Η ΠΟΛΥΤΟΝΙΚΗ ΣΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟΘΗΚΗ

Εἶναι παρήγορο ὅτι ὅλο καὶ περισσότεροι Ἕλληνες ἐπιλέγουν τὸ πολυτονικὸ σύστημα γραφῆς. Οἱ φίλοι τοῦ πολυτονικοῦ θὰ βροῦν πολύτιμο σύμμαχο τὶς ἐφαρμογὲς τῆς πολυτονικῆς ἐργαλειοθήκης the politonic project  γιὰ τὸν ὑπολογιστὴ καὶ τὶς κινητές τους συσκευές.
https://thepolytonicproject.wordpress.com/

Με μεταλλική μελάνη γραμμένοι οι πάπυροι στην Αρχαία Ελλάδα

Μια νέα επιστημονική ανάλυση των παπύρων του Ηρακλείου (Ερκολάνο ή Ερκουλάνουμ) της Καμπανίας αποκαλύπτει ότι οι γραφείς εκείνης της εποχής -τέλος πρώτου αιώνα π.Χ. ή αρχές πρώτου αιώνα μ.Χ.- χρησιμοποιούσαν επίτηδες μελάνη που περιείχε μέταλλο και συγκεκριμένα μόλυβδο.
Η ανακάλυψη ανατρέπει τα έως τώρα δεδομένα, καθώς δείχνει ότι η χρήση της μεταλλικής μελάνης ήταν συνηθισμένη στον ελληνο-ρωμαϊκό κόσμο πολύ νωρίτερα από ό,τι πίστευαν οι επιστήμονες μέχρι σήμερα. Οι μελετητές των αρχαίων κειμένων θεωρούσαν ότι τα αρχαία ελληνικά και λατινικά κείμενα έως τον τέταρτο ή πέμπτο αιώνα μ.Χ. γράφονταν σε παπύρους κυρίως με οργανική μελάνη (με βάση τον άνθρακα).
Επίσης -πράγμα ακόμη πιο σημαντικό- η ανακάλυψη μπορεί να διευκολύνει τους επιστήμονες να διαβάσουν τα χειρόγραφα που ακόμη φυλάνε τα μυστικά τους, καθώς η μεταλλική μελάνη ανταποκρίνεται καλύτερα στις σύγχρονες τεχνικές απεικόνισης.
Οι πάπυροι του Ηρακλείου (Herculaneum scrolls), πολλοί εκ των οποίων αφορούν έργα ελλήνων φιλοσόφων, ανακαλύφθηκαν το 1752-54 σε αρχαιολογικές ανασκαφές στη λεγόμενη «βίλα των παπύρων» στο Ηράκλειο (Ερκολάνο) της Καμπανίας στην Ιταλία, κοντά στην Πομπηία (η βίλα καταστράφηκε μετά την έκρηξη του Βεζούβιου το 79 μ.Χ.). Μερικοί σήμερα φυλάσσονται στο Ινστιτούτο της Γαλλίας στο Παρίσι. Ουσιαστικά πρόκειται για την μοναδική αρχαία ελληνο-ρωμαϊκή βιβλιοθήκη που έχει διασωθεί.
Είναι επίσης οι πρώτοι πάπυροι με ελληνική γραφή που έχουν βρεθεί σε αρχαιολογικές ανασκαφές. Αρκετοί είναι αποτεφρωμένοι και πολλοί σε τόσο άσχημη και εύθραυστη κατάσταση, που έχει αποδειχθεί δύσκολο έως αδύνατο να ξετυλιχθούν και να διαβασθούν. Γι' αυτό πολλοί δεν έχουν ακόμη ανοιχθεί λόγω φόβου καταστροφής τους.

Οι ερευνητές από την Ιταλία και τη Γαλλία, με επικεφαλής τον Βίτο Μοτσέλα του Ινστιτούτου Μικροηλεκτρονικής & Μικροσυστημάτων του ιταλικού Εθνικού Συμβουλίου Ερευνών στη Νάπολη, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), χρησιμοποίησαν μη καταστρεπτικές σύγχρονες μεθόδους για να αναλύσουν χημικά και δομικά τη μετά βίας ορατή γραφή σε δύο αποσπάσματα παπύρων. Γι' αυτό το σκοπό, η μελέτη με ισχυρές ακτίνες-Χ (100 δισεκατομμύρια φορές πιο φωτεινές από ό,τι οι ακτίνες-Χ ενός νοσοκομείου) έγινε στο Ευρωπαϊκό Σύγχροτρο στη Γκρενόμπλ.
Η ανάλυση έφερε στο φως υψηλές συγκεντρώσεις μολύβδου στη μελάνη (έως 84 μικρογραμμάρια ανά τετραγωνικό εκατοστό), που παραπέμπουν σε σκόπιμη χρήση μεταλλικής μελάνης. Έτσι, η χρήση της τελευταίας στον ελληνο-ρωμαϊκό κόσμο τοποθετείται πλέον αρκετούς αιώνες νωρίτερα.
Ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος περιγράφει λεπτομερώς την μελάνη με βάση τον άνθρακα που χρησιμοποιείτο στην εποχή του (23-79 μ.Χ) και η οποία λαμβανόταν από αιθάλη μετά το κάψιμο ξύλων σε φούρνο. Περιστασιακή χρήση μεταλλικής μελάνης νωρίτερα, τον 2ο αιώνα π.Χ., έχει αναφερθεί μόνο για τη γραφή μυστικών μηνυμάτων, ενώ έχει ανιχνευθεί και η χρήση μετάλλου σε έναν αρχαίο αιγυπτιακό πάπυρο.
Σύμφωνα με τα έως τώρα γνωστά, η μεταλλική μελάνη υιοθετήθηκε πιο συστηματικά στις περγαμηνές μετά το 420 μ.Χ. Στη συνέχεια και έως τον Μεσαίωνα, οι μεταλλικές μελάνες έγιναν πια το βασικό μέσο γραφής.

Πηγή

Τι Νταχάου, τι Ειδομένη

Γράφει ο Σπύρος Κρεμεζής.

Ο παραλληλισμός της Ειδομένης με το Νταχάου, που αποτόλμησε ο υπουργός Εσωτερικών Π. Κουρουπλής, είναι εξωφρενικός. Όσο τραγικό και αν είναι αυτό που συμβαίνει στην Ειδομένη, δεν συγκρίνεται ούτε κατά διάνοια με τους αμέτρητους θανάτους αθώων, τα κρεματόρια, τα πειράματα σε ανθρώπους και τις άλλες εκφάνσεις της ναζιστικής θηριωδίας που συμπυκνώνονται στη λέξη «Νταχάου». Όμως ο αισχρός παραλληλισμός του Π. Κουρουπλή δεν είναι ανεξήγητος ούτε συνιστά μεμονωμένο περιστατικό – αντιθέτως εντάσσεται σε μια συγκεκριμένη πρακτική (του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και άλλων πολιτικών δυνάμεων) εδώ και χρόνια: την κατάχρηση ιστορικά φορτισμένων όρων για προπαγανδιστικούς σκοπούς.

Ο πρώτος μου μεγάλος καβγάς με ΣΥΡΙΖΑίο έγινε το 2014 και είχε αφορμή τον χαρακτηρισμό της Αμυδαλέζας ως «στρατοπέδου συγκέντρωσης». Ως τότε οι διαφωνίες μου με την επερχόμενη «Πρώτη Φορά Αριστερά» έμεναν σε πολιτισμένο πλαίσιο- τότε για πρώτη φορά έβαλα τις φωνές, και δεν το μετανιώνω. Παρ’ ότι θεωρούσα τα κλειστά κέντρα κράτησης μεταναστών  σωστή πολιτική, παρ’ ότι χρηματοδοτούνταν και ελέγχονταν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, παρ’ ότι και η σημερινή κυβέρνηση τελικά επιστρέφει σε αυτή την επιλογή που τότε κατήγγελλε, συζητούσα άνετα ενστάσεις, ανθρωπιστικές και άλλες. Αλλά η εξομοίωση των κλειστών κέντρων κράτησης μεταναστών με τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης ήταν (και είναι) προσβολή για όλα τα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας.

Ομαδικός τάφος στο Bergen-Belsen: υπενθύμιση του τι σημαίνει “στρατόπεδο συγκέντρωσης”

Και δεν ήταν μόνο η Αμυγδαλέζα που ονομάστηκε «στρατόπεδο συγκέντρωσης». Ήταν και η λιτότητα μετά το 2010, που ονομάστηκε ελαφρόμυαλα από τον Τσίπρα «ανθρωπιστική κρίση», για να έρθει τώρα η Ιστορία να του διδάξει τι πραγματικά είναι ανθρωπιστική κρίση. Ήταν ο παραλληλισμός της δολοφονίας Γρηγορόπουλου με τη δολοφονία του Σ. Πέτρουλα, από τον τότε πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ Αλ. Αλαβάνο. Ήταν και ο όρος «κατοχή» που χρησιμοποιήθηκε για την επίβλεψη της εφαρμογής των μνημονίων από τους δανειστές, ενώ θα ήταν πολύ πιο δόκιμος π.χ. ο παραλληλισμός με τον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο του 1898. Ήταν και οι όροι «πραξικόπημα», «κατάλυση της δημοκρατίας» και  «χούντα» που χρησιμοποιήθηκαν από τον Α. Τσίπρα και βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ για την εκλεγμένη κυβέρνηση της χώρας, επειδή έκλεισε την ΕΡΤ (νόμιμα, όπως έκρινε το ΣτΕ). Ήταν και οι χαρακτηρισμοί «δωσίλογοι» και «προσκυνημένοι» που αποδόθηκαν στις “μνημονιακές” κυβερνήσεις ή ο χαρακτηρισμός «γερμανοτσολιάδες» που αποδόθηκε στο 40% του ελληνικού λαού που ψήφισε “Ναι” στο δημοψήφισμα. Ήταν, θα έλεγε κανείς, μια συλλογική άσκηση αμετροέπειας και ιστορικής αθυροστομίας, μια άρση του πέπλου σεβασμού που ως τότε κάλυπτε όρους ιστορικά φορτισμένους, συχνά σημαδεμένους με αίμα.

Το μεγάλο ερώτημα είναι πώς αυτοί οι αυθαίρετοι ιστορικοί παραλληλισμοί βρήκαν πρόσφορο έδαφος στην κοινωνία και ιδαίτερα στη νεολαία.

Για τις παλιότερες γενιές υπάρχουν εξηγήσεις, κυρίως αναγόμενες στα εμφύλια πάθη: για κάποιους από τους σημερινούς εξηντάρηδες και εβδομηντάρηδες οι χαρακτηρισμοί “δωσίλογοι”, “γερμανοτσολιάδες” κλπ. είναι παιδικά ακούσματα, ενώ ταυτόχρονα η έλλειψη της πραγματικής τους εμπειρικής αντιστοίχισης (δεδομένου ότι ήταν αγέννητοι ή μωρά στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής) ευνοεί τους αυθαίρετους παραλληλισμούς. Επιπλέον αυτή η γενιά, έχοντας βιώσει τη δικτατορία σε καίρια ηλικία (20-30), διατήρησε έντονα αντιδεξιά – “αντιφασιστικά” αντανακλαστικά τα οποία ερεθίστηκαν από γεγονότα με συμβολικό φορτίο όπως π.χ. το “μαύρο” στην ΕΡΤ. Ειδικά όταν η ίδια κυβέρνηση σου περικόπτει τη σύνταξη, μια τέτοια συμβολική αφορμή είναι σπίρτο σε ξερό κάμπο…

Αλλά αυτές οι ιστορικές εμπειρίες και παραστάσεις δεν ισχύουν για τη νεολαία, που μάλιστα στήριξε πλειοψηφικά τον ΣΥΡΙΖΑ. Τίθεται λοιπόν το ερώτημα, τι οδήγησε νέα παιδιά να μιλούν για χούντες, γερμανοτσολιάδες και στρατόπεδα συγκέντρωσης. Η απάντηση ίσως βρίσκεται στο γνωστό σύνθημα «Εμπρός για της γενιάς μας τα Πολυτεχνεία»: κάθε γενιά χρειάζεται ιδέες, νοήματα και στόχους για να την εμπνεύσουν. Κάποιες γενιές, όπως του ’30, του 114 ή του Πολυτεχνείου, είναι αρκετά τυχερές ή άτυχες, ώστε η ιστορία να τους τα δώσει. Υπάρχουν όμως και ενδιάμεσες γενιές, αυτές που ο Πορτοκάλογλου εξέφρασε με τον στίχο “τίποτα δεν έδωσε σε μας η ιστορία“… Και ίσως τότε μπαίνει σε λειτουργία ο μηχανισμός της εξίσωσης: ο εικοσάρης θέλει να κάνει αντίσταση σαν τους “παλιούς”, άρα χρειάζεται ένα πλαίσιο κατοχής ή χούντας όπως αυτό που έζησαν κι εκείνοι. Έστω κι αν το πλαίσιο όπου ζει ο ίδιος διαφέρει, είναι υπαρξιακά ελκυστικότερο να το ερμηνεύσει ως “κατοχή” και χούντα”. Κι έτσι είναι ευάλωτος στον πρώτο δημαγωγό που θα το ονομάσει έτσι και θα του πει όσα θέλει να ακούσει.

