Τι σημαίνει η προσέγγιση Ισραήλ - Τουρκίας για την Ελλάδα;

Παρατηρούνται ενδείξεις βελτίωσης των τουριστικών ροών από το Ισραήλ προς την Τουρκία, καθώς από το 2012 έως το 2014 υπήρξε αύξηση κατά περίπου 125%. Η Τουρκία επενδύει τεράστια κονδύλια στην τουριστική της βιομηχανία και ήδη βρίσκεται στους 10 κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς, αποτελώντας άμεσο ανταγωνιστή της χώρας μας.

Η πρόσφατη επαναπροσέγγιση του Ισραήλ με την Τουρκία πρέπει να προβληματίσει τους ελληνικούς διπλωματικούς και οικονομικοπολιτικούς κύκλους, ειδικά σε αυτή τη χρονική συγκυρία.

Από την επιστημονική μου ενασχόληση με το θέμα γνωρίζω ότι ουδέποτε υποβαθμίστηκαν αισθητά οι οικονομικές σχέσεις των δύο αυτών χωρών, ακόμη και όταν προέκυψαν σοβαρά διπλωματικά και πολιτικά προβλήματα, π.χ. κρίση μετά την επέμβαση στο «Μαβί Μαρμαρά» και όλα όσα ακολούθησαν και χειροτέρευσαν σε μεγάλο βαθμό τις πολιτικές τους σχέσεις. Συγκεκριμένα, το διμερές τους εμπόριο έχει αυξηθεί αισθητά, κατά περίπου 19% από το 2009. Επομένως, σε εμπορικό επίπεδο οι σχέσεις τους κρίνονται θετικές, ενώ ορισμένες τουρκικές κατασκευαστικές εταιρείες έχουν αναλάβει σημαντικά έργα στο Ισραήλ. Γενικά, το Ισραήλ δεν συνιστά έναν μεγάλο εμπορικό εταίρο της Τουρκίας, αλλά είναι από τους πιο ισορροπημένους. Ειδικότερα, η Τουρκία εξήγαγε προϊόντα αξίας 3 δισ. δολαρίων περίπου στο Ισραήλ το 2014 και κατέβαλε το ίδιο ποσό για εισαγωγές προϊόντων από το Ισραήλ.

