Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2015

Η νίκη των Κούρδων στο Κομπάνι συνιστά ήττα της τουρκικής πολιτικής


People gather to celebrate in the Kurdish-dominated city of Diyarbakir in southeastern TurkeyΠανηγυρισμοί στο Ντιγιαρμπακίρ για την νίκη
των Κούρδων στο Κομπάνι (27.1.15)
Της Amberin Zaman από το ιστολόγιο του Σωτήρη Δημόπουλου
«Το Κομπάνι είναι ελεύθερο, ο Οτσαλάν θα είναι ο επόμενος» τραγουδούσαν χιλιάδες Κούρδοι στην Τουρκία, το Ιράν, το Ιράκ και τη Συρία γιορτάζοντας την απελευθέρωση του Κομπάνι στα συροτουρκικά σύνορα, μετά από 133 ημέρες αιματηρού πολέμου εναντίον των μαχητών του Ισλαμικού Κράτους (ΙΚ). Η δύσκολα κερδισμένη νίκη συνιστά καθοριστική καμπή στον επί δεκαετίες αγώνα των Κούρδων για τα εθνικά τους δίκαια. Μερικοί, όμως, αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι μεγάλοι νικητές είναι το ΠΚΚ και ο φυλακισμένος του ηγέτης Αμπντουλάχ Οτσαλάν και στους ηττημένους δεν είναι μόνον το ΙΚ αλλά και η Τουρκία.
Το ΠΚΚ και η συγγενική του οργάνωση στη Συρία Μονάδες Λαϊκής Προστασίας (YPG), αποτελούν την αιχμή του δόρατος στη μάχη κατά των τζιχαντιστών στο Ιράκ και στη Συρία, επισκιάζοντας του Κούρδους του Ιράκ Πεσμεργκά που αποχώρησαν όταν το ΙΚ εισέβαλε στο Σενγκάλ/Σιντζάρ το περασμένο καλοκαίρι.
Αυξανόμενος είναι και ο αριθμός Ιρανών Κούρδων που εντάσσεται στην άμυνα των Κούρδων της Συρίας, αυξάνοντας περαιτέρω την πολιτικοποίηση μεταξύ των ανήσυχων Κούρδων του Ιράν. Αλλά, άμεσα, η υποστήριξη των Κούρδων εξυπηρετεί το στόχο του Ιράν για απίσχναση του ΙΚ και της Τουρκίας, ενώ ταυτόχρονα απομακρύνει το κουρδικό πρόβλημα πέρα από τα σύνορά της –μια τακτική που είχε χρησιμοποιηθεί και από τον Χαφέζ Αλ Άσσαντ, που είχε επιτρέψει στον Οτσαλάν να ζει και να οργανωθεί στη Συρία. Με ένα δίκτυο εκτεινόμενο στην Ευρώπη, στη Βόρειο Αμερική και στη Μέση Ανατολή, το ΠΚΚ είναι αναμφισβήτητα το κουρδικό κίνημα με την μεγαλύτερη επιρροή παγκοσμίως.
Η Ασίγια Αμπντουλλάχ, συμπρόεδρος του Κόμματος Δημοκρατικής Ένωσης (PYD), της πολιτικής πτέρυγας του YPG, επιβεβαίωσε ότι οι Κούρδοι νίκησαν το ΙΚ στο Κομπάνι. Είπε, σε μια τηλεφωνική συνέντευξη, στο Αλ-Μόνιτορ: «Τα αεροπορικά κτυπήματα των ΗΠΑ μας βοήθησαν εξαιρετικά». Η Αμπντουλλάχ έδωσε έμφαση ωστόσο στο ότι η επιχείρηση εναντίον των τζιχαντιστών συνεχίζεται. «Οι δυνάμεις μας τώρα επικεντρώνονται στην ανακατάληψη των γύρω χωριών» είπε. Η κεντρική διοίκηση των ΗΠΑ ανέφερε πως οι Κούρδοι ελέγχουν το 90% του Κομπάνι. «Ενώ ο πόλεμος εναντίον του ΙΚ απέχει από τη λήξη του, η αποτυχία του ΙΚ στο Κομπάνι τους έχει στερήσει από στρατηγικούς στόχους», σύμφωνα με δήλωση της Κεντρικής Διοίκησης.
Το καθοριστικό γεγονός της αλλαγής των σχέσεων ΗΠΑ και ΠΚΚ ήταν όταν τα αμερικανικά C-130 έριξαν βοήθεια και όπλα στις πολιορκούμενες κουρδικές δυνάμεις στις 19 Οκτωβρίου 2014, ακριβώς τη στιγμή που ο θύλακας ήταν έτοιμος να πέσει. Η κίνηση άφησε τη Τουρκία, έναν στρατηγικό σύμμαχο στο ΝΑΤΟ που πολεμά το ΠΚΚ από το 1984, σε κατάσταση σοκ, και εμβάθυνε την μακροχρόνια καχυποψία της για τις προθέσεις των ΗΠΑ στην περιοχή. Ο Ταγίπ Ερντογάν δεν κατέβαλε προσπάθεια να κρύψει τη δυσαρέσκειά του για την τροπή των γεγονότων. Μιλώντας στους δημοσιογράφους στις 26 Ιανουαρίου ο Ερντογάν ισχυρίστηκε ότι είχε ζητήσει από τον Μπαράκ Ομπάμα να μην επεμβαίνει υπέρ των Κούρδων. «Είπα στον κ. Ομπάμα να μη ρίχνει αυτές τις βόμβες [εννοώντας τα όπλα και τις άλλες προμήθειες]. Θα κάνεις λάθος. Δυστυχώς παρά τη συνομιλία μας αυτοί έριξαν ό,τι χρειάζονταν με τρία C-130 και τα μισά προσγειώθηκαν στα χέρια του ΙΚ. Άρα ποιος είναι αυτός που τους εφοδιάζει;» Η δυσαρέσκεια είναι αμοιβαία. Η Ουάσιγκτον έχει εκφράσει την απογοήτευσή της για την άρνηση της Άγκυρας να επιτρέψει σε αεροπλάνα της συμμαχίας να χρησιμοποιήσουν τη αεροπορική βάση του Ιντσιρλίκ στη νότια Τουρκία για στρατιωτικές αποστολές κατά του ΙΚ. (Κάποιοι πολιτικοί στην Ουάσιγκτον υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ οφείλουν να φτιάξουν στρατιωτική βάση στο Ιρακινό Κουρδιστάν σε αντικατάσταση του Ιντσιρλίκ).
Η άρνηση της Τουρκίας στις κουρδικές αιτήσεις να επιτραπεί στους Κούρδους μαχητές να ανοίξουν μια γραμμή ανεφοδιασμού προς το Κομπάνι από τη τουρκική πλευρά ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι: ακολούθησαν οι αεροπορικές ρίψεις των Αμερικανών και η Άγκυρα υποχρεώθηκε να ανοίξει διάδρομο αλλά μόνον για 150 περίπου Ιρακινούς Κούρδους πεσμεργκά, οι οποίοι υποστήριξαν τις δυνάμεις του YPG με πυροβολικό μεγάλου βεληνεκούς που αναπτύχθηκαν στο Κομπάνι. Εάν η Τουρκία είχε υποστηρίξει εξ αρχής τους Κούρδους σε αυτόν τον πόλεμο «η άποψη ότι η Τουρκία βρίσκεται στο πλευρό του ΙΚ δεν θα ήταν τόσο διαδεδομένη» είπε ένας δυτικός διπλωμάτης που ζήτησε να μείνει ανώνυμος λόγω του ευαίσθητου του ζητήματος.
Το ΠΚΚ και το PYD ισχυρίζονται ότι η Τουρκία έχει εξοπλίσει και εκπαιδεύσει του τζιχαντιστές σε έναν πόλεμο δια αντιπροσώπων που σκόπευε στην υπονόμευση του πειράματος αυτοδιοίκησης των Κούρδων της Συρίας, και ότι αυτή η πολιτική τής γύρισε τελικά μπούμερανγκ. Στις 6 Ιανουαρίου μια επιχείρηση αυτοκτονίας, από μια γυναίκα που ανήκε στο ΙΚ, που στοίχισε τη ζωή σε έναν Τούρκο αξιωματικό της αστυνομίας στη συνοικία Σουλταναχμέτ της Κωνσταντινούπολης, αποτέλεσε μια σοβαρή υπενθύμιση ότι ούτε η Τουρκία δεν είναι απρόσβλητη από τους τζιχαντιστές.
