλώνουμε ότι οι Ανεξάρτητοι Έλληνες δεν υιοθετούμε τις δηλώσεις του υπουργού. Θεωρούμε ότι δεν έχουμε δικαίωμα να εκμηδενίσουμε τον σχεδιασμένο τραγικό ξεριζωμό χιλιάδων ανθρώπων οι οποίοι θυσιάστηκαν με βίαιο τρόπο. Η ιστορία του Πόντου ήταν και θα παραμείνει αδιαμφισβήτητα αληθινή».
Και το Γραφείο Τύπου του ΠΑΣΟΚ εξέδωσε ανακοίνωση: «Η Βουλή των Ελλήνων προέβη το 1994 στη θεσμική αναγνώριση της γενοκτονίας των Ποντίων με τον ν. 2193/1994 με την καθιέρωση ημέρας μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Τέσσερα χρόνια αργότερα, με το ν. 2645/1998 καθιέρωσε την 14η Σεπτεμβρίου ως ημέρα εθνικής μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, μιας μεγάλης προσπάθειας του ΠΑΣΟΚ που ξεκίνησε το 1991 με πρωτοβουλία του Ανδρέα Παπανδρέου.
Ο στόχος, που τέθηκε αρχικά, ήταν η επίσημη αναγνώριση από τη Βουλή των Ελλήνων, της γενοκτονίας των 353.000 Ποντίων, που έγινε από τους Τούρκους από το 1916 ως το 1923 και η καθιέρωση για «ημέρα εθνικής μνήμης», ώστε να καλυφθεί ένα μεγάλο εθνικό, ιστορικό, ηθικό και πολιτικό κενό αναφορικά με τη συστηματική γενοκτονία του Ελληνισμού του Πόντου, που είχε αρχίσει από το 1916 και τελείωσε το 1923. Η δήλωση του κ. Φίλη με την οποία δεν αναγνωρίζει τη γενοκτονία των Ποντίων αποτελεί πρόκληση και είναι ανιστόρητη για έναν υπουργό Παιδείας, για την Κυβέρνηση που απαξιώνει σιωπηρά την απόφαση της Βουλής των Ελλήνων και βεβαίως, για τον Πρωθυπουργό που τον τίμησε με αυτή τη θέση! Καλούμε τον Πρωθυπουργό να αναλάβει προσωπικά να ξεκαθαρίσει τη θέση της Κυβέρνησης!»
Η Νέα Δημοκρατία, το ΠΑΣΟΚ και η Δημοκρατική Συμπαράταξη, καθώς και το Ποτάμι καταδίκασαν τις δηλώσεις Φίλη. Ο κ. Ευάγγελος Μεϊμαράκης ως νυν αρχηγός καθώς και οι υποψήφιοι για την προεδρία της ΝΔ κ. Απόστολος Τζιτζικώστας και Άδωνις Γεωργιάδης καταφέρθηκαν εναντίον του κ. Φίλη, ενώ 45 βουλευτές του κόμματος απαίτησαν την αποπομπή του υπουργού. «Αδίστακτη πρόκληση στην εθνική μνήμη αλλά και στις αποφάσεις της Βουλής των Ελλήνων» χαρακτήρισε τις δηλώσεις Φίλη ο κ. Μεϊμαράκης.
Όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του, «ενώ με απόφασή της, το 1994, η Βουλή των Ελλήνων αναγνώρισε επίσημα τη Γενοκτονία των Ποντίων και κήρυξε τη 19η Μαΐου ως 'Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στον Μικρασιατικό Πόντο', εικοσιένα χρόνια από τότε ο υπουργός Παιδείας παραμερίζει την απόφαση εκείνη και αρνείται τη Γενοκτονία των Ποντίων, υποστηρίζοντας ότι πήρε τη θέση αυτή ως δημοσιογράφος. Ιδεοληψίες και προσωπικές εμμονές δεν μπορεί να ανατρέπουν την Ελληνική Ιστορία. Ο πρωθυπουργός οφείλει να πάρει έμπρακτα θέση απέναντι στο διολίσθημα Φίλη».
Ο κ. Τζιτζικώστας χαρακτήρισε «θλιβερό» τον υπουργό Παιδείας και κάλεσε τον Αλέξη Τσίπρα να τον αποπέμψει. «Είναι αδύνατον ο κ. Φίλης να παραμένει στη θέση του αμφισβητώντας την ομόφωνη απόφαση της Βουλής για την Γενοκτονία» έγραψε από την πλευρά του ο Άδωνις Γεωργιάδης στο Twitter.
Ομοβροντία ποντιακών πυρών κατά Φίλη
Τον αποτροπιασμό τους για τις απόψεις του Νίκου Φίλη εξέφρασαν προσωπικότητες από τον πολιτικό, καλλιτεχνικό, ακόμη και από τον αθλητικό κόσμο. Όπως ήταν φυσικό, δε, οι συλλογικοί φορείς του Ποντιακού Ελληνισμού εκδήλωσαν ανοιχτά την οργή και την απογοήτευσή τους για τη στάση του υπουργού Παιδείας σχετικά με ένα τόσο ευαίσθητο και οδυνηρό ζήτημα. Εκ μέρους της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας, ο πρόεδρός της, κ. Χρήστος Τοπαλίδης, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «αντίστοιχη επιχειρηματολογία με του κ. Φίλη για το θέμα της γενοκτονίας συναντούμε δυστυχώς μόνο στους Γκρίζους Λύκους».
Οι ποντιακές ενώσεις επισημαίνουν ότι διεθνείς οργανισμοί και κράτη σε όλη την Ευρώπη και τον κόσμο έχουν αναγνωρίσει ως αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι την περίοδο 1914-1923 το κεμαλικό καθεστώς και οι Νεότουρκοι μεθόδευσαν την εξόντωση και την εξαφάνιση των χριστιανικών μειονοτήτων της γεωγραφικής επικράτειας της σημερινής Τουρκίας. Ανάμεσα σε αυτές ήταν και οι Έλληνες του Πόντου. Παρόλ' αυτά, ο Νίκος Φίλης υποστήριξε πως οι Πόντιοι υπέστησαν «εθνοκάθαρση» και όχι γενοκτονία, αγνοώντας πχ ότι η Διεθνής Ένωση Επιστημόνων Μελέτης της Γενοκτονίας (IAGS, International Association of Genocide Scholars) έχει αναγνωρίσει την γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου. Το ίδιο έχουν κάνει επίσης τα κοινοβούλια της Κύπρου, της Σουηδίας και της Αρμενίας, επτά πολιτείες των ΗΠΑ (Νέα Υόρκη, Νιου Τζέρσεϊ, Κολούμπια, Νότια Καρολίνα, Γεωργία, Πενσυλβάνια, Κλίβελαντ και Ρόουντ Άιλαντ), η τοπική βουλή της Νότιας Αυστραλίας, καθώς και η γερουσία της πολιτείας της Νέας Νότιας Ουαλίας, επίσης στην Αυστραλία.