Συνήθως η πραγματικότητα έχει τον τρόπο της να διδάσκει σε όλους το μέτρο. Ήδη η τραγική εξέλιξη του μεταναστευτικού μετά το κλείσιμο των βορείων συνόρων διδάσκει τι πραγματικά σημαίνει “ανθρωπιστική κρίση”. Βέβαια οι δηλώσεις του Π. Κουρουπλή περί “Νταχάου” δείχνουν ότι δεν είναι όλοι έτοιμοι να εγκαταλείψουν τους ανιστόρητους παραλληλισμούς. Είναι όμως επείγον να αποκατασταθεί ο στοιχειώδης ρεαλισμός, πρώτα στον χαρακτηρισμό των καταστάσεων που ζούμε και τελικά και στον χειρισμό τους. Γιατί αλλιώς, ίσως η πραγματικότητα μας διδάξει με εξ ίσου τραγικό τρόπο το πραγματικό νόημα και άλλων όρων που χρησιμοποιούνται καταχρηστικά – όπως π.χ. του όρου “χούντα”.

(Πηγή)

Ἑλληνορθόδοξος Ὁδηγὸς στὸν λαβύρινθο τῶν σημερινῶν Σχολικῶν Βιβλίων

ΕΔΩ

Κατεβάστε στον υπολογιστή σας χρήσιμα εργαλεία για την γλώσσα

Μυκηναϊκό Λεξικό – Πολυτονικές – Βυζαντινές – Αρχαϊκές γραμματοσειρές
Μυκηναϊκό Λεξικό	mykinaiko.pdf
Κατεβάστε το λεξικό της Μυκηναϊκής γραφής, της Γραμμικής Β, που αποτελείται από 90 σύμβολα τα οποία αντιπροσωπεύουν  συλλαβές,  γράμματα καθώς και αριθμητικά σύμβολα.
Πολυτονικές γραμματοσειρές	polytonic.zip
Κατ΄αρχάς γιά νά μπορείτε νά γράφετε πολυτονικά πρέπει να έχετε φορτώσει κωδικοσελίδα Greek Polytonic καί ὄχι ἁπλά Greek,  κατόπιν ἀποσυμπιέσετε τά τρία κάτωθι ἀρχεῖα zip καί τέλος ἐγκαθιστάτε τίς γραμματοσειρές ἀπό τόν Πίνακα Ἐλέγχου – Γραμματοσειρές. Γιά νά γράψετε πολυτονικά χρειάζεστε ἕνα συνδιασμό πλήκτρων.
Βυζαντινές γραμματοσειρές	byzantine.zip
Οἱ βυζαντινές γραμματοσειρές μετατρέπουν κάποια λέξι σέ βυζαντινή γραφή δηλ ἐπιλέγεται, μαρκάρετε κάποια λέξι και πηγαίνοντας στήν ἐπιλογή γραμματοσειρές ἐπιλέγετε μία βυζαντινή γραμματοσειρά.  Ἀμέσως ἡ λέξις μετατρέπεται σέ βυζαντινή γραφή.
Ἀρχαϊκές γραμματοσειρές	arxaikes.zip
Οἱ ἀρχαϊκές γραμματοσειρές μετατρέπουν κάποια λέξι σέ ἀρχαϊκή γραφή. Ἀκολουθείστε τίς ὁδηγίες ὅπως ἀκριβῶς ἀναγράφονται στίς βυζαντινές γραμματοσειρές μέ μόνη διαφορά ἐπιλέγετε ἀρχαϊκή γραμματοσειρά.

Μπαμπινιώτης: «Οι νέοι θα πληρώσουν ακριβά τα greeklish»

Τον κίνδυνο της «αποξένωσης» από την εικόνα των ελληνικών λέξεων, λόγω της αυξανόμενης χρήσης των «greeklish», επισήμανε ο καθηγητής της Γλωσσολογίας Γεώργιος Μπαμπινιώτης.
«Εγώ θα έλεγα στον κόσμο που μας …ακούει: ‘’τη γλώσσα και τα μάτια σας’’. Θα έλεγα ότι σε ημέρες κρίσης θα πρέπει να σκύψουμε σε ό,τι καλύτερο διαθέτει αυτός ο τόπος, που είναι ο πολιτισμός μας, η παράδοση μας και με τον πιο εύγλωττο τρόπο η γλώσσα μας.
Δεν είναι απλό εργαλείο η γλώσσα. Είναι ο πολιτισμός μας, είναι η ιστορία μας, είναι η σκέψη μας, είναι η νοοτροπία μας, είναι η ταυτότητά μας. Πάνω από όλα η γλώσσα είναι αξία».
Αναφερόμενος στην ευρέως διαδεδομένη χρήση των «greeklish» (Ελληνικά με λατινικούς χαρακτήρες) μεταξύ των νέων που στέλνουν γραπτά μηνύματα από τα κινητά τηλέφωνα ή συνομιλούν μέσω του Διαδικτύου, ο Ομότιμος και Επίτιμος Καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής, και πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, τόνισε:

«Τα greeklish είναι ο καλύτερος δρόμος αποξένωσης από την εικόνα της λέξης. Αυτό μπορεί οι νέοι άνθρωποι να το πληρώσουν ακριβά. Έχουμε ελληνικές γραμματοσειρές και μπορούμε, αξιοποιώντας το Διαδίκτυο και τα ηλεκτρονικά μέσα, να χρησιμοποιούμε τις ελληνικές γραμματοσειρές που έχουν το προτέρημα να δίνουν την εικόνα της λέξης, το οπτικό ίνδαλμα, και να μας συμφιλιώνουν με την ορθογραφία της λέξης και με τη σημασία της»
Οδυσσέας Ελύτης
Από το Άξιον Εστί:
Τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική.
το σπίτι φτωχικό στις αμμουδιές του Ομήρου…
Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου στις αμμουδιές του Ομήρου…
Εκεί σπάροι και πέρκες
ανεμόδαρτα ρήματα
ρεύματα πράσινα μες στα γαλάζια
όσα είδα στα σπλάχνα μου ν’ ανάβουνε
σφουγγάρια, μέδουσες
με τα πρώτα λόγια των Σειρήνων
όστρακα ρόδινα με τα πρώτα μαύρα ρίγη…
Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου, με τα πρώτα μαύρα ρίγη…
Εκεί ρόδια, κυδώνια
θεοί μελαχροινοί, θείοι κ’ εξάδελφοι
το λάδι αδειάζοντας μες στα πελώρια κιούπια.
Και πνοές από τη ρεμματιά ευωδιάζοντας
λυγαριά και σχίνο
σπάρτο και πιπερόριζα
με τα πρώτα πιπίσματα των σπίνων
ψαλμωδίες γλυκές με τα πρώτα-πρώτα Δόξα Σοι…
Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου, με τα πρώτα-πρώτα Δόξα Σοι!..
Εκεί δάφνες και βάγια
θυμιατό και λιβάνισμα
τις πάλες ευλογώντας και τα καριοφίλια
στο χώμα το στρωμένο με τ’ αμπελομάντιλα ,
κνίσες, τσουγκρίσματα
και Χριστος Ανέστη
με τα πρώτα σμπάρα των Ελλήνων!
Αγάπες μυστικές με τα πρώτα λόγια του Ύμνου…
Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου, με τα πρώτα λόγια του «Υμνου !..

http://www.tanea.gr/news/greece/article/4635393/?iid=2

Διδάσκοντας αρχαία ελληνικά στο δημοτικό σχολείο

Γράφει ο Δημήτρης Νατσιός

Δάσκαλος Κιλκίς

«Η θητεία μου στην ελληνική γλώσσα υπήρξε η σπουδαιότερη πνευματική μου άσκηση. Στη γλώσσα αυτή υπάρχει η πληρέστερη αντιστοιχία, μεταξύ λέξεων και εννοιολογικού περιεχομένου»
Βέρνερ Χάισεμπεργκ, Γερμανός φιλόσοφος, για την αρχαία ελληνική γλώσσα

Δεν το κρύβω και δεν το γράφω προς καύχηση-εν οίδα ότι ουδέν ειμί- ότι εδώ και πολλά χρόνια, διδάσκω αρχαία ελληνικά. Όταν παίρνω Ε’ και Στ’ δημοτικού, αφιερώνω μία ώρα του εβδομαδιαίου προγράμματος στην διδασκαλία της, κατά τον Κικέρωνα, «γλώσσας των θεών».

Η ώρα, την οποία «κλέβω» από το πρόγραμμα είναι της «Ευέλικτης Ζώνης». Ας μην ρωτήσει κάποιος τι είναι αυτή η «Ευέλικτη Ζώνη», γιατί και ο ίδιος ακόμη δεν κατάλαβα. Αυτό που ξέρω είναι ότι στο πρόγραμμα που δίνω στους μαθητές μου, σβήνω την «Ευέλικτη Ζώνη» και γράφω αρχαία ελληνικά. Τα αποτελέσματα είναι εξαιρετικά, οι μικροί μαθητές με κατάνυξη, θα έλεγα, και με καμάρι «τριγυρίζουν όπως η μέλισσα γύρω από ένα άγριο λουλούδι» (Βρεττάκος), την πάντερπνη γλώσσα μας και χαίρονται τους χυμούς και τα αρώματά της.

Τους εξηγείς ότι εργάστηκαν «μακριές σειρές προγόνων, που δούλεψαν την φωνή, την τεμάχισαν σε κρίκους, την κάμαν νοήματα, την σφυρηλάτησαν όπως το χρυσάφι οι μεταλλουργοί κι έγινε Όμηροι, Αισχύλοι, Ευαγγέλια κι άλλα κοσμήματα», κατά τον θαυμάσιο Νικ. Βρεττάκο, και ότι αυτοί έχουν το μοναδικό παγκοσμίως προνόμιο να μπορούν να την διαβάζουν στο πρωτότυπο και να την – κατά το δυνατόν – κατανοούν. Και καμαρώνουν και αισθάνονται «εθνικά υπερήφανοι», για να χρησιμοποιήσω μία φράση που απεχθάνεται ο νεοταξικός συφερτός.
Με ρώτησαν κάποιοι φίλοι και συνάδελφοι πώς την διδάσκω; (Ας μου συγχωρεθεί το πρώτο πρόσωπο).
Παραθέτω ένα σχεδιάγραμμα διδασκαλίας, με την επισήμανση πως δεν είμαι φιλόλογος, οι σπουδές μου περιορίζονται στην Θεολογία και την Παιδαγωγική. Μελετώ όμως τα αρχαία «διά βίου» και παλεύω να μεταγγίσω αυτήν μου την αγάπη και τον σεβασμό στους μαθητές μου. Νομίζω ότι είναι μία πράξη αντίστασης, εν μέσω της περιρρέουσας αποκολοκύνθωσις και ημιμάθειας.
Κατ’ αρχάς τα κείμενα που χρησιμοποιώ είναι κυρίως μύθοι του Αισώπου και Ευαγγελικές Περικοπές.