Επανειλημμένως η Τουρκία αρνήθηκε ότι βρίσκεται σε συνεννόηση με τους Ισλαμιστές εναντίον των Κούρδων της Συρίας και τονίζει ότι φροντίζει για πάνω από 200 χιλιάδες πρόσφυγες από το Κομπάνι. Πάνω από χίλιοι τραυματισμένοι μαχητές του YPG περιθάλπονται σε κρατικά νοσοκομεία της Τουρκίας προσθέτουν Τούρκοι αξιωματούχοι. Αλλά λίγοι αμφιβάλουν πως η τουρκική κυβέρνηση θα προτιμούσε μια παρατεταμένη στασιμότητα από τη νίκη όποιας πλευράς. Ο Ερντογάν έχει ξεκαθαρίσει ότι είναι αντίθετος σε όποια διευθέτηση στη Συρία που θα δημιουργούσε στη βόρειο Συρία de facto το καθεστώς που απολαμβάνουν οι Κούρδοι του Ιράκ. Επανέλαβε αυτή την άποψη στις 26 Ιανουαρίου στους δημοσιογράφους ρωτώντας: «Τι είναι αυτό; Βόρειο Ιράκ; Τώρα [θέλουν] να γεννηθεί η Βόρεια Συρία. Είναι αδύνατο για εμάς να το αποδεχθούμε. Τέτοιες οντότητες θα προκαλέσουν μεγάλα προβλήματα στο μέλλον».
Τα σχόλια του Ερντογάν έχουν τη γεύση των έντονων τελεσιγράφων της Άγκυρας όταν οι Κούρδοι του Ιράκ διαμόρφωναν τη δική τους περιφερειακή κυβέρνηση, τη δεκαετία του 1990. Τότε, η Τουρκία παρακινούσε τους Κούρδους του Ιράκ εναντίον του ΠΚΚ και τους Τουρκμένους του Ιράκ εναντίον των Κούρδων του Ιράκ. Οι σχέσεις μεταξύ της Άγκυρας και της Ουάσιγκτον επιδεινώθηκαν ραγδαία μετά τη ματαίωση από τις αμερικανικές δυνάμεις μιας, εικαζόμενης ως τουρκικής, συνωμοσίας για τη δολοφονία του Κούρδου κυβερνήτη του Κιρκούκ. Σήμερα, οι Κούρδοι του Ιράκ είναι οι στενότεροι σύμμαχοι της Τουρκίας στην περιοχή και οι καλύτεροι εμπορικοί τους εταίροι, αν και η φιλία τους δοκιμάζεται από την απροθυμία της Τουρκίας να αναλάβει το ΙΚ.
Μπορεί ένα παρόμοιο σενάριο να επαναληφθεί στη Συρία; «Η Τουρκία δεν μπορούσε να σταματήσει τους Κούρδους στο Ιράκ. Είναι απίθανο να κάνουν το ίδιο στη Συρία» μας είπε ο δυτικός διπλωμάτης. «Η τουρκική πολιτική έχει ενώσει όλους τους Κούρδους, αν όχι τους ηγέτες τους». Αλλά η Τουρκία μπορεί να συνεχίζει να κάνει τη ζωή δύσκολη σε όλους το ίδιο. Οι Κούρδοι της Συρίας εξαρτώνται ολοένα και περισσότερο από τη ροή της βοήθειας από τη Τουρκία. Και σε αντίθεση με τα ορεινά σύνορα με το βόρειο Ιράκ, όπου έχει τις βάσεις του το ΠΚΚ, τα σύνορα με τις κουρδικές περιοχές της βόρειας Συρίας είναι επίπεδες, και άρα εύκολος στόχος σε μια πιθανή στρατιωτική επέμβαση.
Εντούτοις, παρά τους λεονταρισμούς του Ερντογάν αυτό θα ήταν η λιγότερη πιθανή επιλογή. Εκτός από την πιθανή διεθνή κατακραυγή, οι εσωτερικές επιπτώσεις θα ήταν τεράστιες. Το Κόμμα Δικαιοσύνης Και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) του Ερντογάν βρίσκεται σε συνομιλίες με τον Οτσαλάν τα δύο τελευταία χρόνια, και μια εκεχειρία που ανακοινώθηκε τον Μάριο του 2013 τηρείται σε γενικές γραμμές ως σήμερα. Καμία πλευρά δεν έχει την πολυτέλεια να αρχίσει πάλι τον πόλεμο. Το ΠΚΚ είναι εγκλωβισμένο από το ΙΚ και το ΑΚΡ επιδιώκει τη τέταρτη συνεχόμενη νίκη του στις εκλογές που θα διεξαχθούν στις 7 Ιουνίου.
«Με το Κομπάνι οι τύχες των Κούρδων της Τουρκίας και της Συρίας έχουν αμετάκλητα συνυφανθεί» δήλωσε στο Αλ-Μόνιτορ η Αρζού Γιλμάζ, ερευνήτρια των κουρδικών θεμάτων στο Πανεπιστήμιο της Άγκυρας. «Και όσοι περισσότεροι Κούρδοι μαχητές της Τουρκίας πεθαίνουν για την κοινή τους υπόθεση, τόσο δυναμώνει αυτός ο δεσμός. Οι Κούρδοι της Τουρκίας βλέπουν κάθε επίθεση εναντίον των αδελφών τους στη Συρία ως επίθεση εναντίον τους» μας είπε. Ακόμη, οι παρατηρήσεις του Ερντογάν δείχνουν ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να πιέζει πολιτικά και οικονομικά τους Κούρδους της Συρίας και θα συνεχίσει να τους “τσιγκλάει” για να συμμετάσχουν στη Συριακή Αντιπολίτευση που εδρεύει στην Κωνσταντινούπολη και να κηρύξουν τον πόλεμο κατά του συριακού καθεστώτος. Αυτό με τη σειρά του, όμως, έχει το ρίσκο μιας περαιτέρω υπονόμευσης της ειρηνευτικής προσπάθειας μεταξύ των Κούρδων της Τουρκίας, προκαλώντας ενδεχομένως έναν νέο κύκλο βίας και αστάθειας. Η πρόσφατη έξαρση των φονικών οδομαχιών μεταξύ των Κούρδων που υποστηρίζουν το ΠΚΚ εναντίον των Ισλαμιστών αντιπάλων τους στην πόλη της Σίζρε στα Ιρακινά σύνορα (στμ. στο τριεθνές Τουρκίας, Συρίας, Ιράκ) θεωρείται ευρέως ως μία δυσοίωνη διάχυση όσων συμβαίνουν στο Κομπάνι.
Η εκδήλωση τέτοιων παν-κουρδικών αισθημάτων εγείρει ένα δίλημμα για τον Οτσαλάν, που επιμένει ότι οι Κούρδοι της Τουρκίας δεν επιδιώκουν ένα ανεξάρτητο κράτος. Η Αμπντουλλάχ, η συμπρόεδρος του PYD, επιμένει ότι ούτε οι Κούρδοι της Συρίας δεν έχουν σχέδια ανεξαρτησίας. «Πολεμούμε για τη δημοκρατία για όλους το συριακό λαό, ανεξάρτητα από την θρησκεία ή την εθνικότητά του», είπε, «θέλουμε σχέσεις καλής γειτονίας με την Τουρκία και καλούμε τη Τουρκία να βοηθήσει στην ανοικοδόμηση των υποδομών και να γιατρέψουμε τις πληγές του πολέμου». Η Αμπντουλλάχ επιδέξια προσπερνά τις όποιες ερωτήσεις θίγουν το ζήτημα της πιθανής συνεργασίας της Τουρκίας με το ΙΚ «Το ΙΚ δεν είναι απειλή μόνον για τους Κούρδους. Συνιστά απειλή για όλους».
Απόδοση στα ελληνικά: Σωτήρης Δημόπουλος