Η Διεθνής Ένωση Επιστημόνων Μελέτης της Γενοκτονίας (IAGS, International Association of Genocide Scholars) η οποία θεωρείται διεθνώς ως ο πλέον έγκυρος οργανισμός που ασχολείται με θέμα γενοκτονιών σε όλον τον κόσμο, το 2007 αναγνώρισε και επίσημα την γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, μαζί με την γενοκτονία των Ασσυρίων. Μάλιστα στην απόφαση-ψήφισμα η IAGS υποστηρίζει: «Εκτιμώντας ότι η άρνηση μιας γενοκτονίας αναγνωρίζεται παγκοίνως ως το έσχατο στάδιο γενοκτονίας, που εξασφαλίζει την ατιμωρησία για τους δράστες της γενοκτονίας και ευαπόδεικτα προετοιμάζει το έδαφος για τις μελλοντικές γενοκτονίες. Εκτιμώντας ότι η oθωμανική γενοκτονία εναντίον των μειονοτικών πληθυσμών κατά τη διάρκεια και μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο παρουσιάζεται συνήθως ως γενοκτονία εναντίον μόνο των Αρμενίων, με λίγη αναγνώριση των ποιοτικά παρόμοιων γενοκτονιών, εναντίον άλλων χριστιανικών μειονοτήτων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αποφασίζεται ότι είναι πεποίθηση της Διεθνούς Ένωσης των Μελετητών Γενοκτονιών, ότι η oθωμανική εκστρατεία εναντίον των χριστιανικών μειονοτήτων της αυτοκρατορίας μεταξύ των έτων 1914 και 1923 συνιστούν γενοκτονία εναντίον των Αρμενίων, Ασσυρίων, Ποντίων και των Έλλήνων της Ανατολίας.
Αποφασίζεται η Ένωση να ζητήσει από την κυβέρνηση της Τουρκίας να αναγνωρίσει τις γενοκτονίες εναντίον αυτών των πληθυσμών, να ζητήσει επίσημα συγγνώμη και να λάβει τα κατάλληλα και σημαντικά μέτρα προς την αποκατάσταση (μη επανάληψη)».
Αύριο στις 4 το απόγευμα στην πλατεία Συντάγματος έχει προγραμματιστεί διαμαρτυρία από την Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος.
Πόντιοι: O υπουργός τους αγνόησε
Να τοποθετηθεί επίσημα η κυβέρνηση και να αποδοκιμάσει τις θέσεις του υπουργού Παιδείας, ακόμη και να τον αποπέμψει από τη θέση του ζητούν εκπρόσωποι των μεγαλύτερων ποντιακών φορέων. Τον περασμένο Σεπτέμβριο, με επιστολή της προς τον υπουργό Παιδείας, η Διεθνής Συνομοσπονδία Ποντίων Ελλάδος είχε εκφράσει τη δυσφορία της για τις θέσεις που είχε εκφράσει στο παρελθόν με άρθρο του στην «Αυγή», ζητώντας κατ’ ιδίαν συνάντηση προκειμένου να τον ενημερώσει. «Πιστεύουμε ότι σήμερα ως υπεύθυνος υπουργός Παιδείας θα επαναπροσδιορίσετε τις μη ανταποκρινόμενες στην πραγματικότητα απόψεις σας», ανέφερε μεταξύ άλλων η επιστολή που υπέγραφε ο πρόεδρος της Συνομοσπονδίας κ. Γιώργος Παρχαρίδης. Για την ιστορία, η συνάντηση όχι μόνο δεν πραγματοποιήθηκε, αλλά ο κ.Φίλης επέστρεψε δριμύτερος, εμμένοντας στις αμφιλεγόμενες θέσεις του. «Νιώθω λύπη και αγανάκτηση για όσα άκουσα» λέει στο protothema.gr ο κ. Παρχαρίδης. Και καταγγέλλει ότι «ο υπουργός είναι πλήρως ανιστόρητος, προσβάλει τη μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας και διαστρεβλώνει την ιστορία. Η αναγνώριση στηρίζεται σε νομικά κριτήρια και ιστορικά ντοκουμέντα. Δυστυχώς, από τη θέση του υπουργού Παιδείας πια, περνά ένα μήνυμα στην Τουρκία, την ώρα που το 2006 το Ευρωκοινοβούλιο αναγνώρισε επισήμως την Γενοκτονία των Ποντίων και κάλεσε την Τουρκία να συμφιλιωθεί με την ιστορία της και να προχωρήσει στην αναγνώριση της.
Θέλαμε να συναντηθούμε και να του εξηγήσουμε με ιστορικά ντοκουμέντα και νομικά κριτήρια αυτό που αναγνωρίζεται επισήμως από άλλες χώρες και θεσμούς. Λυπάμαι πολύ, αλλά ο κ.Φίλης όχι μόνο δεν μας δέχτηκε, αλλά ούτε μια απάντηση δεν έστειλε. Στο πλαίσιο αυτής της συνάντησης ο κ. Φίλης θα ενημερωνόταν για τα ιστορικά γεγονότα και σήμερα δεν θα επαναλάμβανε αυτά τα πράγματα. Γι' αυτό ζητάμε νέα συνάντηση με τον κ. Φίλη, να ενημερωθεί και να διευκολυνθεί και ο ίδιος από τη δύσκολη θέση στην οποία έβαλε τον εαυτό του» τονίζει ο κ. Παρχαρίδης, ζητώντας από τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα να προχωρήσει σε απομάκρυνση του Νίκου Φίλη από την κυβέρνηση εφόσον δεν ανακαλέσει.
Την αποπομπή του υπουργού ζητεί ευθέως και o πρόεδρος της Παγκόσμιας Συντονιστικής Επιτροπής Ποντιακής Νεολαίας, κ. Άλκης Αναστασιάδης, ενώ παραλληλα καλεί τον Αλέξη Τσίπρα να σχολιάσει τις «ανιστόρητες» -όπως τις χαρακτήρισε- δηλώσεις του υπουργού Παιδείας. «Δυστυχώς ο κ. Φίλης επιλέγει μια ερμηνεία που τον βολεύει. Η Γενοκτονία των Ποντίων αναγνωρίζεται από διεθνείς οργανισμούς και από την Διεθνή Ένωση Μελετητών Γενοκτονιών. Εμείς ως Ομοσπονδία έχουμε εκφράσει την θέση μας για την διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων, αλλά δυστυχώς δεν έχουμε στο πλευρό μας την ελληνική πλευρά. Αν ο κ. Φίλης δεν επιθυμεί να αναγνωρίσει την Γενοκτονία των Ποντίων, ας αναγνωρίσει την επίσημη θέση της Ελλάδας επί του θέματος. Δεν μπορούμε να εμπιστευτούμε την παιδεία των παιδιών μας στα χέρια τέτοιων ανθρώπων» δήλωσε στο protothema.gr ο κ. Αναστασιάδης, καταλήγοντας: «Ο κ. Φίλης εκπροσωπεί μια κυβέρνηση, γι' αυτό καλούμε την ελληνική κυβέρνηση να πάρει θέση και να απαντήσει εάν ο Έλληνας πρωθυπουργός συμμερίζεται τις απόψεις του κ.Φίλη. Καλούμε την ελληνική κυβέρνηση να παύσει τον υπουργό Παιδείας από τα καθήκοντά του».
Νομικά εκτεθειμένος ο υπουργός;
Το χρονικό του όλου ζητήματος περί την γενοκτονία των Ποντίων έχει ως εξής: Το βράδι της Δευτέρας ο κ. Φίλης είπε στην εκπομπή «Στον Ενικό» του Star ότι «έκανα δήλωση πριν από χρόνια ως δημοσιογράφος συμμεριζόμενος τις απόψεις πολλών ιστορικών και πολλών διεθνολόγων. Κάναμε διάκριση ανάμεσα στην αιματηρή εθνοκάθαρση και στο φαινόμενο της γενοκτονίας». Ο υπουργός συμπλήρωσε πως «αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αναγνωρίζουμε το αίμα, τον πόνο, όσα έχουν υποστεί οι Πόντιοι, από τη θηριωδία των Τούρκων. Αυτό είναι άλλο πράγμα και άλλο πράγμα η γενοκτονία, με αυστηρή επιστημονική έννοια. Εγώ δεν θέλω να επιβάλλω τις προσωπικές μου απόψεις ως κρατική πολιτική. Η κρατική πολιτική αναγνωρίζει Ημέρα Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού» τόνισε ο κ Φίλης. Ταυτόχρονα όμως υποστήριξε πως «αν γίνει η συζήτηση ψύχραιμα και, επαναλαμβάνω, επί επιστημονικού επιπέδου, είναι άλλο πράγμα η εθνοκάθαρση, όσο αιματηρή και αν είναι και άλλο πράγμα η γενοκτονία και το ολοκαύτωμα».