Τι κάνω λοιπόν; (Έχω έτοιμα περίπου 30 μαθήματα).
Φωτοτυπώ και μοιράζω το κείμενο. Για παράδειγμα: «Κοχλίαι: Γεωργού παις κοχλίας ώπτει. Ακούσας δε αυτών τριζόντων έφη: ω, κάκιστα ζώα, των οικιών υμών εμπιπραμένων αυτοί άδετε; Ο λόγος δηλοί ότι παν το παρά καιρόν δρώμενον επονείδιστον».
Αφού γίνει, μία καλά, ορθή και αργή ανάγνωση από τον δάσκαλο, ζητώ από κάποιους μαθητές να προσπαθήσουν να το διαβάσουν μεγαλοφώνως. (Τους προτρέπω να πράξουν το ίδιο στο σπίτι τους ως άσκηση ορθοφωνίας, ευκρινούς προφοράς και άρθρωσης).

Στην συνέχεια τους ζητώ να υπογραμμίσουν ποιες λέξεις αναγνωρίζουν. Σε κάθε κείμενο αγγίζουμε σχεδόν το 90% των λέξεων.
Στο παραπάνω κείμενο υπογράμμισαν, κατά μέσο όρο, τις λέξεις: γεωργού, παις, ακούσας, αυτών, κάκιστα, τριζόντων, ζώα, οικιών, λόγος, παρά, καιρόν. (Αν ήμασταν στην Κρήτη θα αναγνώριζαν και τους κοχλιούς, τα σαλιγκάρια).

Στην συνέχεια βοηθώντας διακριτικά τα παιδιά, τους παρωθώ να μεταφράσουμε, όλοι μαζί, το κείμενο για να καρπωθούν αυτά την χαρά της αποκάλυψης του κειμένου.
«Σαλιγκάρια: Το παιδί ενός γεωργού έψηνε σαλιγκάρια κι ακούγοντάς τα να τρίζουν, είπε: Ε, κάκιστα ζώα, τα σπίτια σας καίγονται και εσείς τραγουδάτε. Ο μύθος σημαίνει ότι είναι αξιοκατάκριτο καθετί που γίνεται παράκαιρα». (Νιώθω χαρά βλέποντας την ικανοποίηση και την έκπληξη των παιδιών κατά την μετάφραση. Ανοίγεται ένα παράθυρο και ατενίζουν το ένδοξο παρελθόν, «τις αμμουδιές του Ομήρου»).
Στην συνέχεια έπεται το ωραιότερο: η ετυμολογία, σκαλίζουμε τις γενέθλιες λέξεις της ελληνίδας γλώσσας, το φως του πολιτισμού μας φεγγοβολά στην αίθουσα. (Και η αίθουσα, από το ρήμα «αίθω» παράγεται, που σημαίνει καίω, φωτίζω. Εξ ου και αίθριος και αιθίοψ, από τα αίθω+όψη).

Το γεωργός από γη+έργον και καταλήγουμε στην γεωργία, στον Γεώργιο, στην γεωγραφία, στην γεωμετρία, στο γεωτρύπανο (λέξεις που βρήκαν τα παιδιά). Παραγωγή λόγου και εκμάθηση του πρώτου συνθετικού «γέω», το οποίο σημαίνει γη, πράγμα που πριν αγνοούσαν.
Το ίδιο με την λέξη «παις», απ’ όπου το παιδί, το παιχνίδι, παιδεία, παιδίατρος, παιδαγωγός.
Τους λες ότι κανείς σήμερα δεν λέει «πάω στην οικία μου», όμως λέμε οικογένεια, οικοδέσποινα, οικοδομή, οικονομία.

(Δράτεσσαι της ευκαιρίας και εξηγείς ότι η οικονομία παράγεται από το οίκος+νέμω, που σημαίνει μοιράζω, αλλά και διοικώ και καταλήγουμε στον νόμο και ότι σήμερα καταστράφηκε η οικο-νομία μας, γιατί δεν διοικεί ο νόμος, αλλά οι άνομοι και παράνομοι, που νέμονται το δημόσιο ταμείο).
Τους εξηγείς ότι το «εμπιπραμένων» παράγεται από το «πίμπρημι» και φτάνουμε στον εμπρησμό.
Τους λες ότι «άδω» σημαίνει ψάλλω και τραγουδώ και ανοίγεται μπροστά μας ένα απέραντο φύλλωμα λέξεων: κωμωδία, ωδείο, μελωδία, τραγωδία (βάζεις και την λέξη «τράγος» και… αμηχανούν) και αηδόνι και αυδή, που σημαίνει φωνή, η οποία διασώζεται στο επίθετο άναυδος και στο απηύδησα.

Η ώρα δεν φτάνει. Κρατάμε 5-10 λεπτά για την κυρα-Γραμματική. (Πολλές φορές, για να εξοικειωθούν με τα στολίδια του λόγου, τους τόνους και τα πνεύματα, τους δίνω ένα κείμενο «γυμνό» από αυτά και τους λέω τι βάζουμε. Δυσκολεύονται στην αρχή να θέσουν, για παράδειγμα, την δασεία και την οξεία στην λέξη «Έλληνας», όμως, μαθαίνουν και πολύ γρήγορα). Το κουδούνι χτυπά, τα παιδιά βγαίνουν «άδοντας» στην αυλή και ο δάσκαλος σκέφτεται με θλίψη γιατί να μην υπάρχει αυτό το «πανηγύρι» στο Αναλυτικό Πρόγραμμα. Η απάντηση είναι απλή. Παιδεία φτιάχνεις με οράματα και όχι με προγράμματα. Η πατρίδα θέλει αναλυτικό… όραμα και εμείς «μουρμουρίζουμε σπασμένες λέξεις από ξένες γλώσσες» (Σεφέρης). Στην αίθουσα όμως δεν μπαίνει το υπουργείο να διδάξει, μπαίνει ο δάσκαλος. Κλείνει την πόρτα και… «γεωργού παις κοχλίας ώπτει». Με το υπουργείο, θα ασχολούμαστε τώρα, με τους γκρεμιστές της Παιδείας…

Οι κινητές βιβλιοθήκες της Αιθιοπίας με αλογάκια!

Η Horse-Powered Literacy (σ.σ. Παιδεία με Ιπποδύναμη), βάζει τα βιβλία στα χέρια παιδιών που κυριολεκτικά δεν είχαν ποτέ τους τη δυνατότητα να διαβάσουν. Ένα αλογάκι, ο αναβάτης του και τα βιβλία που κουβαλούν μαζί τους φτάνουν εκεί όπου τα αυτοκίνητα και τα μηχανάκια δεν μπορούν, ώστε να προσφέρουν στα παιδιά αλλά και στους μεγάλους που το επιθυμούν σημαντική γνώση.

Το άλογο προσεγγίζει δυσπρόσιτες περιοχές, κυρίως απομονωμένα χωριά, σταματά σε ένα δέντρο στο κέτρο και όλα τα παιδιά μαζεύονται ολόγυρα. Τότε ο αναβάτης, που είναι και δάσκαλος, διαβάζει ιστορίες στα παιδιά και τους διδάσκει γραφή και ανάγνωση. Το μεγάλο ποσοστό αναλφαβητισμού της Αιθιοπίας υπογραμμίζει από μόνο του το πόσο σημαντική είναι αυτή η δράση, που υλοποιείται από τη ΜΚΟ EthiopiaReads.


πηγή

"Κατοικούμε μια γλώσσα παρά μια χώρα!"

Emile M. Cioran, 1911-1955, Γαλλορουμάνος φιλόσοφος

Οι  συνεργάτες του 24grammata.com, με την καθοδήγηση του Σωτ. Αθηναίου, εργάστηκαν μήνες για να σας παρουσιάσουν μια μοναδική συλλογή λεξικών της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού πολιτισμού. Προσωπικά, τους ευχαριστώ από την καρδιά μου και σας παροτρύνω να κρατήσετε την παρακάτω σελίδα στα αρχεία σας. Προωθήστε την σε όλες τις επαφές σας.  Το κατέβασμα δεν προαπαιτεί καμία εγγραφή, εντελώς δωρεάν με ένα απλό κλικ

Γ. Δαμιανός

¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨

Νέα ελληνική

1. Ετυμολογικό λεξικό της ελληνικής γλώσσας εδώ
2. Λεξικό: συνώνυμα και συγγενικά (1931) εδώ
3. Λεξικό της ελληνικής ως ξένης γλώσσας
   εδώ

αρχαία ελληνική

 

1. Λεξικό Αρχαίων Ελληνικών εδώ
2. Κατάλογος ανωμάλων ρημάτων και ονομάτων της Αττικής Διαλέκτου (Λεξικό, 1902) εδώ
3. Λεξικό Ρημάτων Αρχαίας Ελληνικής εδώ

λογοτεχνία

1. Λεξικό λογοτεχνικών όρων εδώ
2. Λεξικό Σολωμού εδώ

θέατρο

1. Γαλλο-Ελληνικό Θεατρικό Λεξικό εδώ

οικονομία

1. Αγγλοελληνικό Λεξικό Ευρωπαϊκών και Χρηματοοικονομικών Όρων (679 σελ.) εδώ
2. Λεξιλόγιoν Τεχνικών Όρων εις τέσσαρας γλώσσας εδώ
3. The GPS Dictionary εδώ
4. Γαλλοελληνικόν λεξικόν των ναυτικών όρων, 1898 εδώ
5. ΑΓΓΛΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ ΟΡΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ & ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ εδώ

θρησκεία

1. GREEK DICTIONARY OF THE NEW TESTAMENT εδώ
2. A Dictionary of Christian Biography and Literature to the End of the Sixth Century A.D., with an Account of the Principal Sects and Heresies. εδώ
3. Vocabolario greco-italiano del Nuovo Testamento. Eλληνο-Ιταλικό Λεξικό της Καινής Διαθήκης εδώ
4. A Dictionary of Muslim Philosophy εδώ

σπάνια / παλαιά λεξικά

1. Λεξικόν τετράγλωσσον Γαλλαγγλογραικελληνικόν, 1834. Vocabulaire Francais-Anglais, Grec moderne et Grec Ancien, εδώ
2. Vocabolario italiano e greco / Λεξικόν ιταλικόν και γραικικόν (1832) εδώ
3. Γαλλοελληνικόν λεξικόν των ναυτικών όρων, 1898 εδώ
4. Λεξικόν της αλβανικής γλώσσης, Kωνστ. Xριστοφορίδης (1904) εδώ
5. A Greek and English Lexicon 1940 εδώ
6. Λατινο-Ελληνικό Λεξικό του 1664 εδώ
7. Νέον λεξικόν Ιταλικο-Γραικικόν (1792).Vocabolario Italo – Greco (Accademia della Crusca, 1792) εδώ

γλωσσικές μειονότητες

1. ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΡΟΜΑΝΙ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΕΛΛΗΝΟΡΟΜΑΝΟ) εδώ
2. Kalasha Dictionary. Λεξικό των Καλάς (Καλάσα) εδώ
3. VOCABOLARIO SINTETICO ITALIANO-GRIKO εδώ
4. Eτυμολογικόν λεξικόν της Kουτσοβλαχικής γλώσσης εδώ