πηγή 

Ποτάμι, το νέο γερμανικό κόμμα


liaro
Του Γιάννη Ξένου
Μάρτιν Σουλτς: «Δεν θα σας το κρύψω ότι είπα στον Αλέξη Τσίπρα ότι θα ήταν προτιμότερη μία συμμαχία με το Ποτάμι πάρα με τους Ανεξάρτητους Έλληνες. Εκείνος είχε άλλη άποψη και φυσικά τη σεβόμαστε. Άλλωστε η αντιπολίτευση τού σήμερα πιστεύω πως είναι η κυβέρνηση τού μέλλοντος»
Σταύρος Θεοδωράκης: «…(Το Ποτάμι) θα βοηθήσει σε οποιαδήποτε σύγκρουση με τη φοροδιαφυγή και τη διαφθορά. Απομένει στην κυβέρνηση να κάνει αυτές τις κινήσεις και εμείς θα είμαστε αρωγοί».
Μάρτιν Σουλτς και Σταύρος Θεοδωράκης συμφώνησαν απόλυτα στη προχθεσινή τους συνάντηση. Ο Σούλτς επιβεβαίωσε ότι το Ποτάμι είναι το αγαπημένο κόμμα του γερμανικού πολιτικού συστήματος και από την άλλη ο Στ. Θεοδωράκης ευθυγραμμίστηκε πλήρως με τις απαιτήσεις των Γερμανών. Δεν είπε μια κουβέντα για κούρεμα του χρέους ή αναδιάρθρωσή του, επισήμανε αυτό που δηλώνουν σε κάθε ευκαιρία όλοι οι Γερμανοί αξιωματούχοι, δηλαδή να ενταθούν οι προσπάθειες για καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της διαφθοράς (αυτοί που διαχρονικά μέσω των εταιρειών του διαφθείρουν τους Έλληνες πολιτικούς για να τους ελέγχουν ζητούν και τα ρέστα)
Το Ποτάμι από τις ευρωεκλογές που συστήθηκε έχει ξεκάθαρο στίγμα ότι θα κινούνταν φιλικά ως προς τη Γερμανία, άλλωστε ο Στ. Θεοδωράκης προέρχεται από το περιβάλλον του γερμανόφιλου Κ. Σημίτη. Η προσχώρηση στο Ποτάμι του πρώην γ.γ. Δημοσίων Εσόδων, Χάρη Θεοχάρη, άλλου αγαπημένου παιδιού των Γερμανών ήταν μια ακόμα ένδειξη για το που θα κινηθεί το Ποτάμι. Υπενθυμίζουμε ότι μετά την παραίτηση του Θεοχάρη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε βγάλει ανακοίνωση με την οποία εξέφραζε την αγανάκτησή της που ο Θεοχάρης αναγκάστηκε να παραιτηθεί και τον εξυμνούσε για το πόσο σημαντικό ρόλο είχε παίξει για την αύξηση των εσόδων την περίοδο που ήταν στη γραμματεία Εσόδων. Για το γερμανικό περιοδικό Focus ο Θεοχάρης οδηγήθηκε στην έξοδο επειδή ήταν υπερβολικά επιτυχημένος. Το δημοσίευμα του Focus έφτανε στο σημείο να αποδίδει το πρωτογενές πλεόνασμα στις προσπάθειες του Θεοχάρη. Οι Γερμανοί έδιναν τόση σημασία στον Θεοχάρη γιατί αυτός επιχείρησε να μην ελέγχεται από την ελληνική κυβέρνηση, αλλά να εφαρμόζει απευθείας τις εντολές των Βρυξελλών.
Το βράδυ των εκλογών οι Γερμανοί εύχονταν να ήταν το Ποτάμι το κόμμα που θα επέλεγε ο ΣΥΡΙΖΑ για να σχηματίσει κυβέρνηση προκειμένου να έχουν στην κυβέρνηση ένα φιλικό κόμμα που να συγκρατεί τον ΣΥΡΙΖΑ. Η επιλογή του Τσίπρα να δημιουργήσει κυβέρνηση με αγγλοσαξωνικό προσανατολισμό για να μπορέσει να διαπραγματευτεί όσο σκληρότερα του επιτρέπεται με τη Γερμανία, ενόχλησε τους Γερμανούς. Από τη Δευτέρα τα γερμανικά κόμματα (όλα, μηδέ του Linke εξαιρουμένου) και τα γερμανικά Μέσα έχουν εξαπολύσει μπαράζ επιθέσεων κατά της επιλογής του Τσίπρα να συνεργαστεί με τους ΑΝΕΛ και τους κατηγορούν για μύρια όσα. Τους κατηγορούν κυρίως ότι είναι αντι-σημίτες, ακροδεξιοί, συνωμοσιολόγοι, αντιευρωπαστές κ.ά. Τις ίδιες ύβρεις εναντίον των ΑΝΕΛ εξαπολύει και το Ποτάμι. Κάθε μέρα, από το πρωί μέχρι το βράδυ, ο Σταύρος Θεοδωράκης και τα στελέχη του σε ευκαιρία λούζουν τους ΑΝΕΛ με τις ίδιες κατηγορίες.
Οι Γερμανοί αφού με τις επιλογές τους διέλυσαν το ένα κόμμα που ήλεγχαν, το Πασοκ και οδήγησαν σε οδυνηρή ήττα το άλλο κόμμα που καθόριζαν, σε τελική ανάλυση, την πολιτική του, τώρα ρίχνουν στον πολιτικό στίβο το Ποτάμι. Μπορεί η τηλεοπτική εκπομπή του Σταύρου που παριστάνει το κόμμα να φέρει εις πέρας τόσο δύσκολο ρόλο;

Ο Αβραμόπουλος, τα ληγμένα εμβόλια και τα δεκάδες εκατομμύρια ευρώ!!! Αυτός θα γίνει Πρόεδρος της Δημοκρατίας;

Τα ληγμένα του Αβραμόπουλου
16 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΔΟΣΕΙΣ ΕΜΒΟΛΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟΥ... ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΟΥ ΙΟΥ ΠΕΡΙΜΕΝΑΝ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΛΗΞΕΩΣ
Η «μπίζνα» έγινε με τα εκατομμύρια εμβόλια που είχαν αγοραστεί διά χειρός Αβραμόπουλου
Πάντως η ελβετική Roche (η εταιρεία των tamiflu) έτριβε τα χέρια της από τις χρυσές δουλειές στην Ελλάδα
Της ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΕΥΘΥΜΙΑΔΟΥ
Μια πρώτης τάξης χρυσοφόρα επιχείρηση για τις φαρμακευτικές εταιρείες απεδείχθη η γρίπη Η1Ν1 που έφθασε και στη χώρα μας το 2009 και είχε προκαλέσει παγκόσμια ανησυχία.
Η τότε ηγεσία του υπουργείου Υγείας και ειδικά ο υπουργός Υγείας Δημήτρης Αβραμόπουλος είχε φροντίσει δεόντως με καθημερινές του έκτακτες ανακοινώσεις να υπενθυμίζει το πόσο επικίνδυνος και θανατηφόρος ήταν ο ιός της γρίπης. Η συνέχεια ήταν αναπόφευκτη. Αγοράστηκαν... τόνοι εμβολίων αλλά και αντι-ιικών φαρμάκων, τα γνωστά tamiflu και relenza, προκειμένου να σωθεί ο πληθυσμός.

Η «μπίζνα» έγινε με τα εκατομμύρια εμβόλια που είχαν αγοραστεί διά χειρός Αβραμόπουλου, τις παραγγελίες των οποίων ακύρωσε στη συνέχεια η τότε υπουργός Υγείας Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου έπειτα από πολλές δικαστικές διαδικασίες.

Ειδικότερα, ο τότε υπουργός Υγείας είχε παραγγείλει στην αρχή 8 εκατ. δόσεις με δεδομένο ότι θα καλυπτόταν ένα ποσοστό του πληθυσμού. Στη συνέχεια, όπως ο ίδιος υποστήριζε, οι νέες οδηγίες έλεγαν πως απαιτούνται διπλές δόσεις για να είναι αποτελεσματικό το εμβόλιο.

Ετσι προχώρησε σε δεύτερη παραγγελία για να έχει στη διάθεσή της η χώρα μας 16 εκατ. δόσεις.

Ομως γρήγορα απεδείχθη ότι οι Ελληνες με το φόβο των παρενεργειών γύρισαν την πλάτη στα εμβόλια Αβραμόπουλου. Παρά τις συνεχείς παραινέσεις, ελάχιστο τμήμα του ελληνικού πληθυσμού εμβολιάσθηκε, ενώ ούτε καλά καλά οι επαγγελματίες υγείας δεν το είχαν κάνει.

Οι επιστήμονες του ΚΕΕΛΠΝΟ αλλά και του υπουργείου Υγείας με συνεχείς ανακοινώσεις τους προσπαθούσαν να πείσουν τον κόσμο να σπεύδει να εμβολιαστεί. Μάταια όμως, γιατί ο φόβος υπερίσχυσε.

Με την αλλαγή της κυβέρνησης και της ηγεσίας του υπουργείου Υγείας, η νέα υπουργός Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου ήταν ουσιαστικά η πρώτη που άρχισε να αφήνει αιχμές για τον τρόπο προμήθειας και διάθεσης των εμβολίων.