Πηγές που πρόσκεινται στον υπουργό δήλωσαν μετά τις αντιδράσεις ότι όσα είπε ο κ. Φίλης αποτελούν «ήδη εκπεφρασμένη, προσωπική άποψη του κ. Νίκου Φίλη, αναφορικά με το ζήτημα της Γενοκτονίας των Ποντίων που πάντως δεν αμφισβητεί την επίσημη θέση της Ελλάδας στο ζήτημα αυτό». Αμέσως οι ποντιακές ενώσεις εξέφρασαν την οργή τους για τις δηλώσεις του υπουργού, ενώ νομικοί κύκλοι διατύπωσαν προβληματισμούς για το αν η άρνηση του κ. Φίλη να αναγνωρίσει την γενοκτονία των Ποντίων ενεργοποιεί τις διατάξεις του αντιρατσιστικού νόμου. Κι αυτό διότι η Γενοκτονία των Ποντίων αναγνωρίστηκε επισήμως από τη Βουλή των Ελλήνων το 1994, ενώ με βάση τον αντιρατσιστικό νόμο που ψηφίστηκε πέρσι τον Σεπτέμβριο, προβλέπεται σειρά κυρώσεων, μεταξύ των οποίων ακόμα και η φυλάκιση, για όσους αρνούνται τις γενοκτονίες που έχουν αναγνωριστεί και από το εθνικό μας κοινοβούλιο.
Συγκεκριμένα, στο άρθρο 2 του Ν.4285 προβλέπεται πως: «Όποιος µε πρόθεση, δηµόσια, προφορικά ή δια του τύπου, µέσω του διαδικτύου ή µε οποιοδήποτε άλλο µέσο ή τρόπο, επιδοκιμάζει, ευτελίζει ή κακόβουλα αρνείται την ύπαρξη ή τη σοβαρότητα εγκλημάτων γενοκτονιών, εγκλημάτων πολέµου, εγκληµάτων κατά της ανθρωπότητας, του Ολοκαυτώµατος και των εγκληµάτων του ναζισµού που έχουν αναγνωριστεί µε αποφάσεις διεθνών δικαστηρίων ή της Βουλής των Ελλήνων και η συμπεριφορά αυτή στρέφεται κατά οµάδας προσώπων ή µέλους της που προσδιορίζεται µε βάση τη φυλή, το χρώµα, τη θρησκεία, τις γενεαλογικές καταβολές, την εθνική ή εθνοτική καταγωγή, το σεξουαλικό προσανατολισµό, την ταυτότητα φύλου ή την αναπηρία, όταν η συμπεριφορά αυτή εκδηλώνεται κατά τρόπο που µπορεί να υποκινήσει βία ή µίσος ή ενέχει απειλητικό ή υβριστικό χαρακτήρα κατά µίας τέτοιας οµάδας ή µέλους της, τιµωρείται µε τις ποινές της παραγράφου 1 του προηγούµενου άρθρου».
Σύμφωνα μάλιστα με το άρθρο 1 οι ποινές που προβλέπονται είναι φυλάκιση τριών µηνών έως τριών ετών και χρηµατική ποινή πέντε έως είκοσι χιλιάδων (5.000-20.000) ευρώ. Ο ίδιος νόμος προβλέπει αυστηρότερες ποινές για την περίπτωση που η πράξη τελεστεί από δημόσιο λειτουργό (φυλάκιση έξι µηνών έως τριών ετών και χρηµατική ποινή δέκα χιλιάδων έως εικοσι πέντε χιλιάδων (10.000-25.000) ευρώ).
Οι ίδιοι νομικοί κύκλοι σημειώνουν πως ελαφρυντικά για τον κ. Φίλη λειτουργεί το δεύτερο σκέλος του επίμαχου άρθρου το οποίο συνδυαστικά με το πρώτο μπορει να δείξει πως η συμπεριφορά του υπουργού δεν στρέφεται κατά καμίας ομάδας προσώπων, αντιθέτως παρά το γεγονός ότι δεν αναγνωρίζει τη Γενοκτονία παραδέχεται ότι υπήρξε εθνοκάθαρση.
Πρώτο Θέμα
Η αξιωματική αντιπολίτευση σφίγγει τον κοινοβουλευτικό κλοιό για τον υπ. Παιδείας - Δεν αποκλείεται και πρόταση μομφής - Στις 16:00 συγκέντρωση Ποντίων στο Σύνταγμα μετά και την εξαίρεση της ποντιακής Γενοκτονίας από τη διδακτέα ύλη της Γ' Λυκείου
Ανεξέλεγκτη πολιτική περιδίνηση δημιουργεί η υπόθεση Φίλη με το Μέγαρο Μαξίμου να παρακολουθεί αμήχανα την πολιτική κατακραυγή αλλά και τις οργισμένες αντιδράσεις του ποντιακού ελληνισμού που ζητά την αποπομπή του υπουργού Παιδείας από την κυβέρνηση. Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί το τελευταίο 48ωρο από τις δηλώσεις άρνησης της Ποντιακής Γενοκτονίας από τον κ. Νίκο Φίλη συμπυκνώνεται στο συμπέρασμα έμπειρων πολιτικών παρατηρητών πως: «έχουμε την πρώτη κυβερνητική κρίση κατά την οποία, το Μέγαρο Μαξίμου δεν έχει την κοινωνία μαζί του αλλά απέναντι».
Την ίδια ώρα η αξιωματική αντιπολίτευση αναζητά τρόπους για να σφίξει ακόμα περισσότερο τον κοινοβουλευτικό κλοιό και να εκθέσει τα κυβερνητικά στελέχη και τους βουλευτές της συμπολίτευσης – ιδίως των ΑΝΕΛ - με ορισμένους να μην αποκλείουν κατάθεση πρότασης μομφής κατά του υπουργού Παιδείας.
Παράλληλα, ερώτηση του βουλευτή της ΝΔ Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη εγείρει έντονο προβληματισμό για το αν οι δηλώσεις Φίλη εντάσσονται σε ευρύτερο κυβερνητικό σχεδιασμό καθώς σύμφωνα με υπουργική απόφαση του περασμένου Ιουνίου (σ.σ. επι υπουργίας Αριστείδη Μπαλτά) εξαιρέθηκε η διδασκαλία της Γενοκτονίας των Ποντίων από την διδακτέα ύλη της Γ' Λυκείου.
Για την ώρα το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να διασκεδάσει τις εντυπώσεις υποστηρίζοντας ότι οι επίμαχες δηλώσεις αποτυπώνουν προσωπικές θέσεις του υπουργού και δεν εκφράζουν την κυβέρνηση. Εκ του αποτελέσματος όμως δεν είναι ικανές να περιορίσουν τις αντιδράσεις σύσσωμης της αντιπολίτευσης αλλά και βουλευτών του κυβερνητικού στρατοπέδου.
Είναι ενδεικτικές οι δημόσιες δηλώσεις αποδοκιμασίας του υπουργού από τουλάχιστον έξι βουλευτές του κυβερνητικού κόμματος (Αλ. Τριανταφυλλίδη, Ελ. Σταματάκη, Μ. Τριανταφύλλου, Γ. Μιχελογιαννάκης, Ολ. Τελιγιορίδου, Αν. Μιχαηλίδης) αλλά και η σχετική ανακοίνωση των ΑΝΕΛ.