ελληνικά ebook κλικ εδώ

Free ebooks on Classical Literature in English

click here

ebook in Italiano click qui

Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ*

π. Χρίστος Κυριαζόπουλος

Δι­δά­κτωρ Βυ­ζαν­τι­νῆς Ἱ­στο­ρί­ας/

καὶ Ἀρ­χαί­ας Ἑλ­λη­νι­κῆς Φι­λο­λο­γί­ας

Μὲ τὸ τε­ρά­στιο πα­ρελ­θὸν καὶ τὴν κλη­ρο­νο­μιά της ἡ ἑλ­λη­νι­κὴ γλῶσ­σα μᾶς προ­βλη­μα­τί­ζει ἰ­δι­αί­τε­ρα, δι­ό­τι, ἂν κά­θε γλῶσ­σα ἔ­χει τὴ μο­να­δι­κό­τη­τά της, ἡ εἰ­δο­ποι­ὸς καὶ θε­με­λι­ώ­δης δι­α­φο­ρὰ ἀ­πὸ τὶς ἄλ­λες εἶ­ναι ὅ­τι ἡ γλωσ­σι­κὴ ὀρ­γά­νω­ση καὶ ἔκ­φρα­ση τοῦ ση­με­ρι­νοῦ κό­σμου, ὅ­πως δι­α­μορ­φώ­θη­κε μέ­σα ἀ­πὸ τὴν πο­ρεί­α τοῦ Εὐ­ρω­πα­ϊ­κοῦ πο­λι­τι­σμοῦ, ἀ­νά­γε­ται στὸν ἑλ­λη­νι­κὸ λό­γο, ὦ! γλῶσ­σα καὶ δι­α­νό­η­ση. Πε­ρισ­σό­τε­ρο ἀ­πὸ ὁ­ποι­αν­δή­πο­τε ἄλ­λη ση­μαν­τι­κή, ὁ κό­σμος εἶ­ναι καρ­πὸς μί­ας ἑλ­λη­νι­κῆς ση­μαν­τι­κῆς. Ἡ ἑλ­λη­νι­κὴ δὲν εἶ­ναι «κλα­σσι­κὴ» γιὰ τὴν ἀρ­χαί­α πε­ρί­ο­δο μό­νον, ἀλ­λὰ καὶ ἡ κλα­σ­σικὴ γλῶσ­σα τῆς χρι­στι­α­νι­κῆς ἐ­πο­χῆς. Καὶ μο­λο­νό­τι δὲν εἶ­ναι πλέ­ον μί­α γλῶσ­σα τῶν με­γά­λων μα­ζῶν, ὡ­στό­σο τὸ ἐ­τυ­μο­λο­γι­κὸ δυ­να­μι­κό της, οἱ ρί­ζες καὶ οἱ λέ­ξεις της τὴν κα­θι­στοῦν ἐ­πί­σης τὴν «κλα­σσι­κὴ» γλῶσ­σα τῆς ἐ­πι­στη­μο­νι­κῆς ὁ­ρο­λο­γί­ας, αὐ­τῆς δη­λα­δὴ ποὺ σή­με­ρα ὀ­νο­μά­ζει τὰ πε­ρισ­σό­τε­ρα πράγ­μα­τα καὶ κι­νεῖ­ται ὄ­χι μό­νον στὴν πε­ρι­φέ­ρεια τῆς κά­θε γλώσ­σας, ἀλ­λὰ κα­τα­κτᾶ συ­νε­χῶς τὸ κέν­τρο καὶ τὴν κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά της. Οἱ πα­ρα­πά­νω σκέ­ψεις ἀ­πο­τε­λοῦν μί­α κεν­τρι­κὴ πα­ρά­γρα­φο τῆς Δι­α­κή­ρυ­ξης τοῦ Ἑλ­λη­νι­κοῦ Γλωσ­σι­κοῦ Ὁ­μί­λου, μὲ τὴν ὁ­ποί­α δι­α­πρε­πεῖς λό­γιοι ἐ­ξέ­φρα­σαν πρὸ ἐ­τῶν τὴν ἀ­νη­συ­χί­α τους γιὰ τὴν πο­ρεί­α τῆς ἑλ­λη­νι­κῆς γλώσ­σας. (Γ. Μπαμ­πι­νι­ώ­της κ.ἄ., ‘’Ἑλληνικὴ Γλῶσ­σα­’’, Ἀ­θή­να, 1994, σελ. 8)

Ὅ­λοι γνω­ρί­ζου­με ὅ­τι ἡ ἑλ­λη­νι­κὴ ἀ­πο­τε­λεῖ μο­να­δι­κὸ πα­ρά­δειγ­μα γλώσ­σας μὲ ἀ­δι­ά­σπα­στη ἱ­στο­ρι­κὴ συ­νέ­χεια καὶ μὲ τέ­τοι­α δο­μι­κὴ καὶ λε­ξι­λο­γι­κὴ συ­νο­χὴ ποὺ νὰ ἐ­πι­τρέ­πη νὰ μι­λοῦ­με γιὰ μί­α «ἑ­νια­ία ἑλ­λη­νι­κὴ γλῶσ­σα» ἀ­πὸ τὴν ἀρ­χαι­ό­τη­τα ὡς σή­με­ρα. Μὲ αὐ­τὸ ἐν­νο­οῦ­με ὅ­τι ὁ ἴ­διος λα­ός, οἱ Ἕλ­λη­νες, στὸν ἴ­διο γε­ω­γρα­φι­κὸ χῶ­ρο, τὴν Ἑλ­λά­δα, χω­ρὶς δι­α­κο­πή, σα­ράν­τα αἰ­ῶ­νες τώ­ρα, μι­λά­ει καὶ γρά­φει –μὲ τὴν ἴ­δια γρα­φὴ (ἀ­πὸ τὸν 8^ο π.Χ. αἰ­ῶνα) καὶ τὴν ἴ­δια ὀρ­θο­γρα­φί­α (ἀ­πὸ τὸ 400 π.Χ.) –τὴν ἴ­δια γλῶσ­σα τὴν ἑλ­λη­νι­κή. Αὐ­τὸ δὲ ση­μαί­νει, φυ­σι­κά, ὅ­τι ἡ γλῶσ­σα τοῦ Ξε­νο­φών­τα, τοῦ Πλά­τω­να ἢ τοῦ Πλού­ταρ­χου εἶ­ναι φω­νο­λο­γι­κά, γραμ­μα­τι­κὰ καὶ λε­ξι­κο­λο­γι­κὰ ἴ­δια καὶ ἀ­πα­ράλ­λα­χτη μὲ τὴ γλώσ­σα ποὺ μι­λοῦ­με καὶ γρά­φου­με στὶς ἀρ­χὲς τοῦ 21^ου αἰ­ῶ­να. Με­τα­βο­λὲς στὴν προ­φο­ρά, στὴ γραμ­μα­το­συν­τα­κτι­κὴ δο­μὴ καὶ στὸ λε­ξι­λό­γιο πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν πολ­λές. Τὰ κύ­ρια χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, ὅ­μως, τῆς δο­μῆς τῆς Ἀρ­χαί­ας ἑλ­λη­νι­κῆς γλώσ­σας (πτώ­σεις, ἀ­ριθ­μοί, γέ­νος, χρό­νος, ποι­ὸν ἐ­νέρ­γειας, πρό­σω­πο, φω­νές, δι­ά­θε­ση ρή­μα­τος κ.τ.λ.) ἐ­ξα­κο­λου­θοῦν νὰ προσ­δι­ο­ρί­ζουν τὴ φυ­σι­ο­γνω­μί­α καὶ τῆς σύγ­χρο­νης ἑλ­λη­νι­κῆς γλώσ­σας. (Γ. Μπαμ­πι­νι­ώ­της, Λε­ξι­κὸ τῆς Νέ­ας Ἑλ­λη­νι­κῆς Γλώσ­σας, σελ. 16)

Μα­ζὶ μὲ τὸν Σε­φέ­ρη συγ­κλο­νί­ζε­ται κα­νείς, ὅ­ταν συλ­λο­γί­ζε­ται: «Ἡ ἑλ­λη­νι­κὴ γλῶσ­σα…Γιὰ κοι­τάξ­τε πό­σο θαυ­μά­σιο πρᾶγ­μα εἶ­ναι νὰ λο­γα­ριά­ζη κα­νεὶς πὼς ἀ­πὸ τὴν ἐ­πο­χὴ ποὺ μί­λη­σε ὁ Ὅ­μη­ρος ὡς τὰ σή­με­ρα μι­λοῦ­με, ἀ­να­σαί­νου­με καὶ τρα­γου­δοῦ­με μὲ τὴν ἴ­δια γλώσ­σα. Ἀ­πὸ κοι­νοῦ μὲ τὸν Ἐ­λύ­τη μπο­ροῦ­με νὰ δι­α­κη­ρύ­ξου­με: «Τὴ γλώσ­σα μου ἔ­δω­σαν ἑλ­λη­νι­κή…στὶς ἀμ­μου­δι­ὲς τοῦ Ὁ­μή­ρου. Μο­νά­χη ἔ­γνοι­α ἡ γλῶσ­σα μου στὶς ἀμ­μου­δι­ὲς τοῦ Ὁ­μή­ρου». Ὁ ἅ­γιος Κο­σμᾶς ὁ Αἰ­τω­λὸς τὸ εἶ­πε, μὲ τὴ δια­ύγεια τῆς γλώσ­σας του, πο­λὺ ὄ­μορ­φα: «Δι­α­βά­ζον­τας τὰ ἑλ­λη­νι­κὰ τὰ ηὔ­ρα ὁ­πού λαμ­πρύ­νουν καὶ φω­τί­ζουν τὸν νοῦν τοῦ μα­θη­τοῦ ἀν­θρώ­που, κα­θὼς φω­τί­ζει ὁ ἥ­λιος τὴν γῆν, ὅ­ταν εἶ­ναι ξα­στε­ριὰ καὶ βλέ­πουν τὰ μά­τια μα­κρυά».

Καὶ ποι­ὸς ἀ­π᾿ ὅ­λους, φυ­σι­κά, ἀ­γνο­εῖ τὸ ση­μαν­τι­κό­τα­το ἰ­δι­αί­τε­ρο γνώ­ρι­σμα τῆς ἑλ­λη­νι­κῆς γλώσ­σας, τὴν Οἰ­κου­με­νι­κό­τη­τά της; Ἡ Οἰ­κου­με­νι­κό­τη­τα αὐ­τὴ δὲν εἶ­ναι ἄ­σχε­τη πρὸς τὸ κύ­ρος ποὺ ἀ­πέ­κτη­σε δι­ε­θνῶς ἡ ἑλ­λη­νι­κὴ ὡς ἡ γλῶσ­σα τῆς Και­νῆς Δι­α­θή­κης, ἡ γλῶσ­σα τῶν με­γά­λων Πα­τέ­ρων τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας καί, βε­βαί­ως, ὡς ἡ γλῶσ­σα τῆς ὑ­μνο­γρα­φί­ας τῆς Ὀρ­θό­δο­ξης λα­τρεί­ας.