Είχε κάνει λόγο για «υπερβολική παραγγελία πανδημικών εμβολίων της προηγούμενης κυβέρνησης», και η ίδια προχώρησε στην ακύρωση 12,3 εκατ. δόσεων εμβολίων, που αντιστοιχούσαν σε εξοικονόμηση περίπου 80 εκατ. ευρώ.

Και έτσι από τις αρχικές 16 εκατ. δόσεις η χώρα μας, μετά τις ακυρώσεις, κράτησε στα ψυγεία μόνο 3.636.000 δόσεις.

Βέβαια προηγήθηκαν ατελείωτες διαπραγματεύσεις και συνεννοήσεις με τις φαρμακευτικές εταιρείες που είχαν παράξει το εμβόλιο, χωρίς πάλι να αποφευχθεί η δικαστική διαδικασία.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η υπόθεση με τα αντι-ιικά φάρμακα.

Μάλιστα, οι ιθύνοντες είχαν φροντίσει επικοινωνιακά να καταστήσουν σημαντική υπόθεση την κατοχή ενός κουτιού tamiflu. Δεν είναι τυχαίο ότι αντί να είναι ελεύθερη η διακίνηση του φαρμάκου ώστε να είναι προσβάσιμο σε όλους στην περίπτωση εκδήλωσης συμπτωμάτων, χρειαζόταν ιατρική συνταγή. Εκτός αυτού η αρχική διάδοση των φημών ότι υπάρχει έλλειψη του σκευάσματος διευκόλυνε όχι μόνο τη ζήτησή του από τους πολίτες, αλλά και την αγορά κι άλλων ποσοτήτων-μαμούθ.

Είναι ενδεικτικό ότι στην αρχή της επιδημίας ακόμη και γνωστοί καθηγητές Ιατρικής είχαν πέσει στην παγίδα και αναζητούσαν απεγνωσμένα ένα... λαθραίο κουτάκι tamiflu για να... σώσουν την οικογένειά τους.

Λίγο αργότερα τα πράγματα άλλαξαν άρδην, καθώς ο Δημήτρης Αβραμόπουλος και η ομάδα του φρόντισαν να παραγγείλουν ποσότητες για να... φάνε και οι κότες!

Μάλιστα, αίσθηση είχε προκαλέσει το γεγονός ότι η τότε πρόεδρος της Επιτροπής Πανδημίας Νέας Γρίπης, καθηγήτρια Ελένη Γιαμαρέλλου, παρότρυνε τον κόσμο να κάνει χρήση του φαρμάκου χρησιμοποιώντας στις δηλώσεις την εμπορική ονομασία του σκευάσματος, κάτι που δεν θεωρείται ορθό δεοντολογικά.

Χαρακτηριστικό είναι επίσης ότι ο κ. Αβραμόπουλος τον Μάιο του 2009 δήλωνε ότι τα αποθέματα σε tamiflu έφθαναν για το 12% του πληθυσμού και ότι θα προχωρήσει σε νέες παραγγελίες, ώστε η κάλυψη να φθάσει στο 20%. Και το χρήμα έρρεε άφθονο, καθώς το κόστος των νέων παραγγελιών είχε φθάσει κοντά στα 5 εκατ. ευρώ. Αλλά βέβαια ποιον αφορούσε αυτό, καθώς ο Δημήτρης Αβραμόπουλος δήλωνε «το τελευταίο που μας ενδιαφέρει είναι πόσο θα στοιχίσει».

Τελικά μεγάλες ποσότητες άρχισαν να λήγουν, καθώς ουδείς τις χρησιμοποίησε. Η παρασκευάστρια εταιρεία έδωσε σε κάποιες παρτίδες παράταση χρόνου με την αλλαγή της ημερομηνίας λήξης (τακτική που συνηθίζεται), αλλά και πάλι τα φάρμακα έμειναν... στοκ.

Μ' αυτά και μ' αυτά τα αντι-ιικά φάρμακα που κάποτε πληρώθηκαν για το φόβο της γρίπης, άρχισαν να δίνονται δωρεάν για κάθε ενδιαφερόμενο...

Πάντως η ελβετική Roche (η εταιρεία των tamiflu) έτριβε τα χέρια της από τις χρυσές δουλειές στην Ελλάδα. Μόνο το 2011, η αξία των ελληνικών αποθεμάτων tamiflu έφτανε περίπου τα 12,78 εκατ. ευρώ, αφού κάθε κουτί κόστισε 15 ευρώ.
 

Τελώνης & Φαρισαίος, προσευχή, αμαρτία...


π. Συμεών Κραγιόπουλου: Τι σημαίνει "περίοδος Τριωδίου";  (Σχόλιο στην Κυριακή του Τελώνη και του Φαρισαίου) 

 



«Τριώδιο»: Η ετυμολογία της λέξεως

 Σήμερα, όπως τό ξέρουμε όλοι, είναι η Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου, και αρχίζει το Τριώδιο. Είναι η Κυριακή που μας εισάγει στο Τριώδιο, στην περίοδο του Τριωδίου.

Καίτοι τα έχουμε πει και άλλη φορά, με πολύ λίγα λόγια να σας πω τι σημαίνει Τριώδιο, και από που πήρε αυτήν την ονομασία η περίοδος αυτή, για να το γνωρίζετε και να μην μπερδεύεστε. Οι περισσότεροι θα το ξέρετε, αλλά ίσως μερικοί δεν το ξέρετε. Γιατί αρκετοί όταν ακούν Τριώδιο, εννοούν χορούς και τέτοια. Ακόμη και το ραδιόφωνο και η τηλεόραση αναφέρονται στην περίοδο του Τριωδίου σαν περίοδο χορών και διασκεδάσεων.

Η περίοδος αυτή είναι ειδική περίοδος και έχει ειδικό σκοπό. Ονομάζεται Τριώδιο από το βιβλίο που η Εκκλησία μας άρχισε να χρησιμοποιεί από χθες το απόγευμα στον εσπερινό. Μαζί με την Παρακλητική, που έχει τα αναστάσιμα, χρησιμοποίησε η Εκκλησία μας χθες στον εσπερινό και σήμερα στον όρθρο το βιβλίο που λέγεται Τριώδιο. Από σήμερα μέχρι το Μέγα Σάββατο χρησιμοποιεί η Εκκλησία μας το Τριώδιο. Επομένως, όλη αυτή η περίοδος, από σήμερα μέχρι το Μέγα Σάββατο, είναι περίοδος Τριωδίου.

Λέγεται Τριώδιο το βιβλίο, όπως το είπαμε και άλλη φορά, αλλά πιθανόν μερικοί ή να μη θυμούνται ή και να μην το έχουν ακούσει, διότι οι κανόνες που περιέχονται στο βιβλίο αυτό έχουν συνήθως τρεις ώδές. Δηλαδή σε κάθε όρθρο, είτε είναι Κυριακή είτε είναι καθημερινή, διαβάζουμε τον έξάψαλμο, ψάλλουμε τα καθίσματα, την «Τιμιωτέραν», τους αίνους, την δοξολογία, αλλά ψάλλουμε και κανόνες. Οι κανόνες είναι μία ομάδα τροπαρίων, και σε κάθε ορθρο μπορεί να λέγονται δύο-τρεις κανόνες. Ο κάθε κανόνας έχει εννέα ωδές. Δηλαδή τρία-τέσσερα τροπάρια αποτελούν την πρώτη ωδή. Άλλά τόσα τροπάρια αποτελούν τη δευτέρα ωδή. Άλλα τόσα τροπάρια την τρίτη ωδή μέχρι και την ενάτη ωδή. Οι ωδές αυτές έγιναν με βάση τις ωδές της Παλαιάς Διαθήκης.

Ωδή θα πει ύμνος. Ο Μωυσής, αν θυμάστε, μόλις πέρασαν την Ερυθρά θάλασσα δόξασε τον Θεό. Η αδελφή του η Μαριάμ πήρε τις γυναίκες, και αυτός είχε τους άνδρες, και όλοι μαζί έψαλαν και δόξασαν και ύμνησαν τον Θεό. Τότε έκαναν έναν ύμνο. Αυτός ο ύμνος είναι η πρώτη ωδή. Αργότερα έγινε άλλος ύμνος -πάλι στην Παλαιά Διαθήκη- και είναι η δευτέρα ωδή, σε μια άλλη περίπτωση άλλος ύμνος που είναι η τρίτη ωδή κλπ. Δηλαδή οι οκτώ πρώτες ωδές είναι κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης και αυτά τα κείμενα είναι ποιητικά, είναι ύμνοι, είναι προσευχή και ψαλμωδία στον Θεό. Τελευταία ωδή είναι της Παναγίας: "Μεγαλύνει η ψυχή μου τον Κύριον και ηγαλλίασε το πνεύμα μου...».