Σαν να μην έφτανε αυτό, ο υπουργός Περιβάλλοντος Πάνος Σκουρλέτης έσπευσε να ρίξει «λάδι στην φωτιά» αποδίδοντας την γενική κατακραυγή σε… λαϊκισμό.
Την ώρα που σύσσωμα τα Ποντιακά Σωματεία έχουν ξεσηκωθεί ζητώντας από την κυβέρνηση να πάρει ξεκάθαρη θέση αποδοκιμασίας του υπουργού Παιδείας, ο κ. Σκουρλέτης είπε στην Βουλή πως «η είδηση δεν είναι οι δηλώσεις του κ. Φίλη. Η είδηση είναι η πατριδοκαπηλία και η στημένη επιχείρηση στοχοποίησης όχι μόνο του κ. Φίλη, αλλά όλων των υπουργών. Μια επιχείρηση στοχοποίησης με την βοήθεια των συστημικών ΜΜΕ. Η κυβέρνηση αντέχει και έχει πάρει θέση. Πάψτε να παίζετε επικίνδυνα παιχνίδια. Ο λαϊκισμός έχει τα όριά του».
Από την άλλη πλευρά Τουρκικά ΜΜΕ «πανηγυρίζουν» για τις δηλώσεις άρνησης της Ποντιακής Γενοκτονίας από τον έλληνα υπουργό.
Πάντως, η απροθυμία της κυβέρνησης να τοποθετηθεί ξεκάθαρα απέναντι σε ένα ευαίσθητο εθνικό ζήτημα δημιουργεί δεύτερες σκέψεις στα επιτελεία της αντιπολίτευσης που πλέον αναρωτιούνται αν οι δηλώσεις άρνησης της Ποντιακής Γενοκτονίας από τον κ. Φίλη εντάσσονται σε ευρύτερο σχεδιασμό της κυβέρνησης ενόψει της επίσκεψης του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στην Τουρκία.
Εξαιρέθηκε από τη διδακτέα ύλη της Γ' Λυκείου η ποντιακή Γενοκτονία
Σε κάθε περίπτωση η πεισματική άρνηση της κυβέρνησης να καταδικάσει ευθέως τον υπουργό της «φουντώνει» τις αντιδράσεις του ποντιακού στοιχείου. Τον αποτροπιασμό τους για τις απόψεις του Νίκου Φίλη εξέφρασαν προσωπικότητες από τον πολιτικό, καλλιτεχνικό, ακόμη και από τον αθλητικό κόσμο.
Όπως ήταν φυσικό, δε, οι συλλογικοί φορείς του Ποντιακού Ελληνισμού εκδήλωσαν ανοιχτά την οργή και την απογοήτευσή τους για τη στάση του υπουργού Παιδείας σχετικά με ένα τόσο ευαίσθητο και οδυνηρό ζήτημα. Εκ μέρους της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας, ο πρόεδρός της, κ. Χρήστος Τοπαλίδης, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «αντίστοιχη επιχειρηματολογία με του κ. Φίλη για το θέμα της γενοκτονίας συναντούμε δυστυχώς μόνο στους Γκρίζους Λύκους».
Την αγανάκτηση των Ποντίων ενίσχυσε η ερώτηση του κ. Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη με την οποία αποκαλύπτει αιφνίδια και επιστημονικά ανεξήγητη αφαίρεση του κεφαλαίου που πραγματεύεται την περίοδο του "Παρευξείνιου Ελληνισμού κατά το 19ο και 20ο αιώνα", «στην οποία αναπτύσσονται τα ιστορικά γεγονότα της Γενοκτονίας των Ποντίων, μιας από τις πλέον τραγικές σελίδες της Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, αφού συνδέεται με τη μαζική σφαγή εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων του Πόντου» από την διδακτέα ύλη της Γ Λυκείου και υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη ενέργεια «υπονομεύει ευθέως την καλλιέργεια συλλογικής μνήμης στους μαθητές».
«Πυρά» και στην Βουλή
Πάντως, η ανεξέλεγκτη πορεία που έχει λάβει πλέον η υπόθεση Φίλη αποτυπώθηκε και στις χθεσινές συνεδριάσεις της Βουλής κατά τις οποίες οι αντιδράσεις αντι να μειωθούν, αυξήθηκαν. Κατά την έναρξη της συνεδρίασης της Ολομέλειας της Βουλής το σύνολο σχεδόν των κομμάτων καταδίκασε τον υπουργό Παιδείας. Ο κ. Ανδρέας Λοβέρδος (Δημοκρατική Συμπαράταξη) μίλησε για «ανεκδιήγητη αναφορά του κ. Φίλη για γενοκτονία που η Βουλή έχει ψηφίσει» και ζήτησε «να πάρει θέση η Βουλή, να αποδοκιμαστεί ο Υπουργός παιδείας και με ψηφοφορία.
Τις προσωπικές απόψεις να τις πει στην παρέα του». Στήριξη στον υπουργό Παιδείας επιχείρησε να δώσει η υφυπουργός του Σία Αναγνωστοπούλου που διαμαρτυρήθηκε έντονα από τα έδρανα με τον κ. Λοβέρδο να της εξηγεί πως: «Τα σκέρτσα των σαλονιών της επιστήμης δεν αφορούν την πολιτική – να καταδικάσουμε ρητά τον Υπουργό».
Αναταραχή όμως και εντός ΣΥΡΙΖΑ έχει προκληθεί από τις δηλώσεις Φίλη. Εναντίον του τάχθηκε ευθέως ο υφυπουργός Εξωτερικών, Γιάννης Αμανατίδης: «Η ιστορία του Πόντου ήταν και θα παραμείνει αδιαμφισβήτητα αληθινή. Οι επιστημονικές προσεγγίσεις μπορούν να εκφράζονται ελεύθερα σε μια Δημοκρατία, ωστόσο η θέση της κυβέρνησης είναι γνωστή και δημόσια εκφρασμένη, τόσο με δήλωση του πρώην κυβερνητικού εκπροσώπου στις 19.5.2015, όσο και στους χαιρετισμούς στις αντίστοιχες ημέρες μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων κατά το παρελθόν».
Σε ό,τι αφορά στον ΣΥΡΙΖΑ, έντονη ήταν επίση η αντίδραση του βουλευτή Ηρακλείου κ. Γιάννη Μιχελογιαννάκη, ο οποίος υπογράμμισε την κρίσιμη διαφορά στην ορολογία: «Όταν αναφερόμαστε στους Έλληνες του Πόντου μιλάμε για γενοκτονία και όχι για εθνοκάθαρση. Εθνοκάθαρση είναι βίαιος εκτοπισμός και εκδίωξη εθνικών ομάδων από μια περιοχή, είτε αιματηρός, είτε μέσω καταστροφής πολιτιστικών και θρησκευτικών στοιχείων, με σκοπό την δημιουργία εθνικά ομοιογενών γεωγραφικών περιοχών.
Δηλαδή γίνεται για γεωπολιτικούς λόγους. Γενοκτονία είναι εξόντωση φυλής ή έθνους συστηματικά, προσχεδιασμένα και ολοκληρωτικά. Οι Πόντιοι εξοντώθηκαν λόγω του γένους τους. Αξίζουν τον όρο 'γενοκτονία', γιατί γενοκτονία είναι έγκλημα ποινικού δικαίου, ενώ η εθνοκάθαρση στην ουσία είναι περιγραφή εγκλημάτων και δεν έχει ρητή ολοκληρωτική και ρητή νομική αναγνώριση, μόνο επιμέρους στοιχεία αυτής». Με τη σειρά της, η βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ, Ελένη Σταματάκη δήλωσε: «Η καταγωγή μου είναι από το Πόντο. Οι γονείς μου κατάγονται από την Κερασούντα και είμαι πολύ ευαίσθητη σε τέτοια θέματα. Η δήλωση του κ. Φίλη ήταν ατυχής και έτσι πρέπει να την ερμηνεύσουμε στην επιτροπή μας (σ.σ. Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Ελληνισμού της Διασποράς)».