Για τη συνέχεια ΚαΘημερινή

Πληθυσμιακές εξελίξεις, «Δύση» και μετα-εκκοσμίκευση

Άμεσα σχετιζόμενο κείμενο: Εισαγωγή στην εποχή της μετα-εκκοσμίκευσης

Α. Η χαραυγή της εποχής της μετα-εκκοσμίκευσης

Το πέρας του λεγόμενου ψυχρού πολέμου σηματοδότησε την άνοδο ενός είδους αναρχίας που χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση νέων μορφών σύγκρουσης με βάση τη θρησκεία και την εθνικότητα στο εσωτερικό των κρατών παρά την απαρχή μιας φιλελεύθερης ιεραρχίας μεταξύ των κρατών. Ακόμα και έτσι όμως, ο κοσμοπολίτικος φιλελευθερισμός του Φουκουγιάμα και η φιλελεύθερη δημοκρατική παγκόσμια τάξη βασισμένη στο «Τέλος της Ιστορίας», ισχυρίζονται ορισμένοι, δεν είναι νεκρή, αλλά φαίνεται να κυριαρχεί σε μεγάλο μέρος του ανεπτυγμένου, «πολιτισμένου» κ.λπ. κόσμου: οι πολιτικοί ολοένα και περισσότερο αντιμάχονται εκλογικά στη βάση της διαχειριστικής επάρκειας ή της «ορθολογικής» διαχείρισης παρά στη βάση των ιδεών, οι άνθρωποι έχουν γίνει πιο φιλελεύθεροι, πιο κοσμικοί και σέβονται περισσότερο τη διαφορετικότητα. Ίσως να είναι απλά θέμα χρόνου προτού ο αναπτυσσόμενος κόσμος προφτάσει τον ανεπτυγμένο, όπως πρότεινε ο Φουκουγιάμα.
Ενάντια σε μια τέτοια -αισιόδοξη- άποψη, η οποία βασίζεται σε μια συγκεκριμένη αντίληψη περί «παγκοσμιοποίησης» που -θεμελιώνεται την περίοδο της κυβέρνησης Κλίντον και- έχει ξεπεραστεί προ πολλού, θα υποστηρίξω, σε επόμενο σημείωμα, ότι ο αναπτυσσόμενος κόσμος όχι μόνο δεν θα καλύψει τη διαφορά με τον ανεπτυγμένο ως προς το ζήτημα της εκκοσμίκευσης και του φιλελευθερισμού, αλλά αντίθετα, και κατά ειρωνεία της τύχης, είναι η λεγόμενη «Δύση» που θα αρχίσει να προσομοιάζει με τον αναπτυσσόμενο κόσμο. Μέσα στις στις επόμενες δύο ή τρεις δεκαετίες (πριν από το 2050) οι θρησκευόμενοι πληθυσμοί που αναπτύσσονται στο εσωτερικό του ανεπτυγμένου κόσμου θα αντιστρέψουν την πορεία του κοσμικού κράτους αναιρώντας την κεντρική ιδεολογία των δυτικών κοινωνιών -ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης-, δηλαδή το μύθο της «αέναης» και συνεχώς αυξανόμενης ανθρώπινης προόδου (που θα οδηγήσει σε κάποιο αίσιο τέλος, π.χ. τη κυριαρχία του Λόγου κ.λπ)
Ποιος είναι ο λόγος για μια τέτοια εξέλιξη; Η δημογραφία και οι ρυθμοί γονιμότητας τόσο στη σχέση της λεγόμενης «Δύσης» με το εξωτερικό της (μετανάστευση, ακόμα και εάν αυτή μειωθεί) όσο και στο εσωτερικό της (διαφορά στους ρυθμούς γονιμότητας ανάμεσα σε κοσμικιστές και θρησκευόμενους). Το ζήτημα είναι πολύ βαθύτερο από τις περί τρομοκρατίας κυρίαρχες αντιλήψεις οι οποίες από κάποια στιγμή και ύστερα λειτουργούν αποπροσανατολιστικά. Όπως είχα γράψει και παλαιότερα -για την περίπτωση της Γαλλίας-, θα γίνει αντιληπτό πως το πραγματικό διακύβευμα είναι ο λεγόμενος «κοσμικός πολιτισμός».
Αυτό που εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας είναι η προσπάθεια προσαρμογής σε μια δημογραφική ήττα. Ορισμένες φορές μπορεί να χρειάζεσαι τον πόλεμο προκειμένου να αποκρύψεις πως ηττήθηκες στην ειρήνη.
Ζούμε τη χαραυγή της εποχής της μετα-εκκοσμίκευσης.

—–

Αυτή τη στιγμή ζούμε σε συνθήκες δημογραφικής και οικονομικής ύφεσης (σε ορισμένες περιπτώσεις συνοδεύεται από πολιτική ανεπάρκεια και κυριαρχία μετριοτήτων, έλλειμμα νομιμοποίησης -τα προηγούμενα βαφτίζονται «εξορθολογισμός» της πολιτικής-, ηθική εξαχρείωση, άνοδο του ανορθολογισμού, κυριαρχία φαραωνικού τύπου αντιλήψεων ως αυτονόητες ή φυσιολογικές κ.λπ). Είναι μάλιστα η -διαρκής- δημογραφική ύφεση που επιτάχυνε την πορεία προς την οικονομική ύφεση. Επίσης, ο δημογραφικός δυναμισμός βοηθά στην έξοδο από μια οποιαδήποτε ύφεση ενώ η δημογραφική απίσχανση ενισχύει την οποιαδήποτε στασιμότητα.