Με βάση λοιπόν αυτές τις ωδές γίνονται τα πρώτα τροπάρια όλων των κανόνων. Γι' αυτό τα τροπάρια της πρώτης ωδής πάντοτε αναφέρονται στο γεγονός αυτό της διαβάσεως της Ερυθράς θαλάσσης. «Υγράν διοδεύσας ωσεί ξηράν και την Αιγυπτίαν μοχθηρίαν διαφυγών, ο Ισραηλίτης...» «Χέρσον αβυσσοτόκον πέδον ήλιος επεπόλευσέ ποτε...» «Κύματι θαλάσσης τόν κρύψαντα πάλαι...» Το πρώτο τροπάριο της δευτέρας ωδής των κανόνων αναφέρεται στο γεγονός εξ αφορμής του οποίου έγινε η δευτέρα ωδή της Παλαιάς Διαθήκης. Και ούτω καθεξής της τρίτης ωδής, της τετάρτης, της πέμπτης, της έκτης, εβδόμης, ογδόης. Το πρώτο τροπάριο της ενάτης ωδής όλων των κανόνων αναφέρεται στην Παναγία, επειδή η ενάτη ωδή είναι η ωδή της Παναγίας.

Οι κανόνες λοιπόν έχουν εννέα ωδές. Όμως όλοι οι κανόνες που είναι στις ακολουθίες έξω από το βιβλίο αυτό που λέγεται Τριώδιο, δηλαδή οι κανόνες που είναι στο βιβλίο Παρακλητική και οι κανόνες που είναι στα Μηναία έχουν οκτώ ωδές. Πάντοτε λείπει η δευτέρα ωδή, η οποία είναι λυπητερή ωδή.

Στο βιβλίο αυτό που λέγεται Τριώδιο υπάρχουν στους κανόνες συνήθως τρεις ωδές. Γι' αυτό ονομάζεται το βιβλίο Τριώδιο. Και επειδή είναι το βιβλίο που περιέχει τα τροπάρια αυτά τα κατανυκτικά που ψάλλονται αυτήν την περίοδο, και όλη η περίοδος ονομάστηκε Τριώδιο. Δηλαδή: κάθε μέρα στους κανόνες υπάρχει η ογδόη και ενάτη ωδή και επιπλέον μία από τις άλλες ωδές. Τη Δευτέρα, ας πούμε, έχουν πρώτη ωδή, ογδόη και ενάτη. Την Τρίτη έχουν δευτέρα ωδή. Τώρα στο Τριώδιο επειδή είναι Σαρακοστή, είναι περίοδος μετανοίας και καλούμαστε σε πένθος, έχουν δευτέρα ωδή που, όπως είπαμε, είναι λυπητερή. Την Τρίτη λοιπόν οι κανόνες έχουν δευτέρα ωδή, ογδόη και ενάτη. Την Τετάρτη· τρίτη ωδή, ογδόη και ενάτη. Την Πέμπτη· τετάρτη ωδή, ογδόη, ενάτη. Την Παρασκευή· πέμπτη ωδή, ογδόη, ενάτη. Το Σάββατο έχουν συνήθως τέσσερις ωδές· έκτη, εβδόμη, ογδόη και ενάτη. Σπάνια, πολύ σπάνια οι κανόνες έχουν δύο ή οκτώ ή εννέα ωδές.

Όταν λέμε περίοδος Τριωδίου, εννοούμε την περίοδο αυτήν που χρησιμοποιούμε αυτό το βιβλίο, το οποίο περιέχει τα τροπάρια που μιλούν για την ταπείνωση, για τη μετάνοια, για το πένθος, που μιλούν για την επιστροφή του ανθρώπου στον Θεό, για τον φόβο του Θεού, για την κατάνυξη, που μιλούν για τη νηστεία και για όλον εκείνο τον κόπο που πρέπει να καταβάλλει ο άνθρωπος, για να ξαναγυρίσει στον Θεό, για να ευαρεστήσει στον Θεό. Αυτό λοιπόν σημαίνει Τριώδιο, και σ' αυτήν την περίοδο μπήκαμε από σήμερα.


Πρέπει να το πάρουμε απόφαση

Λέγαμε και με τα παιδιά προηγουμένως ότι εμείς οι χριστιανοί πρέπει να το πάρουμε απόφαση· δεν μπορούμε να είμαστε όπως είναι οι άλλοι άνθρωποι, που πιστεύουν σε κάτι άλλο και ζουν σύμφωνα μ' αυτό. Αυτοί πιστεύουν απλώς στη ζωή αυτή, απλώς στη διασκέδαση, απλώς στους χορούς και στα παρόμοια. Σ' αυτά πιστεύουν και αυτά κάνουν. Εμείς όμως οι χριστιανοί υποτίθεται ότι πιστεύουμε σ' αυτό που διδάσκει η Εκκλησία. Δεν γίνεται επομένως σ' εμάς τους χριστιανούς, oι οποίοι γνωρίζουμε ότι από σήμερα εισερχόμεθα στο Τριώδιο, η περίοδος αυτή, η λέξις αυτή «Τριώδιο», αντί να μας θυμίζει ότι πρέπει να μετανοήσουμε, πρέπει να ταπεινωθούμε, πρέπει να συγχωρηθούμε με τους άλλους, να μην έχουμε με κανέναν έχθρα και κακία, να μας φέρνει στον νου χορούς και διασκεδάσεις. Ενώ γνωρίζουμε ότι ετσι είναι για μας τα πράγματα, επηρεαζόμαστε από τους άλλους, με αποτέλεσμα και για μας Τριώδιο να σημαίνει ότι θα κάνουμε χορούς.

Πήραμε αφορμή και τα είπαμε στα παιδιά από το ότι στο Γυμνάσιο θα διοργανώσουν χορό αυτήν την εβδομάδα. Αυτά ξέρουν. Και στα σχολεία αυτά ξέρουν και τα ραδιόφωνα αυτά ξέρουν. Εντάξει· όσοι πιστεύουν έτσι, ας κάνουν έτσι. Όσοι όμως πιστεύουμε αλλιώς, όσοι θέλουμε να πιστεύουμε αλλιώς, να ζήσουμε κι εμείς σύμφωνα με την πίστη μας. Δηλαδή μόνο οι άνθρωποι των κομμάτων θα κάνουν, ας πούμε, αυτό το οποίο λέει η ιδεολογία του κόμματος τους με κάθε θυσία; Μόνο oι αιρετικοί θα ζουν σύμφωνα με την αίρεσή τους, με την πίστη την αιρετική που έχουν; Όλοι οι άλλοι δηλαδή να είναι συνεπείς προς την πίστη τους, προς τις αρχές τους, και μόνο οι χριστιανοί, οι ορθόδοξοι χριστιανοί, να είμαστε τόσο χαλαροί, και απλώς να πιστεύουμε ορισμένα πράγματα, όμως η ζωή μας πιο πολύ να επηρεάζεται από το τι πιστεύουν οι άλλοι και όχι από το τι πιστεύουμε εμείς;

Θα παρακαλούσα, όσοι τουλάχιστον έρχεσθε εδώ· και για να έρχεσθε εδώ τώρα, οπωσδήποτε κάτι υπάρχει μέσα στη ψυχή σας· για να έρχεσθε εδώ, σας φέρνει ο Θεός· δεν μπορεί να έλθετε αλλιώς. Όσοι λοιπόν ερχόμαστε εδώ, θα παρακαλούσα φέτος, από σήμερα κιόλας, να το προσέξουμε αυτό. Δηλαδή κάθε μέρα να το αισθανόμαστε ότι είμαστε σ' αυτήν την περίοδο που λέγεται Τριώδιο. Βέβαια, τις πρώτες τρεις εβδομάδες προετοιμαζόμαστε. Δεν είναι τόσο σφιχτά τα πράγματα. Προετοιμαζόμαστε για την κυρίως περίοδο του Τριωδίου που είναι η Σαρακοστή, η οποία αρχίζει από τη Κυριακή της Τυρινής το απόγευμα και τελειώνει το Μέγα Σάββατο. Να μην αφήνουμε να περνάει η ημέρα, χωρίς να το ενθυμούμαστε αυτό, ότι είμαστε μέσα σ' αυτήν την περίοδο.