Ὅ­λοι γνω­ρί­ζε­τε τὴν πε­ρί­φη­μη ὁ­μο­λο­γί­α τοῦ Ρω­μαί­ου ποι­η­τή Ὀ­ράτιου (1^ος αἰ. π.Χ.): «Graecia capta ferum victorem cepit et artes intulit agresti Latio» (=Ἡ Ἑλ­λά­δα, ἂν καὶ κα­τα­κτή­θη­κε, κα­τέ­κτη­σε τὸν ἄ­γριο νι­κη­τὴ καὶ εἰ­σή­γα­γε τὶς τέ­χνες στὸ ἀ­γροῖ­κο Λά­τιο), τὴν κα­τὰ λί­γα χρό­νια προ­γε­νέ­στε­ρη δι­α­πί­στω­ση τοῦ Κι­κέ­ρω­νος: «Graeca leguntur in omnibus gere gentibus, Latina suis finibus, exigius sane, continentur» (Τὰ Ἑλ­λη­νι­κὰ δι­α­βά­ζον­ται σχε­δὸν σὲ ὅ­λα τὰ Ἔθνη, ἐ­νῶ τὰ Λα­τι­νι­κὰ πε­ρι­κλεί­ον­ται στὰ δι­κά τους, πο­λὺ μι­κρὰ σύ­νο­ρα), κα­θὼς καὶ τὸ γε­γο­νὸς ὅ­τι πλη­βεῖ­οι, πα­τρί­κιοι καὶ αὐ­το­κρά­το­ρες μα­θαί­νουν τὴν ἑλ­λη­νι­κή, κα­τὰ τὴ Ρω­μαι­ο­κρα­τί­α, ἐ­πά­νω στὰ λε­γό­με­να «Greek Imperials», τὶς χάλ­κι­νες κο­πὲς νο­μι­σμά­των τῶν ἑλ­λη­νι­κῶν πό­λε­ων (1^ος–3^ος αἰ. μ.Χ.) πού ἔ­φε­ραν τὴν εἰ­κο­νι­στι­κὴ κε­φα­λὴ τοῦ αὐ­το­κρά­το­ρα στὴν μπρο­στι­νὴ ὄ­ψη, ἀ­να­γρά­φον­ται ἐ­πι­γρά­φια στὴν ἑλ­λη­νι­κὴ γλώσ­σα.

Θὰ ἄ­ξι­ζε ὅ­μως νὰ ἀ­να­φέ­ρου­με ἐν­τε­λῶς ἐν­δει­κτι­κὰ ὅ­τι στὸν πρώ­ϊμο ἤ­δη Με­σαί­ω­να στὰ μο­να­στή­ρια Benedict–beuern καὶ Wessobrunn με­λε­τοῦ­σαν τὸν Ὅ­μη­ρο. Κα­τὰ τὸν 7^ο καὶ 8^ο αἰ. οἱ Ἰρ­λαν­δοὶ ἐν­δι­α­φέ­ρον­ταν γιὰ τὰ ἑλ­λη­νι­κὰ κα­τὰ τρό­πο ἐν­τυ­πω­σια­κό, ἐ­νῶ στὴν ποί­η­ση καὶ τὴν πε­ζο­γρα­φί­α τους ἀ­παν­τοῦν δι­ά­σπαρ­τες ἑλ­λη­νι­κὲς λέ­ξεις. Τὴν ἴ­δια ἐ­πο­χὴ ὑ­πάρ­χουν στὴν Ἀγ­γλί­α ἄν­θρω­ποι ποὺ γνω­ρί­ζουν τὰ ἑλ­λη­νι­κὰ τό­σο κα­λά, ὅ­σο τὴ μη­τρι­κή τους γλώσ­σα. Στὶς ἀρ­χὲς τοῦ 9^ου αἰ. ὑ­πῆρ­χαν στὴ Ρώ­μη τοὐ­λά­χι­στον ἐν­νέ­α ἐξ ὁ­λο­κλή­ρου ἢ ἐν μέ­ρει ἑλ­λη­νι­κὰ μο­να­στή­ρια. Ἀ­πὸ τὸν 10^ο αἰ. πυ­κνώ­νουν οἱ πλη­ρο­φο­ρί­ες γιὰ Ἕλ­λη­νες στὴ Δύ­ση. Οἱ Δυ­τι­κοὶ τὴν ἐ­πο­χὴ αὐ­τὴ δέ­χον­ται μὲ πο­λὺ προ­θυ­μί­α τοὺς Ἕλ­λη­νες ἀ­πὸ τὴν Ἀ­να­το­λή, κυ­ρί­ως γιὰ νὰ ἀ­να­κα­λύ­ψουν σ᾿ αὐ­τοὺς τὴν εἰ­κό­να τοῦ Ἀρ­χαί­ου μο­να­χι­σμοῦ.

Θὰ ἦ­ταν, τέ­λος, ἐν­τε­λῶς πε­ριτ­τὸ νὰ ὑ­πεν­θυ­μί­σου­με τὴ με­τα­κί­νη­ση ἀρ­χαί­ων ἑλ­λη­νι­κῶν χει­ρο­γρά­φων ἀ­πὸ τὴν Ἀ­να­το­λὴ στὴ Δύ­ση κα­τὰ τὴν Ὑ­στε­ρο­βυ­ζαν­τι­νὴ πε­ρί­ο­δο, ἡ ὁ­ποί­α ἐν­τα­τι­κο­ποι­ή­θη­κε μὲ τὴ με­τα­νά­στευ­ση Ἑλ­λή­νων λο­γί­ων πρὶν καὶ με­τά, τὴν Ἅ­λω­ση τῆς Κων­σταν­τι­νου­πό­λε­ως ἀ­πὸ τοὺς Τούρ­κους, ἕ­νας ἀ­μύ­θη­τος πλοῦ­τος ἑλ­λη­νι­κοῦ λό­γου, κα­θὼς καὶ τὸν τε­ρά­στιο ἀ­ριθ­μὸ δα­σκά­λων, με­τα­φρα­στῶν καὶ ὑ­πο­μνη­μα­τι­στῶν ἑλ­λη­νι­κῶν κει­μέ­νων, ποὺ τὴν ἀ­κο­λού­θη­σε, μὲ ὅ­λες τὶς εὐ­ερ­γε­τι­κὲς συ­νέ­πει­ες τοῦ γε­γο­νό­τος αὐ­τοῦ στὴν Παι­δεί­α καὶ τὸν πο­λι­τι­σμὸ τῆς Εὐ­ρώ­πης καὶ τῆς ἀν­θρω­πό­τη­τος.

Θὰ ἔ­κρι­να ἀ­πο­λύ­τως πε­ριτ­τό, ἐ­νώ­πιον ἑ­νὸς τό­σο δι­α­κε­κρι­μέ­νου ἀ­κρο­α­τη­ρί­ου, νὰ ἔ­λε­γα πε­ρισ­σό­τε­ρα γιὰ τὴν ἀ­ξί­α τῆς γλώσ­σας. Θὰ εἶ­χε ὅ­μως ση­μα­σί­α, νο­μί­ζω, νὰ πα­ρα­θέ­σω μὲ πολ­λὴ συν­το­μί­α, πρὶν κλεί­σω τὴν ἑ­νό­τη­τα αὐ­τή, τὶς πο­λὺ πρό­σφα­τες ἀ­πό­ψεις τρι­ῶν Νο­τι­ο­α­με­ρι­κα­νῶν Νε­ο­ελ­λη­νι­στῶν κα­θη­γη­τῶν Πα­νε­πι­στη­μί­ου:

1. Τοῦ Costillo Didier, ὁ ὁ­ποῖ­ος ὑ­πο­στη­ρί­ζει ὅ­τι «ὁ Νε­ο­ελ­λη­νι­στὴς νὰ γνω­ρί­ζη σὲ ἐ­πί­πε­δο βα­σι­κὸ ὅ­λες τὶς μορ­φὲς ἑλ­λη­νι­κῆς γλώσ­σας».

2. Τοῦ Rodrignez Adrados, ὁ ὁ­ποῖ­ος δη­λώ­νει: «Σι­γὰ- σι­γὰ ἔ­φθα­σα στὸ συμ­πέ­ρα­σμα, ἀ­κό­μη καὶ ἀ­πὸ προ­σω­πι­κή μου ἐμ­πει­ρί­α, ὅ­τι ὑ­πάρ­χει μί­α συ­νέ­χεια τῆς ἑλ­λη­νι­κῆς γλώσ­σας καὶ τοῦ Ἑλ­λη­νι­κοῦ πο­λι­τι­σμοῦ».

3. Τοῦ Fernando Muhoz, ὁ ὁ­ποῖ­ος γρά­φει πὼς «ἡ ἑλ­λη­νι­κὴ γλῶσ­σα ἀν­τι­προ­σω­πεύ­ει τὸ ἀ­πο­κο­ρύ­φω­μα τοῦ ἀν­θρώ­πι­νου πο­λι­τι­σμοῦ» καὶ πὼς «οἱ συμ­πα­τρι­ῶ­τες του (Κο­λομ­βια­νοὶ) δι­α­τη­ροῦν ἀ­κό­μα τὸ ἀ­θά­να­το πνεῦ­μα τῆς Με­γά­λης Ἑλ­λά­δας».

Στὴν ἐ­ξελ­λη­νι­σμέ­νη καὶ ἀρ­γό­τε­ρα τὴ Χρι­στι­α­νι­κὴ Οἰ­κου­μέ­νη οἱ Ἕλ­λη­νες οὐ­δέ­πο­τε δι­εκ­δί­κη­σαν τὰ πρω­τεῖ­α. Ἔ­γι­ναν ὅ­μως οἱ δι­δά­σκα­λοι τῶν λα­ῶν. Κι᾿ αὐ­τό, για­τί ἀ­φ᾿ ἑ­νὸς πάν­το­τε εἶ­χαν συ­νεί­δη­ση τῆς Οἰ­κου­με­νι­κό­τη­τας τοῦ πο­λι­τι­σμοῦ τους καὶ ἀ­φ᾿ ἑ­τέ­ρου, για­τί δι­έ­θε­ταν σὲ ἐ­πάρ­κεια ὅ­λες τὶς πνευ­μα­τι­κὲς προ­ϋ­πο­θέ­σεις γιὰ τὸν με­γά­λο αὐ­τὸ ἱ­στο­ρι­κό τους ρό­λο. Κι ἐ­νῶ δι­έ­θε­ταν τὴν ἔν­σο­φη τα­πεί­νω­ση ποὺ τοὺς κα­θι­στοῦ­σε ἀ­νοι­χτοὺς σὲ ἄλ­λους πο­λι­τι­σμοὺς καὶ πα­ρα­δό­σεις, μὲ ἀ­πο­τέ­λε­σμα ἡ συ­νάν­τη­ση μα­ζί τους νὰ ἀ­πο­βαί­νη γό­νι­μη καὶ εὐ­ερ­γε­τι­κή, δι­α­τή­ρη­σαν πάν­το­τε ἀ­κέ­ραι­η μέ­σα τους τὴν βα­θύ­τα­τη πί­στη στὴν ἀ­ξί­α καὶ τὴν Οἰ­κου­με­νι­κό­τη­τα τῆς γλώσ­σας τους καὶ τοῦ πο­λι­τι­σμοῦ τους καὶ οὐ­δέ­πο­τε ἀ­πεμ­πό­λη­σαν τὸν ἑ­αυ­τό τους.

*ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΄΄ΕΝΩΜΕΝΗΣ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗΣ΄΄

ΣΤΟ ΑΠΘ, ΣΕΠΤ. 2010

πηγή 

Πεντάχρονος με αυτισμό μιλά 7 γλώσσες!

Το ενδιαφέρον των επιστημόνων και των ειδικών συγκεντρώνει ένα 5χρονο παιδί στις Ηνωμένες Πολιτείες, το οποίο μιλάει ήδη επτά γλώσσες-μεταξύ αυτών και τα Ελληνικά. Ο πεντάχρονος Ραμσί, που πάσχει από μια μορφή αυτισμού, έμαθε την πρώτη γλώσσα σε ηλικία μόλις 17 μηνών, καθώς σύμφωνα με τη μητέρα του, δεν του άρεσαν τα παιχνίδια αλλά τα βιβλία και άρχισε να διαβάζει από 12 μηνών. Εκτός από τα Ελληνικά μπορεί, μεταξύ άλλων, να πει επίσης λέξεις στα Αγγλικά, τα Ισπανικά και ορισμένα Ιαπωνικά. “Όταν ήταν 18 μηνών ήξερε όλους τους πίνακες πολλαπλασιασμού στα Αγγλικά και τα Ισπανικά και είχε μάθει τον περιοδικό πίνακα για όλους τους ατομικούς αριθμούς. Εγώ του έμαθα κάποιες από τις γλώσσες, αλλά δεν έχω καμία ιδέα για το πώς έμαθε Χίντι, Αραβικά ή τα Εβραϊκά από τότε που ήταν τριών ετών. Μπορεί μέσω του υπολογιστή που είναι συχνά σε λειτουργία”, δήλωσε η μητέρα του.
“Τον έβαλα σε ένα σχολείο, αλλά ήταν ένας εφιάλτης. Ήταν το μόνο παιδί που μπορούσε να διαβάσει στην τάξη. Άρχισε να διορθώνει το δάσκαλο στα μαθηματικά και την ορθογραφία και εκείνος άρχισε να τον αποξενώνει από τους άλλους μαθητές. Βάζει μαθηματικά ερωτήματα στα μικρά παιδιά που παίζει και μερικές φορές είναι δύσκολο γι’ αυτόν να κάνει φίλους. Ανησυχώ ότι θα μπορούσε να καταλήξει μόνος του», λέει επίσης η μητέρα του Ραμσί.