Β. Παγκόσμιες πληθυσμιακές εξελίξεις και «Δύση»

Χρειάστηκαν χιλιάδες χρόνια για να φτάσουμε το ένα (1) δισεκατομμύριο (1804). Για να φτάσουμε τα δύο (2) δισεκατομμύρια χρειάστηκαν 123 χρόνια (1927). Για να φτάσουμε τα τρία (3) δισεκατομμύρια χρειάστηκαν μόλις 33 χρόνια (1960). Συγκεκριμένα η εξέλιξη του παγκόσμιου πληθυσμού έχει ως εξής:

1 δισεκατομμύριο το 1804
2 δισεκατομμύρια το 1927 (123 χρόνια αργότερα)
3 δισεκατομμύρια το 1960 (33 χρόνια αργότερα)
4 δισεκατομμύρια το 1974 (14 χρόνια αργότερα)
5 δισεκατομμύρια το 1987 (13 χρόνια αργότερα)
6 δισεκατομμύρια το 1999 (12 χρόνια αργότερα)
7 δισεκατομμύρια το 2012 (13 χρόνια αργότερα)

Ποιο είναι το ζήτημα; Το ζήτημα είναι πως η λεγόμενη «Δύση» (θα συγκεκριμενοποιήσω τι ακριβώς εννοώ παρακάτω) το 1950 αντιπροσώπευε περίπου το 25% του παγκόσμιου πληθυσμού και πάνω από το 50% του παγκόσμιου Α.Ε.Π. Το 2010, εξήντα χρόνια μετά, η «Δύση» αντιπροσώπευε περίπου το 14% του παγκόσμιου πληθυσμού και πάνω από το 30% του παγκόσμιου Α.Ε.Π. Πιο συγκεκριμένα, όσον αφορά τα πληθυσμιακά μεγέθη, η Βόρεια Αμερική το 1950 αντιπροσώπευε περίπου το 6,8% του παγκόσμιου πληθυσμού ενώ το 2010 περίπου το 5,0%. Η Ευρώπη το 1950 αντιπροσώπευε περίπου το 18% του παγκόσμιου πληθυσμού ενώ το 2010 περίπου το 9%.

Ως «Δύση», ορίζεται η Βόρεια Αμερική (Η.Π.Α, Καναδάς δίχως το Μεξικό) και η Ευρώπη. Επειδή τα στοιχεία προέρχονται από τον Ο.Η.Ε (I – II) θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας τα εξής: Στην Ευρώπη συμπεριλαμβάνεται και η ευρωπαϊκή Ρωσία τα πληθυσμιακά μεγέθη της οποίας (περίπου εκατό εκατομμύρια στο ευρωπαϊκό της τμήμα) έχω αφαιρέσει. Ωστόσο στα πληθυσμιακά μεγέθη της Ευρώπης συμπεριλαμβάνονται χώρες όπως η Λευκορωσία και η Ουκρανία και περιοχές όπως τα δυτικά Βαλκάνια. Οπότε τα πληθυσμιακά -κυρίως, αλλά και τα οικονομικά- μεγέθη που αφορούν την Ε.Ε είναι σαφώς μικρότερα – για την Ευρωζώνη είναι πολύ μικρότερα (I – II).
Πόσοι άνθρωποι, άραγε, γεννήθηκαν στην «Δύση» και πόσοι σε πλανητική κλίμακα από την 11η Σεπτεμβρίου μέχρι σήμερα;
Μέσα σε λιγότερο από 15 χρόνια από έξι (6) γίναμε επτά (7) δισεκατομμύρια. Την ώρα που στον πλανήτη υπήρξε πληθυσμιακή αύξηση κατά ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους στις Ηνωμένες Πολιτείες υπήρξε πληθυσμιακή αύξηση κατά περίπου… σαράντα εκατομμύρια (στην Γερμανία δεν υπήρξε πληθυσμιακή αύξηση, υπήρξε μείωση).
Στην τελευταία πληθυσμιακή μεγέθυνση της ανθρωπότητας ή στην 7η -δισεκατομμυριοστή- περίοδο της, η «Δύση» πρακτικά δεν συμμετείχε.
Κανένας δεν υποτιμά την τεχνολογία (αντίθετα πολλοί -υποτίμησαν και συνεχίζουν να- υποτιμούν τη δημογραφία) αλλά εθελοτυφλούν όσες και όσοι διακατέχονται από κάποιου είδους τεχνολογικό μεσσιανισμό. Τα δημογραφικά στοιχεία που παρέθεσα υπερβαίνουν τεχνολογικές εξελίξεις, οικονομικά δεδομένα και παραγωγικά πρότυπα όπως τα αντιλαμβανόμαστε (τεχνολογικά και παραγωγικά μέσα διαθέτουμε, τρόπους σκέψεις δεν διαθέτουμε). Οι τελευταίες τρεις δεκαετίες, από το ψυχορράγημα του διπολικού συστήματος μέχρι σήμερα, δημογραφικά -και όχι μόνο- ήταν συγκλονιστικές. Δε νομίζω πως έχουμε προλάβει να αντιληφθούμε την έκταση αυτών των αλλαγών.