Ο Φαρισαίος και ο τελώνης

Το πρωί στην εκκλησία η ευαγγελική περικοπή που ακούσαμε ήταν παραβολή. Την έφτιαξε δηλαδή ο Κύριος. Δεν μας αναφέρει ένα γεγονός, αλλά ο Κύριος κάνοντας αυτήν την παραβολή παρουσιάζει σαν γεγονός τη μετάβαση του τελώνου και του Φαρισαίου στον ναό, για να προσευχηθούν. Και μιλήσαμε το πρωί παίρνοντας αφορμή από τα λίγα λόγια που έβαλε ο ίδιος ο Κύριος στο στόμα του τελώνου. «Ο Θεός, ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ» [=Θεέ μου, συχώρεσέ με τον αμαρτωλό]. Τίποτε άλλο ο τελώνης, αυτός ο μεγάλος αμαρτωλός, τίποτε άλλο δεν κάνει παρά κάθεται σε μια γωνιά του ναού και λέει αυτές τις λέξεις. ["Ν": Το κείμενο της παραβολής (& σε μετάφραση) εδώ. Τι ήταν οι φαρισαίοι και οι τελώνες εδώ]

Ενώ ο Φαρισαίος προχωρεί, πηγαίνει μπροστά μπροστά, σε καλή θέση και, κομπορρημονεί και μεγαλαυχεί [=καυχιέται]. Ο Φαρισαίος, ας πούμε, σκέφτεται φαρισαϊκά, εκδηλώνεται φαρισαϊκά, προσεύχεται φαρισαϊκά, υποτιμάει και τον τελώνη: «Δεν είμαι ούτε σαν αυτόν εδώ τον τελώνη». Τον οποίο βλέπει κάπου εκεί σε μια γωνιά.

Ο τελώνης, όπως είπα και το πρωί, ούτε και με τον Φαρισαίο τα βάζει. Θα ήθελα να το προσέξουμε αυτό. Είναι μερικοί που λένε: «Αυτός ο Φαρισαίος- αυτοί που κάνουν τους μεγάλους σταυρούς και τις μεγάλες μετάνοιες». Αυτοί που μιλούν έτσι τάχα για Φαρισαίους σημερινούς, αν ήταν εκεί στο ναό και έβλεπαν τον τελώνη να κάνει αυτά που έκαμνε, φοβούμαι ότι θα τον έλεγαν Φαρισαίο. «Για κοίταξέ τον πώς...». 

Γιατί ο τελώνης κάθισε εκεί κάπου, κτυπούσε, λέει, και το στήθος, ούτε τα μάτια του δεν σήκωνε ψηλά και έλεγε: «Ο Θεός, Ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ». Αν ήταν κανένας από τους σημερινούς μη Φαρισαίους, θα τον έλεγε Φαρισαίο. Ο τελώνης λοιπόν ούτε με τον Φαρισαίο δεν τα βάζει, μολονότι ο Φαρισαίος τον κατηγόρησε και -πώς να πούμε;- πολύ τον περιφρόνησε. Τίποτε. Ίσως ούτε καν θα τον πρόσεξε ο τελώνης, δεν θα κατάλαβε καλά, δεν θα έδωσε καν σημασία. Ξέρει μόνο αυτό: «Ο Θεός, ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ». «Θεέ μου, γίνε ίλεως. Σπλαγχνίσου με, ελέησέ με τον αμαρτωλό».


Η δικαίωση του τελώνου

Ο τελώνης, όπως τον παρουσιάζει ο Κύριος, σαν να τα συγκεντρώνει όλα σ' αυτές τις λίγες λέξεις, σ' αυτήν την μικρή προσευχή που κάνει. Αλλά, όπως λέγαμε και το πρωί, μέσα σ' αυτές τις λίγες λέξεις είναι και όλα τ' άλλα. Δηλαδή δεν μπορούμε να πούμε ότι ο τελώνης εκείνη την ώρα απλώς λέει αυτά τα λόγια. Ο τελώνης εκείνη την ώρα είναι ταπεινός, είναι μετανοημένος, έχει φόβο Θεού μέσα του, έχει κατάνυξη μέσα στη ψυχή του, πενθεί, αν δεν έχει δάκρυα εξωτερικά, οπωσδήποτε έχει μέσα του δάκρυα, και συγχρόνως θεωρεί τον εαυτό του ως τον τελευταίο των ανθρώπων.

Έχει συναίσθηση της αμαρτωλότητός του, δεν έχει διάθεση να διασκεδάσει, να φάει και να κάνει φαγοπότια και τέτοια, αλλά συγχρόνως έχει ελπίδα στον Θεό, έχει πίστη στον Θεό. Αλλιώς, δεν θα πήγαινε εκεί. Έχει ένα κάτι μέσα του που τον έσπρωξε να πάει ως εκεί είναι πιασμένος απ' αύτήν την ελπίδα και περιμένει το έλεος του Θεού. Ο τελώνης λοιπόν είναι αυτός ο οποίος δικαιώνεται, είναι αυτός τον οποίο άκουσε ο Θεός, ελέησε ο Θεός, πρόσεξε την προσευχή του ο Θεός και τον δικαίωσε με την έννοια ότι τον έκανε δίκαιο, δηλαδή ενάρετο. Σήμερα όταν λέμε τον δικαίωσε, αλλιώς το εννοούμε.

Ενώ ο τελώνης δεν είχε καμιά αρετή, δεν έχει να πει τίποτε, ο Φαρίσαίος λέει τόσα· έκανα τούτο, έκανα εκείνο. Και κατεβαίνει ο Φαρισαίος όχι δικαιωμένος, δηλαδή γυμνός από την Χάρη του Θεού. Δεν έχει τίποτε ο Φαρισαίος, ενώ ο τελώνης είναι αυτός που τα έχει όλα τώρα· του τα 'δωσε ο Θεός. Διότι ο Θεός δέχεται τη μετάνοιά του, ακούει την προσευχή του, τον περιβάλλει με το έλεός του, γεμίζει την καρδιά του με την Χάρη του, συγχωρεί τις αμαρτίες του, τον καθαρίζει, τον αγιάζει, τον κάνει δικό του και αισθάνεται ο τελώνης -όχι απλώς του το λέει ο Θεός, αλλά και το αισθάνεται κιόλας- ότι είναι παιδί, του Θεού. «Τα αρχαία παρήλθεν, ιδού γέγονε καινά τα πάντα». Δηλαδή πάει εκείνη η μέχρι τότε ζωή.


Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με τόν αμαρτωλό

Όπως ο Κύριος παρουσιάζει τον τελώνη σ' αυτήν την παραβολή, ο τελώνης δεν κάνει τίποτε άλλο παρά αυτό το μικροπραγματάκι: λέει τη σύντομη προσευχή «ο Θεός, ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ», μέσα όμως στην οποία είναι όλα τα άλλα και δικαιώνεται, με την έννοια που είπαμε. Παίρνοντας λοιπόν αφορμή απ' αυτό -το λέγαμε και το πρωί, το λέμε και τώρα- τουλάχιστον αυτό να κρατήσουμε όλη αυτήν την περίοδο, και νομίζω κανένας δεν μπορεί να παρουσιασθεί και να πει «εγώ δεν μπορώ να το κάνω». Δεν υπάρχει κανείς που δεν μπορεί να το κάνει αυτό: Και οι δυνατότεροι και οι λιγότερο δυνατοί και οι μεγάλοι και οι μικροί και οι μεν και οι δε, οι πάντες μπορούμε να λέμε «Ο Θεός, ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ», που ελεγε ο τελώνης ή «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με τον αμαρτωλόν»- τη γνωστή αυτή προσευχή, την οποία μπορεί κανείς να λέει παντού και πάντοτε, αλλά να τη λέει όμως μ' αυτήν τη συναίσθηση του τελώνου.

Δεν μπορεί δηλαδή να λες την ευχή και από την άλλη πλευρά να κακολογείς τους άλλους, να περιφρονείς τους άλλους, να κατακρίνεις τους άλλους, να μελετάς πως θα τους αδικήσεις, να μελετάς πως θα τους ξεπεράσεις. Ή, δεν μπορείς να λες την ευχή αυτήν και να υπερηφανεύεσαι, να λες την ευχή αυτήν και να είναι η ψυχή σου πέτρα, να λες την ευχή αυτήν και να αυθαδιάζεις ενώπιον του Θεού, να λες την ευχή αυτήν και να μην ανέχεσαι τους άλλους, να τα βάζεις έστω και με τους αμαρτωλούς κλπ. και να τους λες Φαρισαίους. Δεν συμβιβάζονται αυτά. Ή να λες την ευχή και να τσακώνεσαι με τη σύζυγό σου, επειδή δεν σου έκανε φαγητό ή επειδή έκανε νηστήσιμο φαγητό... Κατά τα άλλα λες την ευχή. Δεν γίνεται.