πηγή

ΖΩΝΤΑΝΗ Η ΓΚΡΕΚΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ – Καλαβρία, ἡ “ξεχασμένη” Ἑλλάδα

 

 

Βίκυ Μπαφατάκη

«Καλῶς ἤρτετε»: μὲ αὐτὴ τὴ φράση στὰ χείλη καὶ μὲ χαρούμενα πρόσωπα μᾶς ὑποδέχονται σὲ μιὰ Ἑλλάδα ποὺ ἡ καρδιά της χτυπᾶ ἔξω ἀπὸ τὰ δικά της ὅρια. Ἡ Ἑλληνόφωνη Καλαβρία σὰν τραγούδι φερμένο μέσα ἀπὸ τοὺς αἰῶνες, ταξιδεμένο στὶς θάλασσες τῆς Μεσογείου, ἐπιβιώνει χάρις στοὺς κατοίκους της. Τὸ μαγευτικὸ ὁδοιπορικὸ στὰ πιὸ ἀπομονωμένα καὶ φτωχικὰ σπλάχνα τῆς Ἰταλίας, ὅπου οἱ ἄνθρωποι μιλοῦν μιὰ ἀρχαία δωρικὴ γλῶσσα, τὰ γκρεκάνικα, καὶ σύσσωμοι καρδιοχτυποῦν γιὰ νὰ μὴ σβήσει.

Ἡ Μεγάλη Ἑλλάδα εἶναι κάτι παραπάνω ἀπὸ συγκινητικό

Στὸν κόσμο τῆς Ἑλληνόφωνης Καλαβρίας μὲ μύησε πρὶν ἀπὸ πολλὰ χρόνια ὁ φίλος μου Carmelo Nucera, ἕνας ἄνθρωπος ποὺ ἔχει ἀφιερώσει ὅλη του τὴ ζωή στὴ διάσωση τῆς γκρεκάνικης γλώσσας καὶ τῆς ελληνικῆς κουλτούρας ἐτούτου τοῦ τόπου.

Πέρασε καιρὸς ἀπὸ τότε, ἀλλὰ πάντα οἱ βαθιὲς ἐπιθυμίες ἐκπληρώνονται… Ὅταν τὸ ἀεροπλάνο προσγειωνόταν στὸ Ρήγιο τῆς Καλαβρίας, δεκάδες πρωτόγνωρα συναισθήματα μᾶς πλημμύρισαν, ἐνῷ τὸ τοπίο πλάνευε ἀπροκάλυπτα τὴ ματιά μας.

Ἀπὸ τὸ παράθυρο ξεπρόβαλαν πρῶτα τὰ τραχιὰ βουνὰ τοῦ Ἀσπρομόντε, ποτισμένα μὲ ἱστορία καὶ μνῆμες ἀπὸ μιὰ Ἑλλάδα ποὺ στοίχειωσε σθεναρὰ στὰ δύσβατα μονοπάτια τῶν Ἑλληνόφωνων χωριῶν τῆς Καλαβρίας. Καὶ φυσικὰ ἡ θάλασσα, μὲ τὸ γνωστὸ Stretto τῆς Μεσσήνας, τὸ στενὸ ὑδάτινο πέρασμα ποὺ ἑνώνει τὴν Καλαβρία μὲ τὴ Σικελία καὶ μπολιάζει μὲ τὴν καλή της αὔρα σκαριὰ καὶ ταξιδευτές, καὶ προσδοκίες τῶν κατοίκων τῆς φτωχικῆς Καλαβρίας γιὰ ἕνα καλύτερο «αὔριο».

Τὸν 8ο αἰῶνα π.Χ. ξεκίνησαν ὅλα

Ὅλα ξεκίνησαν στὰ τέλη τοῦ 8ου π.Χ. αἰῶνα, ὅταν Ἕλληνες ἄποικοι ἐγκαταστάθηκαν στὰ ἀνατολικὰ παράλια τῆς Σικελίας καὶ τῆς Κάτω Ἰταλίας, χαρίζοντας σὲ αὐτὸ τὸ ἑλληνικὸ τμῆμα τὸ ὄνομα Μεγάλη Ἑλλάδα. Στὴν Καλαβρία ἱδρύθηκαν καὶ ἤκμασαν σημαντικὲς ἑλληνικὲς ἀποικίες, ὅπως τὸ Ρήγιο ἀπὸ τοὺς Χαλκιδεῖς τὸ 715 π.Χ., τὸ ὁποῖο ἀργότερα κατοίκησαν Μεσσήνιοι πρόσφυγες. Οἱ Λοκροὶ ἱδρύθηκαν ἀπὸ Δωριεῖς τῆς Λοκρίδας τὸ 673 π.Χ. καὶ πῆραν τὸ προσωνύμιο Ἐπιζεφύριοι ἀπὸ τὸ ἀκρωτήριο Ζεφύριο.

Οἱ πόλεις Κρότων καὶ Σύβαρις, ἀπὸ τὰ πιὸ πλούσια κράτη τῆς Ἰταλίας, ἱδρύθηκαν ἀπὸ μετανάστες Ἀχαιοὺς τὸν 8ο αἰ. π.Χ. καὶ ἔπαιξαν σημαντικὸ πολιτιστικὸ καὶ ἐμπορικὸ ρόλο στὴν εὐρύτερη περιοχή. Ἀπὸ τὸν 6ο αἰ. μ.Χ. καὶ μετὰ ἐγκαταστάθηκαν στὴν περιοχὴ Βυζαντινοὶ στρατιωτικοὶ καὶ πολιτικοὶ ὑπάλληλοι, καθὼς ὁ στρατηγὸς τοῦ αὐτοκράτορα Ἰουστινιανοῦ, Βελισσάριος, τὸ 535 μ.Χ. ἀποβιβάστηκε στὴ Σικελία καὶ ἀπελευθέρωσε τὸ νησὶ καὶ τὴν Καλαβρία ἀπὸ τοὺς Γότθους. Ἀργότερα ἐπικάθισαν στὴν Καλαβρία Ἕλληνες τῆς Καρχηδόνας μετὰ τὴν κατάληψη τῆς Ἀφρικῆς ἀπὸ τοὺς Ἄραβες, Ἕλληνες τῆς Σικελίας μετὰ τὴν κατάληψη τοῦ νησιοῦ ἀπὸ τοὺς Ἄραβες τὸ 823 μ.Χ. καὶ εἰκονολάτρες ἀπὸ τὶς ἀνατολικὲς βυζαντινὲς ἐπαρχίες κατὰ τὴν εἰκονομαχία (726-843 μ.Χ.), οἱ ὁποῖοι καὶ ἵδρυσαν ἐρημητήρια καὶ μοναστήρια σὲ ὅλη τὴν περιοχή. Ἡ Καλαβρία ὑπῆρξε γιὰ τοὺς Βυζαντινοὺς ἕνα σημαντικὸ ὀχυρὸ πρὸς τὴ Δύση γιὰ τὴν ἀναχαίτιση τῶν βαρβάρων. Ἡ ἀκμή της τοποθετεῖται τὸν 9ο ἕως καὶ τὸν 11ο αἰ. μ.Χ., ὁπότε κατακτήθηκε ἀπὸ τοὺς Νορμανδούς, ἔγινε Δουκᾶτο καὶ ἐκδιώχθηκαν οἱ Βυζαντινοί. Τὸν 12ο αἰ. μ.Χ. ἔληξε ἡ βυζαντινὴ κυριαρχία στὴν Κάτω Ἰταλία καὶ παρὰ τὶς ξένες κυριαρχίες οἱ κάτοικοι διατήρησαν τὴν ἑλληνικότητά τους, τὴ γλῶσσα καὶ τὸν πολιτισμό τους.

Οἱ μεταναστεύσεις πληθυσμῶν στὴν Κάτω Ἰταλία συνεχίστηκαν καὶ μετὰ τὴν ἅλωση τῆς Κωνσταντινούπολης τὸ 1453. Ἡ ἑλληνόφωνη περιοχὴ τῆς Καλαβρίας τὸν 16ο αι. μ.Χ. ἁπλωνόταν σὲ ὅλη τὴ Νότια Ἰταλία. Σήμερα περιορίζεται στὴν ὁροσειρὰ τοῦ Ἀσπρομόντε καὶ ἀποτελεῖται ἀπὸ τὰ ἑλληνόφωνα χωριὰ Ἀμεντολέα, Βούα, Γιαλὸς τοῦ Βούα, Βουνί, Ροχούδι, Γκαλιτσανό, Κοντοφούρι, Χωρίο Βουνί, Χωρίο Ροχούδι.

Οἱ λιγοστοὶ κάτοικοι τῶν χωριῶν, γεωργοὶ καὶ κτηνοτρόφοι στὴν πλειονότητά τους, διατηροῦν τὴ γκρεκάνικη γλῶσσα, ἤθη καὶ ἔθιμα ἀπὸ τὴν παράδοση ποὺ κληρονόμησαν καὶ κυρίως τὴ μουσικὴ καὶ τὰ τραγούδια αἰώνων, ποὺ σμιλεύτηκαν στὴ συνείδησή τους. Δηλώνουν Ἕλληνες, εἶναι περήφανοι γιὰ τὴν καταγωγή τους, ὀρθώνουν τὸ ἀνάστημά τους μέσα στὰ βουβὰ σοκάκια τῆς ἀπομόνωσης καὶ ἀνάβουν κεριά, γιὰ νὰ ὑποδηλώσουν τὴν ἑλληνικότητά τους. Εἶναι ἡ τρανταχτὴ καὶ μοναδικὴ πιὰ ἀπόδειξη πὼς ἐκεῖ χτυπᾶ ἀκόμα μιὰ καρδιὰ ἑλληνική. «Tὰ γκρεκάνικα πρέπει νὰ ἐπιζήσουν»

Πινακίδες, εὐχές, συζητήσεις. Λέξεις καὶ φράσεις γκρεκάνικες ποὺ μοιάζουν νὰ ξεπετάγονται ἀπὸ τοὺς στίχους τῆς Ἰλιάδας καὶ τῆς Ὀδύσσειας. Ἀπὸ τὸν μικρότερο ἕως τὸν γεροντότερο, σὲ τοῦτα τὰ μέρη, οἱ ἄνθρωποι μιλοῦν καὶ τραγουδοῦν τὴν γκρεκάνικη γλῶσσα, προσπαθῶντας νὰ μείνουν συνδεδεμένοι αἰώνια μὲ τὴν ἑλληνικὴ καταγωγή τους. Ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα τῆς Καλαβρίας ἐπιβιώνει αἰῶνες ὁλόκληρους στὰ δύσβατα χωριὰ τοῦ Ἀσπρομόντε καὶ οἱ φωνὲς τῶν

ἀνθρώπων ποὺ ἐπιμένουν ἑλληνικὰ μοιάζουν νὰ ἀγωνίζονται γιὰ τὴ διατήρηση τῆς κοινῆς μας γλώσσας.