Οι βασικές γραμμές των πολιτικών μας ιδεών μας, προέρχονται από αντιλήψεις και έργα της δεκαετίας του 1970 και του 1990 (και παλαιότερα, αλλά ας μείνουμε σε αυτές τις δεκαετίες). Είναι ενδεικτικό πως όταν κυκλοφόρησε το -αφελές- έργο του Francis Fukuyama, Το τέλος της ιστορίας και ο τελευταίος άνθρωπος, ήμασταν, περίπου, κατά δύο δισεκατομμύρια λιγότεροι. Θα το επαναλάβω. Δε νομίζω πως έχουμε προλάβει να αντιληφθούμε την έκταση αυτών των αλλαγών.

Γ. Δημογραφία και μετα-εκκοσμίκευση

Το 97% της συνολικής παγκόσμιας πληθυσμιακής αύξησης λαμβάνει χώρα στον αναπτυσσόμενο κόσμο, όπου το 95% του πληθυσμού είναι θρησκευόμενο. Ο πλανήτης, ως όλον (as a whole), γίνεται περισσότερο -και όχι λιγότερο- θρησκευόμενος. Σύμφωνα με τη World Religion Database (WRD), το ποσοστό των θρησκευόμενων ανθρώπων αυξήθηκε από 81% που ήταν το 1970, σε 85% σήμερα (κυρίως λόγω της κατάρρευσης του ”Ανατολικού Μπλόκ”) και εντός της επόμενης δεκαετίας υπολογίζεται πως θα φτάσει το 87% (*).
Όμως η δημογραφική διαφορά ανάμεσα σε κοσμικούς και θρησκευόμενους δεν παρατηρείται μονάχα στο εξωτερικό της ΕυρωΑτλαντικής δομής (με τους Υπολοίπους) ή μεταξύ Παγκόσμιου Βορρά και Νότου, αλλά και στο εσωτερικό της ΕυρωΑτλαντικής δομής και του Παγκόσμιου Βορρά. Ακόμα και στο ιστορικό τρίγωνο της φιλελεύθερης ευρωπαϊκής γεωγραφίας, δηλαδή μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου, Γαλλίας και Κάτω Χωρών -όπως επίσης στις Ηνωμένες Πολιτείες-, παρατηρείται πως οι θρησκευόμενοι πληθυσμοί έχουν πλεονέκτημα στα ποσοστά των ρυθμών γονιμότητας έναντι των μη θρησκευόμενων (οι θρησκευόμενες ρωμαιοκαθολικές Γαλλίδες και Ισπανίδες έχουν μισό βαθμό γονιμότητας περισσότερο από τις μη θρησκευόμενες-κοσμικές, μη φιλελεύθερα προτεσταντικά δόγματα έναντι φιλελεύθερων προτεσταντών ή σεκιουλαριστών στις Η.Π.Α, καλβινιστικά χωριά στην Ολλανδία κ.λπ).
Υπολογίζεται πως η δημογραφική διαφορά ή ανισότητα μεταξύ θρησκευόμενων πληθυσμών, που αυξάνονται στον Παγκόσμιο Νότο, και γερασμένων κοσμικών πληθυσμών που δεν μπορούν να αναπαραχθούν, στον Παγκόσμιο Βορρά, θα κορυφωθεί τις επόμενες δύο ή/και τρεις δεκαετίες (μέχρι το 2050). Εάν η πορεία αυτή συνεχιστεί, είναι φανερό πως ο κοσμικισμός (secularism) οδεύει προς κρίση -λόγω εξωτερικών και εσωτερικών δημογραφικών πιέσεων- και πως όσα ζούμε, δεν αποτελούν παρά τη χαραυγή της Εποχής της Μετα-Εκκοσμίκευσης.