Θυμάμαι, κάποιον ο οποίος έλεγε την ευχή, μάλιστα κλεινόταν στο δωμάτιό του και για πολλή ώρα έλεγε την προσευχή, ενώ η γυναίκα του από την άλλη πλευρά μαράζωνε, καθώς αυτός δεν έδινε σημασία, σαν να μην ήταν παντρεμένος. «Ευλογημένε, παντρεμένος είσαι, έχεις τη γυναίκα σου- θα πρέπει να την περιβάλλεις με αγάπη, θα πρέπει να την περιβάλλεις με στοργή, θα πρέπει να δεις τι κάνει, πως πηγαίνει, να της πεις έναν γλυκό λόγο, να την παρηγορήσεις, να τη στηρίξεις, να σε αισθανθεί ότι είσαι ο άνδρας της». Γίνονται αυτά τα πράγματα; Εκείνος λοιπόν που λέει την ευχή, οπωσδήποτε έχει και τα άλλα. Δεν μπορεί να μην τα έχει τα άλλα· διότι αλλιώς δεν θα λέει σωστά την ευχή, θα την λέει εντελώς τυπικά την ευχή, δηλαδή αυτήν την προσευχή.


Ένα αίτημα

Ωστόσο όμως παρακαλώ, και επιτρέψτε μου να πω ότι το ζητώ από όλους: Αυτήν τη φετινή περίοδο του Τριωδίου από σήμερα κιόλας, όπως είπαμε στην αρχή, όλοι να ενθυμούμαστε κάθε μέρα ότι είναι περίοδος Τριωδίου και ότι καλούμαστε σε πνευματικό αγώνα. Αυτό θα μας το θυμίζει η προσευχή αυτή.

Ξύπνησες τό πρωί. Όπως κι αν έχει το πράγμα, μπαίνοντας - βγαίνοντας θα προλάβεις να πεις μερικές φορές την ευχή. Δεν χρειάζεται οπωσδήποτε να σταθεί κανείς σε στάση προσευχής, για να πει αυτήν τη σύντομη προσευχή. Μπορεί κανείς, φορώντας τα παπούτσια του και καθώς πλύνεται και καθώς ξυρίζεται, να λέει την ευχή, αντί να λέει άλλα πράγματα. Και ωσότου πάει στη δουλειά και ωσότου γυρίσει, από τη δουλειά και καθώς πιέζεται στη δουλειά και δεν ξέρει τι να κάνει και ξεφυσάει και στενοχωριέται και του 'ρχεται να πει και καμιά κακή κουβέντα, τι τον πειράζει να θυμηθεί την ευχή;

Πρώτον· κάνει προσευχή ενώπιον του Θεού. Δεύτερον ξεχνάει την κακία του. Τρίτον αφού κάνεις προσευχή, ο Θεός το έχει υποσχεθεί: πριν τον καλέσουμε, έρχεται κιόλας.  Πριν του το ζητήσουμε, ο Κύριος επεμβαίνει και μας βοηθάει.

Να κρατήσουμε λοιπόν αυτό. Πως, ας πούμε, έχει κανείς το δαχτυλίδι στο χέρι και θυμάται ότι είναι παντρεμένος. Όπως κι αν έχει το πράγμα, δεν μπορεί να το ξεχάσει Το δαχτυλίδι του το θυμίζει. Έχει κανείς κάτι άλλο και αυτό τον κάνει να θυμάται κάτι άλλο που θέλει να θυμάται. Να λέμε λοιπόν την ευχή, την προσευχή αυτή, οπουδήποτε και οποτεδήποτε και να αξιοποιούμε όλα τα κενά που έχουμε μέσα στο εικοσιτετράωρο. Η ευχή αυτή έχει, να προσπαθούμε να έχει, όλα αυτά: τη μετάνοια, την ταπείνωση, την επιστροφή στον Θεό, τη ζήτηση, τον πόθο για τον Θεό. «Θεέ μου, Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με».

Λένε μερικοί «δεν μπορώ να την πω». Ή, πώς θα την πεις; Δεν είναι εδώ μαγνητόφωνο, ας πούμε, να το βάλεις να την πει. Λαχταράει η ψυχή σου το έλεος, ακριβώς διότι αισθάνεσαι πολύ αμαρτωλός, πολύ αδύνατος, διότι αισθάνεσαι να πιέζεσαι, να είναι βαριά η ψυχή σου από τις πτώσεις σου, διότι αισθάνεσαι την κακία των ανθρώπων γύρω σου, διότι αισθάνεσαι ότι έχεις ανάγκη από τον Θεό. Όταν τα αισθάνεσαι αυτά, μπορείς να μην τη λές; Και να σε εμποδίζουν, εσύ θα τη λες. Κραυγάζεις, δηλαδή φωνάζεις και λές «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με».

Λέγοντας λοιπόν την ευχή, και θα ενθυμούμαστε ότι είμαστε μέσα στην περίοδο αυτή του Τριωδίου και θα προσευχόμαστε. Και καθώς θα προσευχόμαστε, μέσα σ' αυτήν την προσευχή θα έχουμε και όλα τ' άλλα. Ή, καθώς θα ενθυμούμαστε ότι είμαστε στην περίοδο του Τριωδίου, θα προσπαθούμε να έχουμε και όλα τα άλλα, τα οποία βρίσκουμε με κάθε λεπτομέρεια, θα έλεγε κανείς, μέσα στα βιβλία της Εκκλησίας και μάλιστα στο βιβλίο αυτό που λέγεται, όπως είπαμε, Τριώδιο.


Ο πόθος: αυτό που προσέχει ο Θεός

Σας είχα πει την περασμένη φορά ότι υπάρχουν και βιβλία κατάλληλα για την περίοδο αυτή. Ένα βιβλίο γραμμένο από τον π. Σμέμαν για τη Μ. Τεσσαρακοστή, που είναι πορεία προς το Πάσχα. Ο μακαρίτης ο Φραγκόπουλος έχει γράψει με κάθε λεπτομέρεια για όλα αυτά τα θέματα. Για τις τρεις πρώτες εβδομάδες το βιβλίο το τιτλοφορεί «Η θύρα της μετανοίας». Το δεύτερο βιβλίο που αναφέρεται στις εβδομάδες της κυρίως Σαρακοστής το τιτλοφορεί «Το στάδιο των αρετών». Αλλά και άλλα βιβλία.

Γενικά το βιβλίο του Σμέμαν είναι πολύ καλό. Αρχίζει από την Κυριακή που αναγινώσκεται η ευαγγελική περικοπή η οποία αναφέρεται στο περιστατικό του Ζακχαίου. Λέει ο Σμέμαν ότι ο Ζακχαίος επιθυμεί να δει τον Κύριο. Και αυτή η επιθυμία τον κάνει να ξεπεράσει τις δυσκολίες που έχει και κυρίως το ότι ήταν κοντός· ξεπερνάει δηλαδή τον εαυτό του. Εάν δεν επιθυμούσε τόσο πολύ να δει τον Κύριο, θα έλεγε «δεν μπορώ, δεν γίνεται, είναι τόσος κόσμος» κλπ. Επειδή λοιπόν επιθυμούσε τον Κύριο, μηχανεύτηκε η μάλλον η επιθυμία αυτή τον έκανε να μηχανευθεί, να βρει έναν τρόπο. Ανέβηκε στη συκομορέα και είδε τον Κύριο και ο Κύριος αμέσως ανταποκρίθηκε. Ο Κύριος ως Θεός είδε την επιθυμία που υπήρχε μέσα στην καρδιά του Ζακχαίου και δεν τον άφησε έτσι. 