Το φάντασμα του «συνωστισμού»
Δυναμική ήταν η παρέμβαση του βουλευτή της ΝΔ, κ. Θεόδωρου Καράογλου, ο οποίος έκανε λόγο για «εθνικό αίσχος», ενώ παραλλήλισε τον υπουργό Παιδείας με την κα Μαρία Ρεπούση: «Η δημόσια τοποθέτηση του υπουργού Παιδείας, την οποία φροντίζει να επαναλαμβάνει συστηματικά, αποτελεί εθνικό αίσχος. Παίρνοντας τη σκυτάλη από την κα Ρεπούση και τον περίφημο 'συνωστισμό' στο λιμάνι της Σμύρνης, ο κ. Φίλης εκφράζει μια εμμονική εθνομηδενιστική ιδεοληψία, δίνοντας άλλοθι σε όσους προσπαθούν να σβήσουν την ιστορία του Πόντου και να διαγράψουν από την συλλογική μνήμη τον τραγικό ξεριζωμό, την ατίμωση και την εξόντωση των χιλιάδων που δολοφονήθηκαν, προκειμένου να σβήσει ολοκληρωτικά μια πανάρχαια κοιτίδα του Ελληνισμού».
Σε δήλωση αποδοκιμασίας του υπουργού Παιδείας προχώρησαν και οι Ανεξάρτητοι Ελληνες με την εκπρόσωπο τύπου, κα Μαρίνα Χρυσοβελώνη να δηλώνει ότι «Αναφορικά με τη δημόσια τοποθέτηση του Υπουργού Παιδείας κ. Ν. Φίλη σχετικά με τη γενοκτονία των Ποντίων, δηλώνουμε ότι οι Ανεξάρτητοι Έλληνες δεν υιοθετούμε τις δηλώσεις του υπουργού. Θεωρούμε ότι δεν έχουμε δικαίωμα να εκμηδενίσουμε τον σχεδιασμένο τραγικό ξεριζωμό χιλιάδων ανθρώπων οι οποίοι θυσιάστηκαν με βίαιο τρόπο. Η ιστορία του Πόντου ήταν και θα παραμείνει αδιαμφισβήτητα αληθινή».
Και το Γραφείο Τύπου του ΠΑΣΟΚ εξέδωσε ανακοίνωση: «Η Βουλή των Ελλήνων προέβη το 1994 στη θεσμική αναγνώριση της γενοκτονίας των Ποντίων με τον ν. 2193/1994 με την καθιέρωση ημέρας μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Τέσσερα χρόνια αργότερα, με το ν. 2645/1998 καθιέρωσε την 14η Σεπτεμβρίου ως ημέρα εθνικής μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, μιας μεγάλης προσπάθειας του ΠΑΣΟΚ που ξεκίνησε το 1991 με πρωτοβουλία του Ανδρέα Παπανδρέου.
Ο στόχος, που τέθηκε αρχικά, ήταν η επίσημη αναγνώριση από τη Βουλή των Ελλήνων, της γενοκτονίας των 353.000 Ποντίων, που έγινε από τους Τούρκους από το 1916 ως το 1923 και η καθιέρωση για «ημέρα εθνικής μνήμης», ώστε να καλυφθεί ένα μεγάλο εθνικό, ιστορικό, ηθικό και πολιτικό κενό αναφορικά με τη συστηματική γενοκτονία του Ελληνισμού του Πόντου, που είχε αρχίσει από το 1916 και τελείωσε το 1923. Η δήλωση του κ. Φίλη με την οποία δεν αναγνωρίζει τη γενοκτονία των Ποντίων αποτελεί πρόκληση και είναι ανιστόρητη για έναν υπουργό Παιδείας, για την Κυβέρνηση που απαξιώνει σιωπηρά την απόφαση της Βουλής των Ελλήνων και βεβαίως, για τον Πρωθυπουργό που τον τίμησε με αυτή τη θέση! Καλούμε τον Πρωθυπουργό να αναλάβει προσωπικά να ξεκαθαρίσει τη θέση της Κυβέρνησης!»
Η Νέα Δημοκρατία, το ΠΑΣΟΚ και η Δημοκρατική Συμπαράταξη, καθώς και το Ποτάμι καταδίκασαν τις δηλώσεις Φίλη. Ο κ. Ευάγγελος Μεϊμαράκης ως νυν αρχηγός καθώς και οι υποψήφιοι για την προεδρία της ΝΔ κ. Απόστολος Τζιτζικώστας και Άδωνις Γεωργιάδης καταφέρθηκαν εναντίον του κ. Φίλη, ενώ 45 βουλευτές του κόμματος απαίτησαν την αποπομπή του υπουργού. «Αδίστακτη πρόκληση στην εθνική μνήμη αλλά και στις αποφάσεις της Βουλής των Ελλήνων» χαρακτήρισε τις δηλώσεις Φίλη ο κ. Μεϊμαράκης.
Όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του, «ενώ με απόφασή της, το 1994, η Βουλή των Ελλήνων αναγνώρισε επίσημα τη Γενοκτονία των Ποντίων και κήρυξε τη 19η Μαΐου ως 'Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στον Μικρασιατικό Πόντο', εικοσιένα χρόνια από τότε ο υπουργός Παιδείας παραμερίζει την απόφαση εκείνη και αρνείται τη Γενοκτονία των Ποντίων, υποστηρίζοντας ότι πήρε τη θέση αυτή ως δημοσιογράφος. Ιδεοληψίες και προσωπικές εμμονές δεν μπορεί να ανατρέπουν την Ελληνική Ιστορία. Ο πρωθυπουργός οφείλει να πάρει έμπρακτα θέση απέναντι στο διολίσθημα Φίλη».
Ο κ. Τζιτζικώστας χαρακτήρισε «θλιβερό» τον υπουργό Παιδείας και κάλεσε τον Αλέξη Τσίπρα να τον αποπέμψει. «Είναι αδύνατον ο κ. Φίλης να παραμένει στη θέση του αμφισβητώντας την ομόφωνη απόφαση της Βουλής για την Γενοκτονία» έγραψε από την πλευρά του ο Άδωνις Γεωργιάδης στο Twitter.
Ομοβροντία ποντιακών πυρών κατά Φίλη
Τον αποτροπιασμό τους για τις απόψεις του Νίκου Φίλη εξέφρασαν προσωπικότητες από τον πολιτικό, καλλιτεχνικό, ακόμη και από τον αθλητικό κόσμο. Όπως ήταν φυσικό, δε, οι συλλογικοί φορείς του Ποντιακού Ελληνισμού εκδήλωσαν ανοιχτά την οργή και την απογοήτευσή τους για τη στάση του υπουργού Παιδείας σχετικά με ένα τόσο ευαίσθητο και οδυνηρό ζήτημα. Εκ μέρους της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας, ο πρόεδρός της, κ. Χρήστος Τοπαλίδης, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «αντίστοιχη επιχειρηματολογία με του κ. Φίλη για το θέμα της γενοκτονίας συναντούμε δυστυχώς μόνο στους Γκρίζους Λύκους».