Τὰ γκρεκάνικα εἶναι μιὰ ἀρχαία διάλεκτος μὲ ἰταλικὲς προσμείξεις. Ἡ διάλεκτος αὐτὴ εἶναι μετεξέλιξη τῆς ἀρχαίας δωρικῆς διαλέκτου καὶ διατηρεῖ ὁμηρικὲς λέξεις. Ἡ γλῶσσα ἦταν ἰσχυρὴ καὶ ἀντιστάθηκε στὴν ἰταλική· ἀκόμη καὶ ὅσες ἰταλικὲς λέξεις εἰσχώρησαν σὲ αὐτήν, φόρεσαν… ἑλληνικὸ χιτῶνα.

Οἱ γεροντότεροι κάτοικοι τῆς ἑλληνόφωνης Καλαβρίας μιλοῦν τὰ γκρεκάνικα στὴν καθημερινότητά τους. Οἱ μακρινοὶ αὐτοὶ ἀπόγονοι τῶν πρώτων Ἑλλήνων μεταναστῶν ἀρνοῦνται νὰ μιλήσουν ἰταλικὰ καὶ ὠθοῦν τοὺς νέους νὰ διδάσκονται τὰ γκρεκάνικα. Μάχονται νὰ διατηρήσουν τὴ γλῶσσα, γιατὶ μὲ τὸν λόγο τους κρατοῦν ζωντανὴ τὴν ἑλληνική τους ταυτότητα καὶ ἀντιπαλεύονται ἐκείνους τοὺς λίγους ντόπιους ποὺ ἀκόμα καὶ σήμερα θεωροῦν τὰ γκρεκάνικα κατώτερη γλῶσσα, τὴ γλῶσσα τῶν φτωχῶν βοσκῶν.

Στὴν Καλαβρία τὸ τοπικὸ Σύνταγμα ρυθμίζει νόμιμα τὴ χρήση τῆς γλώσσας ἀπὸ τὴν ἑλληνόφωνη μειονότητα. Γι’ αὐτὸν τὸν λόγο στὸ Ροχούδι, στὸ Κοντοφούρι, στὴν Ἀμεντολέα, στὸ Γκαλιτσανό, στὴ Μπόβα Μαρίνα ἡ γλῶσσα ποὺ ἀκούγεται εἶναι «i glossa tu grecani», δηλαδὴ «ἡ γλῶσσα τοῦ Ἕλληνα» καὶ μάλιστα διδάσκεται μὲ πεῖσμα.

Ἡ γκρεκάνικη γλῶσσα ἀργοσβήνει σήμερα, ὡστόσο ὑπάρχουν κάποιοι περήφανοι Ἕλληνες ποὺ ἀρνοῦνται νὰ ὑποταχτοῦν στὶς ἐπιταγὲς τῶν καιρῶν καὶ διδάσκουν στὰ σπίτια καὶ στὴ Bιβλιοθήκη τῆς Bova Marina καὶ τῶν ἄλλων χωριῶν τὰ γκρεκάνικα. Δάσκαλοι καὶ μαθητὲς κρατᾶνε ζωντανὴ σὲ λευκὸ χαρτὶ τὴ γλῶσσα αἰώνων. Τὰ τραγούδια ἔχουν ἰδιαίτερη θέση στὸ μάθημα, καθὼς τὸ κάνουν πιὸ εὐχάριστο καὶ εὔκολο. Παράλληλα εἶναι ἴσως καὶ ἕνας φόρος τιμῆς, ἀφοῦ χάρις στὰ τραγούδια ἡ γλῶσσα μεταφέρθηκε στοὺς αἰῶνες.

Ἡ διάσωση τῆς σπουδαίας γκρεκάνικης γλώσσας δὲν εἶναι μόνο ὑπόθεση τῶν ντόπιων. Πρὶν ἀπὸ λίγο καιρὸ ἐπιστήμονες ἀπὸ τὴν Εὐρώπη κλήθηκαν σὲ ἕνα συνέδριο μὲ θέμα τή «διάσωση τῆς γκρεκάνικης γλώσσας», στὴ Bova Marina, τὸ ὁποῖο ὀργάνωσε τὸ Κέντρο Συντονισμοῦ τῶν Ἑλλήνων τῆς Καλαβρίας.

Τὴν Ἑλλάδα ἐκπροσώπησαν ἡ καθηγήτρια τοῦ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, Στέλλα Πριοβόλου, καὶ ἡ ὑποφαινόμενη Ἱστορικός – Ἐπικοινωνιολόγος Βασιλικὴ Μπαφατάκη. Οἱ ὁμιλητὲς καὶ οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς ὑποδέχτηκαν μὲ χαρὰ τὸ πρῶτο γκρεκάνικο λεξικὸ τοῦ Filippo Violi καὶ ὑποσχέθηκαν ὅτι τὰ ἑλληνικὰ τῆς Καλαβρίας θὰ ἀνθίσουν στὶς λεκτικὲς ἀγκαλιὲς τῶν νέων. Ἡ Ζωὴ Παπαδοπούλου καὶ ὁ Γρηγόρης Κοκούσης εἶναι δάσκαλοι ἑλληνικῶν καὶ ζοῦν μὲ τοὺς τρεῖς γιούς τους στὴ Bova Marina, ἐδῶ καὶ δύο χρόνια. «Ἤρθαμε στὴν Καλαβρία μὲ πολὺ κέφι καὶ ὄρεξη γιὰ νὰ διδάξουμε τὰ ἑλληνικά. Δυστυχῶς, τὰ παιδιὰ γνωρίζουν τὴ γλῶσσα μόνο ἀπὸ τὰ ἀκούσματα τῶν παππούδων

τους. Ὅμως εὐτυχῶς ἡ διδασκαλία πιάνει τόπο, καθὼς μαθαίνοντας σωστὰ τὴ γλῶσσα νιώθουν ὅτι βρίσκονται κοντὰ σὲ ἐκείνους, ὅτι συνεννοοῦνται ἀπόλυτα. Τόσο τὰ παιδιὰ ὅσο καὶ οἱ ἐνήλικες ἔχουν μεγάλη λαχτάρα νὰ μάθουν τὰ νέα ἑλληνικὰ καὶ νὰ ταξιδέψουν στὴν Ἑλλάδα», λέει ὁ Γρηγόρης. Ἡ Ζωή διδάσκει ἑλληνικὰ στὶς τρεῖς τελευταῖες τάξεις τοῦ δημοτικοῦ καὶ στὸ γυμνάσιο:

«Τὰ ἑλληνικά εἶναι ἕνα μάθημα ποὺ ἀρέσει στὰ παιδιά. Δυσκολεύονται μὲ τὴ γλῶσσα κι ἔτσι μὲ τραγούδια κι ἄλλες δραστηριότητες προσπαθοῦμε νὰ κάνουμε τὸ μάθημα πιὸ εὐχάριστο. Τοὺς μεταλαμπαδεύουμε τὴν ἀγάπη μας γιὰ τὴ γλῶσσα, καὶ κατ’ ἐπέκταση γιὰ τὴν Ἑλλάδα», λέει.

Μὲ ταμπουρέλο καὶ τσεραμέντo

Ἡ μουσικὴ τῆς ἑλληνόφωνης Καλαβρίας, μὲ γλυκόπικρους ἀλλὰ καὶ χαρούμενους ρυθμούς, σταλάζει τὶς μνῆμες τῆς Μεγάλης Ἑλλάδας μὲ τραγούδια τῆς χαρᾶς καὶ τῆς ἀγάπης, νανουρίσματα καὶ μοιρολόγια. Μὲ τὰ παραδοσιακὰ ὄργανα, τὴν «τσεραμέντα» (εἶδος τσαμπούνας), τὸ «ὀργανέτο» (μιὰ μικρὴ καὶ πρωτόγονη παραλλαγὴ τοῦ ἀκορντεόν), τὴ βυζαντινὴ καλαβρέζικη λύρα καὶ τὸ «ταμπουρέλο» δένουν τὸ χθὲς μὲ τὸ σήμερα. Ἡ πανάρχαια γλῶσσα γίνεται τραγούδι καὶ σχεδὸν ὅλοι οἱ Ἕλληνες τῆς Καλαβρίας τραγουδοῦν στὰ γκρεκάνικα καὶ παίζουν μουσική, λὲς καὶ εἶναι γραμμένη στὰ γονίδιά τους. Ὁ Sergio di Giorgio, μουσικὸς καὶ κατασκευαστὴς παραδοσιακῶν ὀργάνων τῆς Καλαβρίας, μὲ καταγωγὴ ἀπὸ τὴ γιαγιά του ἀπὸ τὴ Θεσσαλονίκη, μᾶς εἶπε: «Νιώθω μιὰ ἑλληνικότητα σὲ ὅλα, στὰ ἐπίθετα, στὴ γλῶσσα, στὴν καταγωγὴ γενικότερα. Παίζουμε μουσικὴ μὲ ὅλα τὰ παραδοσιακὰ ὄργανα τῆς περιοχῆς, τὰ ὁποῖα καὶ κατασκευάζω. Ἡ μουσικὴ παίζει σημαντικὸ ρόλο στὴ διατήρηση τῆς προφορικῆς κουλτούρας τοῦ τόπου ἀπὸ πατέρα στὸν γιό. Εἶμαι εὐτυχὴς ποὺ μπορῶ νὰ συμβάλλω κι ἐγὼ σὲ αὐτό».

Ὁδοιπορικὸ στὰ χωριὰ τῆς Μεγάλης Ἑλλάδας

Τὸ Ρήγιο εἶναι μιὰ πόλη ποὺ ἁπλώνεται πλάι στὴ θάλασσα καὶ ἀνακαλεῖ ἀρχαῖες μνῆμες τοῦ ἀποικισμοῦ τῆς Μεγάλης Ἑλλάδας. Τὰ νεοκλασικά της κτίρια διαφόρων ἀρχιτεκτονικῶν ἐπιρροῶν καὶ ἡ βόλτα κατὰ μῆκος τῆς παραλίας μὲ τὰ φοινικόδεντρα ἀνοίγουν ἐκστασιακὰ τὴ ματιά. Οἱ κάτοικοι καλοντυμένοι καὶ φιλόξενοι κρατοῦν τὶς ἑλληνικὲς συνήθειες τῶν κερασμάτων, ὁπότε εὔκολα ὁ ἕνας καφὲς διαδέχεται τὸν ἄλλον. Τὸ Ρήγιο ἀποτελεῖ ξεκάθαρα μιὰ γῆ ἑλληνικὴ, ποὺ ζητᾶ ἀνάσα ἀπὸ τὴ μητέρα Ἑλλάδα γιὰ νὰ ἐλευθερώσει τὸν πολιτισμό, τὴν κουλτούρα καὶ τὴν ἱστορία τῆς Μεγάλης Ἑλλάδας.

Οἱ ἀρχέτυπες μνῆμες ὁδηγοῦν τὸ ταξίδι μας στὶς ψηλὲς κορυφὲς τῆς Καλαβρίας. Ὁ δρόμος εἶναι μαιανδροειδής. Πάνω στὶς σχισμάδες τῶν βουνῶν, σὲ ὑψόμετρο 900-1.000 μέτρων, ἀπελευθερώνονται τὰ εἴδωλα καὶ οἱ ζωὲς τῶν ἑλληνόφωνων χωριῶν, ποὺ βιώνουν τὸ ἴδιο φῶς, τὴν ἴδια βροχὴ καὶ τὸν ἴδιο ἄνεμο αἰῶνες τώρα.

Τὰ περισσότερα χωριὰ ἀντικρίζουν τὸν χείμαρρο Amendolea, στὴν κοίτη τοῦ ὁποίου μοιάζει νὰ κυλᾶ ἀσήμι χάρις στὸ λαμπερὸ φῶς τοῦ ἥλιου. Ἡ Bova Marina (Γιαλὸς τοῦ Βούα) εἶναι μιὰ παραλιακὴ κωμόπολη, ὅπου βρῆκαν καταφύγιο οἱ κάτοικοι τῆς ὀρεινῆς Bova, οἱ ὁποῖοι φροντίζουν καὶ διατηροῦν σὰν κερὶ ἀναστάσιμο τὴν πολιτιστικὴ καὶ γλωσσική τους κληρονομιά. Ἐκεῖ, μάλιστα, βρίσκεται τὸ Κέντρο Ἑλληνόφωνων Σπουδῶν, ὅπου διδάσκονται τὰ γκρεκάνικα, μιὰ μικρὴ λαογραφικὴ συλλογὴ καὶ ἡ Βιβλιοθήκη μὲ πολλὰ ἑλληνικὰ βιβλία.