—–

(*) Μάλιστα στο 13% των κοσμικιστών παγκοσμίως συμπεριλαμβάνονται και ΑνατολικοΑσιάτες (πλειοψηφία). Δηλαδή, εάν κάποιος παρατηρήσει το κριτήριο κοσμικό-θρησκευτικό όχι μονάχα σε παγκόσμια αλλά και σε ρεζιοναλιστική-περιφερειακή κλίμακα (όπως πρέπει προκειμένου να μην παραπλανηθεί), μέσα από το πρίσμα του ευρωπαϊκού κοσμικισμού (secularism), τότε γίνεται φανερό πως επίκειται μια μεγάλη κρίση του -λεγόμενου- «κοσμικού πολιτισμού» εντός της ευρύτερης φιλελεύθερης ευρωπαϊκής γεωγραφίας.

*Δημήτρης Πεπόνης, δημοσίευση στο ΙΝΣΠΟΛ και στο cosmoidioglossia.

.~`~.
Για περαιτέρω ιχνηλάτηση και πληρέστερη προοπτική

Παγκόσμια, δυτικά και ευρωπαϊκά οικονομικά και πληθυσμιακά μεγέθη κατά τον πλανητικό μετασχηματισμό.

Τρία σχόλια για τον πλανητικό μετασχηματισμό: Περί «Δύσεως», πολυπληθέστερων χωρών και μεγεθών αστικοποίησης.
II) Ανατολική Ασία, Βόρεια Αμερική και Ευρώπη. Μεγέθη και στοιχεία με βάση την οικονομική, πολιτική και ιστορική Γεωγραφία. I) Εξέλιξη ανεπτυγμένων οικονομιών (G7) και αναδυόμενων και αναπτυσσόμενων οικονομίων της Ασίας (Emerging and developing Asia) από τη δεκαετία του 1980 έως σήμερα. Με αφορμή τη συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου στην Aσιατική Επενδυτική Τράπεζα Υποδομών (Asian Infrastructure Investment Bank – AIIB).
Τέσσερις Μεγα-Τάσεις που θα καθορίσουν τον 21ο αιώνα.
Ηνωμένες Πολιτείες, Ηνωμένο Βασίλειο και Γαλλία. Ένας ιστορικός κύκλος.
Από το ξύπνημα του ρόδινου ονείρου της Προόδου του 19ου αιώνα σε αυτό του 21ου.
Περί αφέλειας, μη αναστρεψιμότητας και της μυθικής χώρας.
I. Άνοδος και πτώση αυτοκρατοριών. Η.Π.Α – Κίνα – Ρωσία – Η.Β (1820-2020) II. Ασία – Β. Αμερική – Ε.Ε (1950-2020). GDP based (PPP) share of world total (%). Πλανητικός μετασχηματισμός.
There’s nothing you can do, to stop it from happening.
Τέσσερις «σεισμοί» που συνόδευσαν την αυγή του νέου ιστορικού αιώνα και τρεις κατηγορίες χωρών.
Για τα πλανητικά αυτονόητα μας ή την παγκόσμια άγνοια μας ως πρόκληση.
Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB) και Πλανητικός Μετασχηματισμός.
πηγή

“Βοσνιακό σενάριο” για τη Συρία

Του Κώστα Ράπτη από το capital.gr 

Στα δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου σχετικά με την ρωσική επέμβαση στη Συρία η συχνότερα επαναλαμβανόμενη λέξη είναι ο “βάλτος” (quagmire), στον οποίο κινδυνεύει να παγιδευτεί η Μόσχα επί μακρόν. Άλλωστε, πρώτος ο Barack Obama έχει πολλές φορές τονίσει δημοσίως, π.χ. την 1η Δεκεμβρίου, ότι, χωρίς αλλαγή στάσης, η Ρωσία πρόκειται να καθηλωθεί σε μιαν “ατέρμονη και παραλυτική εμφύλια διαμάχη”.