Οι ποντιακές ενώσεις επισημαίνουν ότι διεθνείς οργανισμοί και κράτη σε όλη την Ευρώπη και τον κόσμο έχουν αναγνωρίσει ως αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι την περίοδο 1914-1923 το κεμαλικό καθεστώς και οι Νεότουρκοι μεθόδευσαν την εξόντωση και την εξαφάνιση των χριστιανικών μειονοτήτων της γεωγραφικής επικράτειας της σημερινής Τουρκίας. Ανάμεσα σε αυτές ήταν και οι Έλληνες του Πόντου. Παρόλ' αυτά, ο Νίκος Φίλης υποστήριξε πως οι Πόντιοι υπέστησαν «εθνοκάθαρση» και όχι γενοκτονία, αγνοώντας πχ ότι η Διεθνής Ένωση Επιστημόνων Μελέτης της Γενοκτονίας (IAGS, International Association of Genocide Scholars) έχει αναγνωρίσει την γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου. Το ίδιο έχουν κάνει επίσης τα κοινοβούλια της Κύπρου, της Σουηδίας και της Αρμενίας, επτά πολιτείες των ΗΠΑ (Νέα Υόρκη, Νιου Τζέρσεϊ, Κολούμπια, Νότια Καρολίνα, Γεωργία, Πενσυλβάνια, Κλίβελαντ και Ρόουντ Άιλαντ), η τοπική βουλή της Νότιας Αυστραλίας, καθώς και η γερουσία της πολιτείας της Νέας Νότιας Ουαλίας, επίσης στην Αυστραλία.
Η Διεθνής Ένωση Επιστημόνων Μελέτης της Γενοκτονίας (IAGS, International Association of Genocide Scholars) η οποία θεωρείται διεθνώς ως ο πλέον έγκυρος οργανισμός που ασχολείται με θέμα γενοκτονιών σε όλον τον κόσμο, το 2007 αναγνώρισε και επίσημα την γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, μαζί με την γενοκτονία των Ασσυρίων. Μάλιστα στην απόφαση-ψήφισμα η IAGS υποστηρίζει: «Εκτιμώντας ότι η άρνηση μιας γενοκτονίας αναγνωρίζεται παγκοίνως ως το έσχατο στάδιο γενοκτονίας, που εξασφαλίζει την ατιμωρησία για τους δράστες της γενοκτονίας και ευαπόδεικτα προετοιμάζει το έδαφος για τις μελλοντικές γενοκτονίες. Εκτιμώντας ότι η oθωμανική γενοκτονία εναντίον των μειονοτικών πληθυσμών κατά τη διάρκεια και μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο παρουσιάζεται συνήθως ως γενοκτονία εναντίον μόνο των Αρμενίων, με λίγη αναγνώριση των ποιοτικά παρόμοιων γενοκτονιών, εναντίον άλλων χριστιανικών μειονοτήτων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αποφασίζεται ότι είναι πεποίθηση της Διεθνούς Ένωσης των Μελετητών Γενοκτονιών, ότι η oθωμανική εκστρατεία εναντίον των χριστιανικών μειονοτήτων της αυτοκρατορίας μεταξύ των έτων 1914 και 1923 συνιστούν γενοκτονία εναντίον των Αρμενίων, Ασσυρίων, Ποντίων και των Έλλήνων της Ανατολίας.
Αποφασίζεται η Ένωση να ζητήσει από την κυβέρνηση της Τουρκίας να αναγνωρίσει τις γενοκτονίες εναντίον αυτών των πληθυσμών, να ζητήσει επίσημα συγγνώμη και να λάβει τα κατάλληλα και σημαντικά μέτρα προς την αποκατάσταση (μη επανάληψη)».
Αύριο στις 4 το απόγευμα στην πλατεία Συντάγματος έχει προγραμματιστεί διαμαρτυρία από την Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος.
Πόντιοι: O υπουργός τους αγνόησε
Να τοποθετηθεί επίσημα η κυβέρνηση και να αποδοκιμάσει τις θέσεις του υπουργού Παιδείας, ακόμη και να τον αποπέμψει από τη θέση του ζητούν εκπρόσωποι των μεγαλύτερων ποντιακών φορέων. Τον περασμένο Σεπτέμβριο, με επιστολή της προς τον υπουργό Παιδείας, η Διεθνής Συνομοσπονδία Ποντίων Ελλάδος είχε εκφράσει τη δυσφορία της για τις θέσεις που είχε εκφράσει στο παρελθόν με άρθρο του στην «Αυγή», ζητώντας κατ’ ιδίαν συνάντηση προκειμένου να τον ενημερώσει. «Πιστεύουμε ότι σήμερα ως υπεύθυνος υπουργός Παιδείας θα επαναπροσδιορίσετε τις μη ανταποκρινόμενες στην πραγματικότητα απόψεις σας», ανέφερε μεταξύ άλλων η επιστολή που υπέγραφε ο πρόεδρος της Συνομοσπονδίας κ. Γιώργος Παρχαρίδης. Για την ιστορία, η συνάντηση όχι μόνο δεν πραγματοποιήθηκε, αλλά ο κ.Φίλης επέστρεψε δριμύτερος, εμμένοντας στις αμφιλεγόμενες θέσεις του. «Νιώθω λύπη και αγανάκτηση για όσα άκουσα» λέει στο protothema.gr ο κ. Παρχαρίδης. Και καταγγέλλει ότι «ο υπουργός είναι πλήρως ανιστόρητος, προσβάλει τη μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας και διαστρεβλώνει την ιστορία. Η αναγνώριση στηρίζεται σε νομικά κριτήρια και ιστορικά ντοκουμέντα. Δυστυχώς, από τη θέση του υπουργού Παιδείας πια, περνά ένα μήνυμα στην Τουρκία, την ώρα που το 2006 το Ευρωκοινοβούλιο αναγνώρισε επισήμως την Γενοκτονία των Ποντίων και κάλεσε την Τουρκία να συμφιλιωθεί με την ιστορία της και να προχωρήσει στην αναγνώριση της.
Θέλαμε να συναντηθούμε και να του εξηγήσουμε με ιστορικά ντοκουμέντα και νομικά κριτήρια αυτό που αναγνωρίζεται επισήμως από άλλες χώρες και θεσμούς. Λυπάμαι πολύ, αλλά ο κ.Φίλης όχι μόνο δεν μας δέχτηκε, αλλά ούτε μια απάντηση δεν έστειλε. Στο πλαίσιο αυτής της συνάντησης ο κ. Φίλης θα ενημερωνόταν για τα ιστορικά γεγονότα και σήμερα δεν θα επαναλάμβανε αυτά τα πράγματα. Γι' αυτό ζητάμε νέα συνάντηση με τον κ. Φίλη, να ενημερωθεί και να διευκολυνθεί και ο ίδιος από τη δύσκολη θέση στην οποία έβαλε τον εαυτό του» τονίζει ο κ. Παρχαρίδης, ζητώντας από τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα να προχωρήσει σε απομάκρυνση του Νίκου Φίλη από την κυβέρνηση εφόσον δεν ανακαλέσει.