«Τὰ γκρεκάνικα τῆς Καλαβρίας ποὺ μιλᾶμε μέχρι σήμερα ἐδῶ εἶναι ἕνας ἀνεκτίμητος θησαυρὸς γλωσσικῆς ἀξίας, ἕνα μνημεῖο ποὺ δὲν τὸ βλέπουμε, ἀλλὰ τὸ ἀκοῦμε», μᾶς λέει ὁ καθηγητὴς Elio Cotronei. Ἡ ἔγνοια καὶ ἡ προσπάθεια τῶν ἀνθρώπων γιὰ τὴ διάσωση τῶν γκρεκάνικων εἶναι διαρκής: «Προσπαθοῦμε νὰ μὴ σβήσει ὁ πολιτισμὸς καὶ ἡ γλῶσσα αἰώνων. Ἡ Ἑλλάδα πρέπει νὰ εἶναι κοντά μας καὶ νὰ μὴν ξεχνάει αὐτὴ τὴ γωνιά της», παρατηρεῖ ὁ Carmelo Nucera, πρόεδρος τοῦ Συλλόγου Apodiafazzi. Τὰ γκρεκάνικα τὰ μιλᾶ ἀπὸ μικρὸς («platago ti glοssa» ὅπως λέγεται) καὶ ὁ Pepe Zindatta, πρόεδρος τοῦ Κέντρου Συντονισμοῦ τῆς Καλαβρίας: «Θέλουμε νὰ ζήσει ἡ γλῶσσα καὶ νὰ πάει μπροστά. Καὶ ὄχι μόνο ἡ γλῶσσα. Διατηροῦμε τὰ ἤθη καὶ τὰ ἔθιμά μας καὶ κυρίως τὴ μουσική μας. Ἐγὼ παίζω ταμπουρέλο, τσαμπούνα, λύρα τῆς Καλαβρίας καὶ φλάουτο. Ἔχουμε τὸ ἴδιο αἷμα καὶ μιλοῦμε τὴν ἴδια γλῶσσα, εἴμαστε ἀδέλφια, ὅπως λέει κι ἕνα τραγούδι μας».

Ἀκρογωνιαῖος λίθος γιὰ τὴ διάσωση τῆς γκρεκάνικης γλώσσας καὶ τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ στὴν Καλαβρία εἶναι ὁ παιδίατρος Tito Squillaci, ποὺ διδάσκει ἑλληνικά:

«Ἔμαθα ἑλληνικὰ ἀπὸ τοὺς παπποῦδες καὶ τοὺς γονεῖς μου, γιατὶ ἔνιωσα μιὰ ἀνάγκη ἐσωτερικὴ νὰ κρατήσω τὶς ρίζες μου. Τὰ νέα ἑλληνικὰ τὰ ἔμαθα στὸ πανεπιστήμιο καὶ πῆγα δύο φορὲς στὴ Θεσσαλονίκη. Εἶμαι ὁ μόνος ἐδῶ ποὺ μιλῶ στὸ σπίτι, στὰ τρία παιδιά μου, μόνο ἑλληνικά. Ἐμεῖς εἴμαστε ἐθνικά, πολιτιστικά, γλωσσικὰ Ἕλληνες ἀλλὰ Ἰταλοὶ πολῖτες. Ὁ τόπος μιλᾶ 2.800 χρόνια τὸ γκρέκο – εἴμαστε κομμάτι τῆς Ρωμιοσύνης. Διδάσκω τὴ γλῶσσα, γιατὶ ὅλοι πρέπει νὰ μάθουν τὴν ἑλληνικὴ ἱστορία». Σὲ ἕνα παλιὸ μοναστήρι τῆς Bova Marina συναντήσαμε μιὰ ὁμάδα παιδιῶν μὲ ἑλληνικὴ καταγωγὴ νὰ κάνει πρόβα γιὰ μιὰ θεατρικὴ παράσταση. Ἐνθουσιάστηκαν ἀπὸ τὴν ἐπίσκεψή μας καὶ μᾶς μίλησαν γιὰ τὴ μεγάλη τους ἀγάπη γιὰ τὴν Ἑλλάδα, ἐνῷ εὐχήθηκαν νὰ τοὺς ἐπισκέπτονται πιὸ συχνὰ Ἕλληνες, νὰ μὴν τοὺς ξεχνοῦν. Ἀνάλογα συναισθήματα εἰσπράξαμε καὶ στὸ ἑστιατόριο «Μεσόγειος»,

ὅπου μᾶς ὑποδέχτηκαν ἐγκάρδια ὁ ἰδιοκτήτης καὶ φιλόλογος Salvatore Dienni καὶ ἡ γυναῖκα του Alba. Μᾶς τράταραν τὶς λιχουδιὲς τῆς περιοχῆς ἀλλὰ καὶ πολλὰ ἑλληνικὰ ἐδέσματα, ὅπως σουβλάκι καὶ τζατζίκι. «Διδάσκω στὸ γυμνάσιο τὴ νεοελληνικὴ γλῶσσα, ἀλλὰ κάθε Σαββατοκύριακο κάνω μάθημα καὶ σὲ ἀρκετὰ ἄτομα στὸ Νέο Ροχούδι», μᾶς εἶπε ὁ Salvatore καὶ συμπλήρωσε:

«Αἰσθάνομαι πνευματικὰ Ἕλληνας. Οἱ Ἕλληνες πρέπει νὰ ἐπισκέπτονται τὴν περιοχὴ καὶ νὰ γίνονται ἐπισκέψεις μαθητῶν, ὅπως γίνονται ἀπὸ τὰ δικά μας σχολεῖα στὴν Ἑλλάδα. Στὸ ἑστιατόριό μας συνδέουμε τὴ γαστρονομία ποὺ κληρονομήσαμε μὲ τὴν ἑλληνική. Εὐχόμαστε «kala pramata» σὲ ὅλους τοὺς Ἕλληνες καὶ ζοῦμε μὲ τὴν προσδοκία νὰ μᾶς 

θυμοῦνται πάντα».

ΠΗΓΗ

Σταματήστε να γράφετε Greeklish! Δείτε το γιατί!

Η καταστροφική μόδα των ημερών, η οποία καθόλου αθώα δεν είναι, στα επόμενα χρόνια θα έχει σίγουρα καταστρέψει μεγάλο μέρος του μοναδικού πολιτισμού μας.
Δυστυχώς, η πλειοψηφία θεωρεί το θέμα μη επικίνδυνο και συνεχίζει να το στηρίζει εφόσον δεν καταλαβαίνει την σημαντικότητα του.
Την ίδια ώρα που σε άλλα μέρη του κόσμου η Αρχαία Ελληνική γλώσσα θεωρείται η βάση και το μέλλον των υπολογιστών και ψηφίζεται η θέση της στα καλύτερα πανεπιστήμια παγκοσμίως η νεολαία (κυρίως) της Ελλάδας επιμένει…. Greeklish-τικα!
Το ποσοστό των αποφοίτων σχολών ανωτάτης εκπαίδευσης (ΑΕΙ και ΤΕΙ) που χρησιμοποιεί τα Greeklish είναι εκτός από αρκετά μεγάλο, είναι επίσης και απαράδεκτο.
Δεν είναι δυνατόν ένας απόφοιτος ανωτάτης σχολής – όποια και αν είναι αυτή – να χρησιμοποιεί τα Greeklish και να τα αντικαθιστά έναντι της μητρικής του γλώσσας της Ελληνικής αλλά και της παγκόσμιας γλώσσας της Αγγλικής.
Αν θέλετε να θεωρείστε και να αποκαλείστε «επιστήμονες» θα πρέπει πρωτίστως να μάθετε να γράφετε σωστά στην μητρική σας γλώσσα καθώς και στην επίσημη διεθνή γλώσσα. Αλλιώς το πτυχίο σας δεν αξίζει να μπει ούτε σε κορνίζα. Οι Ελληνικές επιγραφές κάνουν την εμφάνισή τους σε πολλά πανεπιστήμια του κόσμου καθώς και σε μουσεία.
Λίγα παραδείγματα είναι τα εξής :
1) Το σύμβολο του Boston College της Μασσαχουσέτης – «αἰὲν ἀριστεύειν… καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων, μηδέ γένος πατέρων αισχυνέμεν…» (Ιλιάς Ζ’, στ. 208). (Πάντα να αριστεύεις…και να είσαι ανώτερος από τους άλλους, και να μην ντροπιάζεις την γενιά των προγόνων σου…).
2) ΔΙΠΛΟΥΝ ΟΡΩΣΙΝ ΟΙ ΜΑΘΟΝΤΕΣ ΓΡΑΜΜΑΤΑ «Διπλά βλέπουν αυτοί που γνωρίζουν γράμματα». Στην είσοδο στο κτίριο της γραμματείας του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου.

3) «ΠΛΕΩΝ ΕΠΙ ΟΙΝΟΠΑ ΠΟΝΤΟΝ ΕΠ’ ΑΛΛΟΘΡΟΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ» «Μέντης Ἀγχιάλοιο δαίφρονος εὔχομαι εἶναι υἱός, ἀτὰρ Ταφίοισι φιληρέτμοισιν ἀνάσσω. Νῦν δ’ ὧδε ξὺν νηὶ κατήλυθονἠδ’ ἑτάροισιν πλέων ἐπὶ οἴνοπα πόντον ἐπ’ ἀλλοθρόους ἀνθρώπους, ἐς Τεμέσην μετὰ χαλκόν, ἄγω δ’ αἴθωνα σίδηρον.» (Οδύσσεια, Α.180-184) «πως είμαι γιος του Αγχίαλου πέτομαι του καστροπολεμάρχου Μέντη με λεν, κι οι καραβόχαροι Ταφιώτες μ᾿ έχουν ρήγα. Εδώ έχω φτάσει με τους συντρόφους στο πλοίο μου ταξιδεύω για τόπο αλλόγλωσσο, την Τέμεσα, στο πέλαο το κρασάτο, να δώσω σίδερο, χαλκό να πάρω πίσω.» Επιγραφή στη γέφυρα Eiserner Steg της Φρανκφούρτης, Γερμανία.
4) Διόδια έξω από την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου προς Κάιρο με την επιγραφή «ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ». Η αναγραφή της πόλης και στα Ελληνικά ήταν απαίτηση των δημάρχων της περιοχής Αλεξάνδρειας προς τιμήν του μεγάλου Αλεξάνδρου.
Για το θέμα της «Hellenic Quest» που είχε διαφημιστεί ως ένα σύστημα όπου τα αρχαία Ελληνικά θα είναι η βάση των υπολογιστών, υπήρξαν κάποιοι σοβαροί και με βάση ενδοιασμοί.
Το κείμενο δεν ήταν βασισμένο ολόκληρο σε αλήθειες αλλά αυτό δε σημαίνει ότι η Ελληνική γλώσσα δεν είναι σημαντική. Ιδιαίτερα ότι τα γράμματα αντιστοιχούν σε αριθμούς είναι τεκμηριωμένο από τον Πυθαγόρα μέχρι τους σημαντικότερους αναλυτές και επιστήμονες παγκοσμίως.
Είναι δώρο Θεού να μπορούμε να μιλούμε σε αυτή τη γλώσσα από την ημέρα της γέννησης μας. Και φυσικά μπορούμε πολύ πιο εύκολα να μάθουμε και άλλες ξένες γλώσσες σε σχέση με άλλους λαούς.
Μετά από όλα τα παραπάνω – εσύ γράφεις ακόμη Greeklish;
πηγή