Ωστόσο, η αντικειμενική ανάλυση της κατάστασης δείχνει ότι το στοίχημα του Vladimir Putin αποδίδει. Τρεις μήνες μετά την έναρξη των αεροπορικών της επιδρομών στη Συρία, η Ρωσία έχει επιτύχει με μια μικρή στρατιωτική δύναμη, με ελάχιστες ανθρώπινες απώλειες, χωρίς πολιτικές αντιδράσεις στο εσωτερικό της και με οικονομικό κόστος της τάξης του ενός έως δύο δισ. δολαρίων ετησίως (έναντι αμυντικού προϋπολογισμού 54 δισ.) τον κυριότερο στόχο της: να αποτρέψει την κατάρρευση του καθεστώτος Assad, η οποία το καλοκαίρι έμοιαζε πολύ πιθανή, να κατοχυρώσει τον δικό της ρόλο ως “παίκτη” στη Μέση Ανατολή και να προκαλέσει μια διπλωματική κινητικότητα που, όσο περνά ο χρόνος, ενισχύει περαιτέρω τα δύο προηγούμενα αποτελέσματα.

Το παραδέχονται αυτό οι (μη κατονομαζόμενοι) Αμερικανοί αξιωματούχοι και στρατιωτικοί αναλυτές τους οποίους επικαλείται ανάλυση του πρακτορείου Reuters, δημοσιευμένη στις 28 Δεκεμβρίου. “Οι Ρώσοι δεν μπήκαν τυφλά σε αυτή την ιστορία. Αποσπούν και κάποιο κέρδος από το κόστος της” δηλώνει χαρακτηριστικά στέλεχος των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, αναφέροντας μεταξύ άλλων το πλεονέκτημα που δίνει η δυνατότητα δοκιμής των νέων ρωσικών οπλικών συστημάτων σε πραγματικές συνθήκες μάχης. Ακόμη και η ραγδαία πτώση της τιμής του πετρελαίου, που τόσο έχει πλήξει την οικονομία της Ρωσίας, έχει το παράπλευρο όφελος ότι μειώνει το κόστος των αεροπορικών επιδρομών σε καύσιμα, αναφέρεται στην ίδια ανάλυση.

Εάν τα περί “βάλτου” αποτελούν περισσότερο προβολή επιθυμιών παρά επαληθεύσιμη εκτίμηση, μένει να αποδειχθεί, πάντως, τι από τα δύο ισχύει για την έτερη πρόβλεψη της αμερικανικής πλευράς, η οποία διατυπώθηκε από την πρώτη στιγμή της ρωσικής στρατιωτικής εμπλοκής: ότι δηλαδή ο ορίζοντάς της δεν είναι παρά η διατήρηση ενός “αλαουιτικού θύλακα” που θα επιτρέψει την διαιώνιση της εξουσίας του Assad σε μέρος της άλλοτε ενιαίας Συρίας.

Φυσικά τόσο η Μόσχα όσο και το σύνολο των διεθνών συνομιλητών που συμμετέχουν σε πολυμερείς διαδικασίες, όπως αυτή της Βιέννης, ομνύουν στην ενότητα και ακεραιότητα της Συρίας. Όμως, η πραγματικότητα επί του εδάφους θυμίζει όλο και περισσότερο βίαιη “ανταλλαγή πληθυσμών”, συχνά μάλιστα με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Εθνών, που επιβλέπουν την προσπάθεια σύναψης συμφωνιών “τοπικής εκεχειρίας”.

Χαρακτηριστική από αυτή την άποψη είναι η τελευταία και πιο περίπλοκη συμφωνία του είδους, που υλοποιήθηκε τη Δευτέρα. Βάσει αυτής, περισσότεροι από 120 αντάρτες και άμαχοι αναχώρησαν από το Ζαμπατάνι, τελευταίο προπύργιο της ένοπλης αντιπολίτευσης στα συρο-λιβανικά σύνορα, για να μεταβούν μέσω Λιβάνου και Τουρκίας σε άλλες ανταρτοκρατούμενες ζώνες της Συρίας, ενώ παράλληλα 335 μαχητές και πολίτες εγκατέλειψαν την Φούα και την Καφράγια, τελευταία σιιτικά χωριά που είχαν μείνει υπό τον έλεγχο του κυβερνητικού στρατού στην επαρχία της Ιντλίμπ, με προορισμό τη Βηρυτό και εκείθεν τη Δαμασκό.