Την αποπομπή του υπουργού ζητεί ευθέως και o πρόεδρος της Παγκόσμιας Συντονιστικής Επιτροπής Ποντιακής Νεολαίας, κ. Άλκης Αναστασιάδης, ενώ παραλληλα καλεί τον Αλέξη Τσίπρα να σχολιάσει τις «ανιστόρητες» -όπως τις χαρακτήρισε- δηλώσεις του υπουργού Παιδείας. «Δυστυχώς ο κ. Φίλης επιλέγει μια ερμηνεία που τον βολεύει. Η Γενοκτονία των Ποντίων αναγνωρίζεται από διεθνείς οργανισμούς και από την Διεθνή Ένωση Μελετητών Γενοκτονιών. Εμείς ως Ομοσπονδία έχουμε εκφράσει την θέση μας για την διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων, αλλά δυστυχώς δεν έχουμε στο πλευρό μας την ελληνική πλευρά. Αν ο κ. Φίλης δεν επιθυμεί να αναγνωρίσει την Γενοκτονία των Ποντίων, ας αναγνωρίσει την επίσημη θέση της Ελλάδας επί του θέματος. Δεν μπορούμε να εμπιστευτούμε την παιδεία των παιδιών μας στα χέρια τέτοιων ανθρώπων» δήλωσε στο protothema.gr ο κ. Αναστασιάδης, καταλήγοντας: «Ο κ. Φίλης εκπροσωπεί μια κυβέρνηση, γι' αυτό καλούμε την ελληνική κυβέρνηση να πάρει θέση και να απαντήσει εάν ο Έλληνας πρωθυπουργός συμμερίζεται τις απόψεις του κ.Φίλη. Καλούμε την ελληνική κυβέρνηση να παύσει τον υπουργό Παιδείας από τα καθήκοντά του».
Νομικά εκτεθειμένος ο υπουργός;
Το χρονικό του όλου ζητήματος περί την γενοκτονία των Ποντίων έχει ως εξής: Το βράδι της Δευτέρας ο κ. Φίλης είπε στην εκπομπή «Στον Ενικό» του Star ότι «έκανα δήλωση πριν από χρόνια ως δημοσιογράφος συμμεριζόμενος τις απόψεις πολλών ιστορικών και πολλών διεθνολόγων. Κάναμε διάκριση ανάμεσα στην αιματηρή εθνοκάθαρση και στο φαινόμενο της γενοκτονίας». Ο υπουργός συμπλήρωσε πως «αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αναγνωρίζουμε το αίμα, τον πόνο, όσα έχουν υποστεί οι Πόντιοι, από τη θηριωδία των Τούρκων. Αυτό είναι άλλο πράγμα και άλλο πράγμα η γενοκτονία, με αυστηρή επιστημονική έννοια. Εγώ δεν θέλω να επιβάλλω τις προσωπικές μου απόψεις ως κρατική πολιτική. Η κρατική πολιτική αναγνωρίζει Ημέρα Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού» τόνισε ο κ Φίλης. Ταυτόχρονα όμως υποστήριξε πως «αν γίνει η συζήτηση ψύχραιμα και, επαναλαμβάνω, επί επιστημονικού επιπέδου, είναι άλλο πράγμα η εθνοκάθαρση, όσο αιματηρή και αν είναι και άλλο πράγμα η γενοκτονία και το ολοκαύτωμα».
Πηγές που πρόσκεινται στον υπουργό δήλωσαν μετά τις αντιδράσεις ότι όσα είπε ο κ. Φίλης αποτελούν «ήδη εκπεφρασμένη, προσωπική άποψη του κ. Νίκου Φίλη, αναφορικά με το ζήτημα της Γενοκτονίας των Ποντίων που πάντως δεν αμφισβητεί την επίσημη θέση της Ελλάδας στο ζήτημα αυτό». Αμέσως οι ποντιακές ενώσεις εξέφρασαν την οργή τους για τις δηλώσεις του υπουργού, ενώ νομικοί κύκλοι διατύπωσαν προβληματισμούς για το αν η άρνηση του κ. Φίλη να αναγνωρίσει την γενοκτονία των Ποντίων ενεργοποιεί τις διατάξεις του αντιρατσιστικού νόμου. Κι αυτό διότι η Γενοκτονία των Ποντίων αναγνωρίστηκε επισήμως από τη Βουλή των Ελλήνων το 1994, ενώ με βάση τον αντιρατσιστικό νόμο που ψηφίστηκε πέρσι τον Σεπτέμβριο, προβλέπεται σειρά κυρώσεων, μεταξύ των οποίων ακόμα και η φυλάκιση, για όσους αρνούνται τις γενοκτονίες που έχουν αναγνωριστεί και από το εθνικό μας κοινοβούλιο.
Συγκεκριμένα, στο άρθρο 2 του Ν.4285 προβλέπεται πως: «Όποιος µε πρόθεση, δηµόσια, προφορικά ή δια του τύπου, µέσω του διαδικτύου ή µε οποιοδήποτε άλλο µέσο ή τρόπο, επιδοκιμάζει, ευτελίζει ή κακόβουλα αρνείται την ύπαρξη ή τη σοβαρότητα εγκλημάτων γενοκτονιών, εγκλημάτων πολέµου, εγκληµάτων κατά της ανθρωπότητας, του Ολοκαυτώµατος και των εγκληµάτων του ναζισµού που έχουν αναγνωριστεί µε αποφάσεις διεθνών δικαστηρίων ή της Βουλής των Ελλήνων και η συμπεριφορά αυτή στρέφεται κατά οµάδας προσώπων ή µέλους της που προσδιορίζεται µε βάση τη φυλή, το χρώµα, τη θρησκεία, τις γενεαλογικές καταβολές, την εθνική ή εθνοτική καταγωγή, το σεξουαλικό προσανατολισµό, την ταυτότητα φύλου ή την αναπηρία, όταν η συμπεριφορά αυτή εκδηλώνεται κατά τρόπο που µπορεί να υποκινήσει βία ή µίσος ή ενέχει απειλητικό ή υβριστικό χαρακτήρα κατά µίας τέτοιας οµάδας ή µέλους της, τιµωρείται µε τις ποινές της παραγράφου 1 του προηγούµενου άρθρου».
Σύμφωνα μάλιστα με το άρθρο 1 οι ποινές που προβλέπονται είναι φυλάκιση τριών µηνών έως τριών ετών και χρηµατική ποινή πέντε έως είκοσι χιλιάδων (5.000-20.000) ευρώ. Ο ίδιος νόμος προβλέπει αυστηρότερες ποινές για την περίπτωση που η πράξη τελεστεί από δημόσιο λειτουργό (φυλάκιση έξι µηνών έως τριών ετών και χρηµατική ποινή δέκα χιλιάδων έως εικοσι πέντε χιλιάδων (10.000-25.000) ευρώ).
Οι ίδιοι νομικοί κύκλοι σημειώνουν πως ελαφρυντικά για τον κ. Φίλη λειτουργεί το δεύτερο σκέλος του επίμαχου άρθρου το οποίο συνδυαστικά με το πρώτο μπορει να δείξει πως η συμπεριφορά του υπουργού δεν στρέφεται κατά καμίας ομάδας προσώπων, αντιθέτως παρά το γεγονός ότι δεν αναγνωρίζει τη Γενοκτονία παραδέχεται ότι υπήρξε εθνοκάθαρση.
Πρώτο Θέμα
Συγκινητική ιστορία: Χάθηκε στο ξεριζωμό του '22 - Την αναζητούσε ο πατέρας της και τελικά τη βρήκε ο εγγονός του στην Τραπεζούντα ...
Λέγεται Ελένη και η ιστορία της συγκίνησε τους Τούρκους. Πρόκειται για μια Πόντια, η οποία στην ανταλλαγή των πληθυσμών δεν έφυγε μαζί με την οικογένειά της στην Ελλάδα, αλλά εγκλωβίστηκε στην Τουρκία και μετά από πάρα πολλά χρόνια ξαναβρήκε τους δικούς της … Η ιστορία της ήρθε στη δημοσιότητα με αφορμή την προσπάθεια να μεταφερθεί στην κινηματογραφική οθόνη μέσα από το δράμα του ξεριζωμού των χιλιάδων Ρωμιών το 1922-23. Η προβολή αυτής της καταπληκτικής ιστορίας αιφνιδιάζει, καθώς η δημοσιοποίηση της υπόθεσης έγινε πρώτα από μερίδα του τουρκικού Τύπου (εφημερίδα Akşam)....