Παρόμοιες ήταν οι συμφωνίες που συνήφθηκαν το τελευταίο διάστημα, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και της Ερυθράς Ημισελήνου και με την εμπλοκή του υπουργείου Εθνικής Συμφιλίωσης της συριακής κυβέρνησης, για την εκκένωση της τελευταίας ανταρτοκρατούμενης συνοικίας της Χομς και των οχυρωμένων στον παλαιστινιακό καταυλισμό Γιάρμπουκ αντικαθεστωτικών.

Ακόμη και όπου αυτό δεν γίνεται συντεταγμένα και με τη διευκόλυνση του διεθνούς παράγοντα, πραγματοποιείται αυθορμήτως υπό τον φόβο των αντιποίνων στο πλαίσιο της “αυτο-εκπληρούμενης προφητείας” της διάρρηξης του εθνοθρησκευτικού μωσαϊκού της περιοχής. Τόσο στη Συρία όσο και στο γειτονικό Ιράκ η εθνοκάθαρση προχωρά: όπως επισημαίνει ο Patrick Cockburn της βρετανικής εφημερίδας Independent το παράδειγμα των Χριστιανών, που αναχώρησαν πρώτοι, ακολουθούν τώρα και άλλες κοινότητες: με τους σουνίτες να εγκαταλείπουν τις σιιτοκρατούμενες περιοχές και αντιστρόφως. Τα 5,3 εκατομμύρια των προσφύγων και τα 6,5 εκατομμύρια των εσωτερικά εκτοπισμένων Σύρων είναι απίθανό να επιστρέψουν ποτέ στις εστίες τους (ό,τι και αν πιστεύει επ’ αυτού η Ευρώπη), με αποτέλεσμα τον κατακερματισμό της περιοχής σε εθνοθρησκευτικά ομογενοποιημένες ζώνες, όπως άλλωστε συνέβη εν πολλοίς και με τον εμφύλιο πόλεμο του Λιβάνου στο παρελθόν.

Η επίτευξη, σε περίπτωση πολιτικής λύσης του συριακού δράματος, μιας επίφασης ενότητας του κράτους δεν μπορεί παρά να είναι η αντιγραφή του “βοσνιακού σεναρίου”, επί τη βάσει μιας νομιμοποιημένης εθνοκάθαρσης-καντονοποποίησης.

Το Ισλάμ, η Τουρκία και η Ελλάδα

ΕΔΩ

ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΣΥΡΙΑ

Στην Αγκυρα κατέβασαν ήδη τους χάρτες της Συνθήκης των Σεβρών

Συνθήκη των Σεβρών

Σάββας Καλεντερίδης 
Τελικά η «αραβική άνοιξη», που ξεκίνησε στη Συρία σχεδόν πριν από πέντε χρόνια, προκάλεσε έναν γεωπολιτικό σεισμό, ο οποίος επιφέρει τεκτονικές αλλαγές στα σύνορα και γενικώς στην αρχιτεκτονική επιρροών και ασφάλειας στη Μέση Ανατολή, στη Μεσόγειο και την Τουρκία.
Η αρχιτεκτονική αυτή, τα θεμέλια της οποίας μπήκαν το 1916, με την υπογραφή της μυστικής συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γαλλίας, που έμεινε γνωστή στην ιστορία ως Συμφωνία Sykes - Picot, από τα ονόματα των δύο διαπραγματευτών, σε γενικές γραμμές διατηρήθηκε επί έναν αιώνα και, κατά τα φαινόμενα, το 2016, 100 χρόνια μετά την υπογραφή της, θα αλλάξει.