Χιλιάδες Πόντιοι εξοντώθηκαν στα Τάγματα Εργασίας...
Η προσφυγιά και ο χωρισμός
Το
1920 ζούσε σε ένα χωριό έξω από την Τραπεζούντα ο μεταλλουργός
Χαράλαμπος Χρυσοστομίδης με το παρατσούκλι, Lampo Usta, (δηλαδή Μάστορα
Λάμπη), με τη γυναίκα του Αναστασία και τη μικρή τους κόρη την Ελένη. Η
ζωή τους κυλούσε ήρεμα και ο μάστορας κέρδιζε αρκετά για να ζει η
οικογένειά του χωρίς στερήσεις. Όλα αυτά όμως άλλαξαν με βίαιο τρόπο το
1923. Οι παραγωγοί της ταινίας δεν κάνουν καμία αναφορά για τη φρικτή
γενοκτονία των Ποντίων, αλλά κάνουν ένα «άλμα» στο χρόνο και περιγράφουν
την ώρα της αναγκαστικής προσφυγιάς.
Το
ζευγάρι με τη 13 χρονών κόρη τους Ελένη πήραν ό,τι μπορούσαν μαζί τους
και κατευθύνθηκαν μαζί με πολλούς άλλους Ελληνοπόντιους προς την
Τραπεζούντα για να αποβιβαστούν στο πλοίο που θα τους έφερνε στην
Ελλάδα. Στον δρόμο όμως τους σταμάτησε ένα ένοπλο τμήμα. Οι Τσέτες
συγκέντρωσαν κάποια κορίτσια που διακρίνονταν για την ομορφιά τους και
τα απήγαγαν. Ο καημένος ο Χαράλαμπος χωρίς να μπορεί να κάνει κάτι
έστειλε τη σύζυγό του προς το λιμάνι της Τραπεζούντιας, ενώ εκείνος
έμεινε πίσω για να ψάξει για την κόρη του. Πέρασαν τέσσερις μήνες χωρίς
κανένα αποτέλεσμα και η Ελένη δεν είχε βρεθεί. Εν τω μεταξύ, η γυναίκα
του η Αναστασία έφυγε με το πλοίο της προσφυγιάς και έφτασε στην Καβάλα.
Στον
Πόντο ο Χαραλάμπης συνέχιζε να ψάχνει παντού για την κόρη του. Στο
χωριό του όπου ξαναπήγε του είπαν πως δεν έμεινε πίσω κανένας Έλληνας,
καθώς όλοι είχαν φύγει και μάλιστα τον προειδοποίησαν ότι το αν
παραμείνει εκεί υπήρχε μεγάλος κίνδυνος για τν ζωή του. Τότε ήρθαν
κάποιοι και του είπαν πως η Ελένη σκοτώθηκε από τους άτακτους και ότι
είχαν δει το πτώμα της μαζί με άλλα πτώματα σε κάποιο ρέμα κοντά στην
Τραπεζούντα. Ο δύστυχος Χαραλάμπης χωρίς να μπορεί να συγκρατήσει τα
δάκρυά του αποφάσισε τελικά να φύγει από τον Πόντο. Μετά από
περιπλανήσεις τριών μηνών έφτασε στο Καντήκιοϊ της
Κωνσταντινούπολης....
Η νέα ζωή του Χαραλάμπη στην Πόλη
Εκεί
απελπισμένος, χωρίς τη γυναίκα και την κόρη του, ο Χαράλαμπος
γνωρίζεται με έναν επιφανή Τούρκο, τον Süreyya Paşa, ο όποιος τον
εκτίμησε και θαύμασε την επιδεξιότητά του στην τέχνη του.
Ο
Τούρκος τότε του άνοιξε ένα μαγαζί στο Καντήκιοϊ και ο Χαράλαμπος με τη
μεγάλη του εργατικότητα απέκτησε πολλούς πελάτες και άρχισε να βγάζει
πολλά χρήματα. Ο Λάμπης τότε εγκατέλειψε την ιδέα να φύγει στην Ελλάδα
και αφού γνωρίστηκε μια κοντοχωριανή του, την Antusa, που είχε μείνει
και αυτή στην Πόλη, την παντρεύεται και κάνει μια κόρη, τη Σοφία. Η
Σοφία αφού μεγάλωσε παντρεύτηκε και έκανε ένα γιο. Ο γιός της αγάπησε
πολύ τον παππού του, τον Λάμπη, ο όποιος συνεχώς του μιλούσε για τη
χαμένη του θεία την Ελένη γιατί ποτέ δεν πίστεψε ότι είχε σκοτωθεί, αλλά
ότι ζούσε χαμένη κάπου στον Πόντο....
Ο εγγονός βρίσκει την Ελένη στην Τραπεζούντα.
Βρήκε και τη χαμένη γιαγιά
Δηλαδή την Ελένη. Ο γιος της Σοφίας σάστισε και τότε έμαθε ότι η Ελένη είχε βρεθεί από την οικογένεια του Abdülkadir Sümer, που την είχαν υιοθετήσει και την ονόμασαν Εμινέ. Παράλληλα όμως, καθώς έψαχνε για τη χαμένη κόρη του παππού του ρωτούσε και για τη χαμένη του γιαγιά την Αναστασία. Τότε μαθαίνει ότι η Αναστασία που βρίσκονταν στην Ελλάδα είχε παντρευτεί και αυτή και είχε κάνει δυο παιδιά. Τα παιδιά της Αναστασίας ήθελαν πολύ να έρθουν στην Τουρκία για να ψάξουν για τον Χαραλάμπη και τη χαμένη κόρη της Αναστασίας και τελικά κατάφεραν να έρθουν σε επαφή με το γιο της Σοφίας.
Παράλληλα, από την Τραπεζούντα ο Sümer, δηλαδή ο θετός πατέρας της Ελένης, μόλις έμαθε για όλη αυτή την ιστορία της υιοθετημένης του κόρης ήρθε στην Κωνσταντινούπολη και προσκάλεσε όλους τους συγγενείς της Εμινέ στην Τραπεζούντα. Εδώ αντιλαμβάνεται κανείς τα συναισθήματα όλων αυτών καθώς μετά από πολλά χρόνια τα παιδιά της Αναστασίας και ο γιος της Σοφίας συναντήθηκαν στην Τραπεζούντα και βρήκαν τη χαμένη κόρη του Χαραλάμπη, την Ελένη, που τώρα ήταν η Εμινέ. Αλλά το πιο ίσως εντυπωσιακό σε όλη αυτή την συγκλονιστική ιστορία είναι ότι όλοι μαζί πήγαν και προσκύνησαν το μοναστήρι της Βαζελώνας, ένα από τα πιο ιερά μέρη του ελληνορθόδοξου Πόντου....
Η μονή του Αγίου Ιωάννου Βαζελώνα στην περιοχή της Ματσούκας του νομού Τραπεζούντας, το 1997. Εκεί προσκύνησε όλη η οικογένεια όταν επανενώθηκε μετά τον ξεριζωμό
Η συγκλονιστική αυτή ιστορία, την οποία όταν τη διαβάσει κανείς στα τουρκικά πραγματικά συγκινείται, δείχνει για άλλη μια φορά το μεγάλο δράμα των Ποντίων. Βασίστηκε σε άρθρο του ΝΙΚΟΥ ΧΕΙΛΑΔΑΚΗ, Δημοσιογράφου-Συγγραφέα-Τουρκολόγου και αναδημοσιεύτηκε στο constantinoupoli με πληροφορίες από το aksam...
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)