Για να κατανοήσουμε καλύτερα αυτά που συμβαίνουν στη Συρία, στο Ιράκ και στην ευρύτερη περιοχή, θα πρέπει να «ανοίξουμε τον φακό μας» και να λάβουμε υπ' όψιν μας ότι στην ουσία η επέμβαση στην εν λόγω περιοχή ξεκίνησε όταν άλλαξε η αρχιτεκτονική ασφάλειας και ισορροπιών του κόσμου και εννοούμε την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης και του ανατολικού μπλοκ, στα τέλη της δεκαετίας του 1980, μια αρχιτεκτονική που είχε «χτιστεί» μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Γιατί συνέβη αυτό και πώς συνδέουμε τις δύο πραγματικά κοσμοϊστορικές εξελίξεις; Από την αρχιτεκτονική της Μέσης Ανατολής, που «χτίστηκε» με το πέρας του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, ήταν απούσες οι ΗΠΑ και η Ρωσία. Οι ΗΠΑ, αμέσως μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης, η πρώτη μεγάλη επέμβαση που έκαναν ήταν αυτή στο Ιράκ, με την επιχείρηση «Καταιγίδα της Ερήμου» (1990-91), με την οποία πέτυχαν να εγκατασταθούν στρατιωτικά σε μόνιμη βάση στην περιοχή της Αραβικής Χερσονήσου και της Μέσης Ανατολής, με ό,τι αυτό συνεπάγεται στην άσκηση στρατηγικής επιρροής.

Τότε μπήκαν και τα θεμέλια του πρώτου κουρδικού κράτους, στο βόρειο Ιράκ, το οποίο από το 2005 έχει συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτονομία.

Οι επιχειρήσεις στη Συρία στην ουσία αποτελούν συνέχεια της «Καταιγίδας της Ερήμου» και έχουν ως στόχο την επέκταση της επιρροής των ΗΠΑ και στη Συρία, στην οποία, παρεμπιπτόντως, είχε αποκτήσει επιρροή η Ρωσία εις βάρος της Γαλλίας κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

Τα πέντε χρόνια που βρίσκεται σε εξέλιξη η επιχείρηση καταστροφής του κράτους της Συρίας, γιατί αυτό είναι στην πραγματικότητα, η Ρωσία στήριξε σε πολιτικό επίπεδο τον Μπασάρ Ασαντ, νόμιμο πρόεδρο της Συρίας, πλην όμως απέφευγε να επέμβει στρατιωτικά, κάτι που έγινε πρώτη φορά τις 30 Σεπτεμβρίου, οπότε και έγιναν οι πρώτοι αεροπορικοί βομβαρδισμοί εναντίον στόχων του Ι.Κ. και άλλων ένοπλων ομάδων που δρουν στη Συρία, μεταξύ των οποίων και η Αλ Νόσρα, παρακλάδι της Αλ Κάιντα.

Η στρατιωτική εμπλοκή της Ρωσίας, που. κατά την άποψή μας. είναι σχεδόν αδύνατον να έγινε χωρίς προηγούμενη συνεννόηση και συμφωνία σε ανώτατο επίπεδο μεταξύ Ρωσίας - ΗΠΑ, με βάση και όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, μας δίνει το δικαίωμα να υποθέσουμε ότι έχουν γίνει -ίσως συνεχίζουν να γίνονται- και κάποιες... ασκήσεις επί χάρτου για την αρχιτεκτονική ασφάλειας, επιρροών και συνόρων της Συρίας, του Ιράκ, ίσως και της Τουρκίας.

Τα στοιχεία που έχουμε στα χέρια μας για το όλο θέμα, που δικαιολογούν την παραπάνω σκέψη, θα τα παραθέσουμε με υπευθυνότητα στο άρθρο μας της Κυριακής.

Προς το παρόν ενημερώνουμε τους αναγνώστες μας ότι πολιτικοί και στρατιωτικοί επιτελείς στην Αγκυρα έχουν κατεβάσει τους τόμους της Ιστορίας και τους χάρτες της Συνθήκης των Σεβρών, γιατί οι εξελίξεις οδηγούν με διαβολική ακρίβεια στο ίδιο αποτέλεσμα, τουλάχιστον στο τμήμα της τουρκικής επικράτειας που συνορεύει με τη Συρία.

Τέλος, αισθανόμαστε την ανάγκη να επισημάνουμε ότι αποτελεί θεία τύχη το γεγονός ότι τη φορά αυτή η Ελλάδα είναι έξω από αυτό το επικίνδυνο παιχνίδι.

δημοκρατία