Θα λέγαμε, ο Θεός προσέχει πάρα πολύ αυτό: την επιθυμία. Αν δηλαδή κανείς έχει πόθο μέσα του, αν έχει επιθυμία μέσα του, αν έχει λαχτάρα, αν αγαπά τον Θεό. Βέβαια, είναι δώρο του Θεού αυτό, αλλά είναι κάτι που είναι και από τον άνθρωπο. Βλέπετε, όταν κι εμείς κάτι το λαχταρούμε, το ποθούμε πολύ, όλοι να τα βάλουν μαζί μας, όλοι να παρεμβάλουν εμπόδια, εμείς θα βρούμε τρόπο να φθάσουμε σ' αυτό το οποίο θέλουμε. Αρχίζει λοιπόν ο πατήρ Σμέμαν την πορεία προς το Πάσχα από τον πόθο. Η πορεία  αυτή δεν είναι απλώς να γιορτάσουμε το Πάσχα, αλλά είναι να έλθει το Πάσχα στην ψυχή μας. Δηλαδή σκοπός είναι να αναστηθεί η ψυχή. Γι' αυτό αναστήθηκε ο Χριστός. Ανασταινόμενος ο Χριστός ανασταίνει εμάς· όχι για μας, αλλά ανασταίνει εμάς. 

Ένας που ποθεί τον Χριστό, αγαπά τον Χριστό, ενώνεται με τον Χριστό, είναι αδύνατο να μη σταυρωθεί μαζί με τον Χριστό και να μην αναστηθεί με τον Χριστό. Μερικοί όταν συναντήσουν δυσκολίες στη ζωή και ζορισθούν, στενοχωριούνται, αποθαρρύνονται, τρομοκρατούνται και το βάζουν στα πόδια. Δεν ποθείς τον Χριστό; Δεν επιθυμείς τον Χριστό; Δεν λαχταράει η ψυχή σου τον Χριστό; Ε, αφού αυτό υπάρχει μέσα στην καρδιά σου, αυτό σημαίνει πώς ό,τι έγινε με τον Χριστό, θα γίνει και με σένα. Καθώς είσαι μαζί με τον Χριστό, είναι αδύνατο να μην περάσεις από τον σταυρό που πέρασε εκείνος, είναι αδύνατο να μη συσταυρωθείς με τον Χριστό, για να συναναστηθείς με τον Χριστό. 


Προετοιμασία για τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή

Επίσης κάτι που τονίζει ο π. Σμέμαν και χρειάζεται νομίζω να το σημειώσουμε αυτήν την ώρα είναι ότι η Εκκλησία δεν μας βάζει κατευθείαν μέσα στη Μ. Τεσσαρακοστή. Ας πούμε, χωρίς να παρεμβάλλονται οι τρεις εβδομάδες προετοιμασίας, την Κυριακή, που λέγεται σήμερα Κυριακή της Τυρινής, να μας έλεγε ότι από την άλλη μέρα, από αύριο Δευτέρα, μπαίνουμε στην Τεσσαρακοστή.

Ο άνθρωπος δεν μπορεί απότομα από τη μιά κατάσταση στην άλλη, και η Εκκλησία, που γνωρίζει καλά τη φύση του ανθρώπου, την ψυχολογία του ανθρώπου, τον προετοιμάζει. Ας πούμε, αρχίζει από σήμερα το Τριώδιο, Κυριακή τελώνου και Φαρισαίου -είπαμε, με το περιστατικό του Ζακχαίου μας τονίζει την επιθυμία- και μας τονίζει την ταπείνωση, μας τονίζει την προσευχή που γίνεται με ταπείνωση. Μας τονίζει τη μετάνοια, την επιστροφή του ανθρώπου στον Θεό με την παραβολή του ασώτου υιού που θα ακούσουμε την άλλη Κυριακή.

Έχετε ακούσει και εγώ πρέπει να έχω ξαναπεί αυτό που λέγεται, ότι εάν δεν είχε διασωθεί τίποτε από τα Ευαγγέλια και είχε διασωθεί μόνο η παραβολή του ασώτου υιού, μας έφθανε, για να καταλάβουμε ποιος ήταν αυτός ο Χριστός που ήλθε στη γη, τι είναι ο Θεός μας, πόσο αγαπά ο Θεός τον άνθρωπο, πόσο περιμένει τον άνθρωπο να γυρίσει, να επιστρέψει, να του δώσει τα αγαθά εκείνα που έχασε, να τον συγχωρήσει. Περιμένει ο Θεός και είναι έτοιμος να συγχωρήσει τον άνθρωπο και είναι έτοιμος να του δώσει «τον μόσχον τον σιτευτόν», που είναι ο ίδιος ο Χριστός. Και μόνο η παραβολή αυτή να είχε διασωθεί, μας έφτανε· θα ξέραμε τι είναι Ευαγγέλιο.

Η Εκκλησία λοιπόν μας προετοιμάζει για τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με την παραβολή του τελώνου και Φαρισαίου, με την παραβολή του ασώτου υιού, όπου τονίζεται η επιστροφή στον Θεό, με την παραβολή της Κρίσεως -παραβολή είναι η περικοπή που αναγινώσκεται την Κυριακή της Απόκρεω- οπότε στήνεται το τελικό δικαστήριο και ο Χριστός κρίνει τους ανθρώπους με βάση την αγάπη. Δηλαδή ο άνθρωπος επιθυμεί, ποθεί, ταπεινώνεται, μετανοεί, επιστρέφει στον Θεό -«ελθών εις εαυτόν» ο άσωτος, κατάλαβε τι έγινε και γυρίζει στον Θεό, επιστρέφει στον Θεό- και φθάνει στην αγάπη.

Όπως λέει ο άγιος Διάδοχος ο Φωτικής καί όπως τονίζουν όλοι οι Πατέρες, το τέλος της αρετής, η τελειότητα της αρετής, η ατέλεστος τελειότης είναι η αγάπη. Ξεκινάει κανείς με τη μετάνοια, με την κάθαρση, με τον φωτισμό και φθάνει στην αγάπη. Αγαπά κανείς τον Χριστό, αγαπά την Αγία Τριάδα, αγαπά τον άνθρωπο, αλλά αγαπά όπως λέει ο Κύριος: «Επείνασα και εδώκατέ μοι φαγείν, εδίψησα και εποτίσατέ με». «Εγώ, εγώ». Ο Χριστός πείνασε, ο Χριστός δίψασε, ο Χριστός ήταν στη φυλακή. Αυτό σημαίνει ότι δεν φθάνει ν' αγαπήσεις τον άλλο, απλώς για να τον εξυπηρετήσεις. Όχι. Πρέπει να ανακαλύψεις μέσα στον άλλο αυτό, που αξίζει όσο δεν αξίζει όλος ο κόσμος· να ανακαλύψεις αυτό το ιδιαίτερο που έχει ο καθένας στη ψυχή του, αλλά και η ψυχή του καθενός είναι κάτι το ιδιαίτερο. Όχι απλώς βοήθησα τον Γιώργο, βοήθησα τον Γιάννη, εξυπηρέτησα τον Βασίλη ή προσφέρθηκα και βοήθησα την Άννα και τη Βασιλική ή μια ομάδα ανθρώπων κλπ. Αυτός ο άνθρωπος είναι πρόσωπο· δεν είναι απλώς άτομο.

Αν δούμε τον Χριστό μέσα στον καθένα...

Σήμερα όλος ο κόσμος είναι άτομα. Όλοι είναι ατομιστές. Ο καθένας όμως είναι πρόσωπο. Και ο άνθρωπος γίνεται πρόσωπο, όταν είναι μέσα του ο Χριστός. Χωρίς τον Χριστό δεν μπορεί ο άνθρωπος να γίνει πρόσωπο. Γι' αυτό λέει «επείνασα και εδώκατέ μοι φαγείν». Δηλαδή ο Χριστός δεν είναι μέσα στον κάθε άνθρωπο, δυνάμει όμως είναι μέσα, διότι ο Χριστός έγινε άνθρωπος για όλους, απέθανε για όλους και από κάποια πλευρά είναι μέσα στη ψυχή του καθενός. Αν δούμε τον Χριστό μέσα στον καθένα, τότε βλέπουμε αληθινά τον άνθρωπο, τότε βλέπουμε αυτόν τον αληθινό άνθρωπο που πεινάει. Πεινάει, γιατί ακόμη δεν ένιωσε ότι δυνάμει μέσα του είναι ο Χριστός, δεν βρήκε ακόμη τον Χριστό· πεινάει, διψάει, είναι γυμνός, είναι φυλακισμένος. Και αρχίζει ο άνθρωπος να αγαπά, να αγαπά αληθινά.

Αγαπά και τον εαυτό του. «Αγαπήσεις τον πλησίον σον ως σεαυτόν». Δεν εξαιρείται ο εαυτός μας. Ν' αγαπήσεις τον αληθινό εαυτό σου. Να τον αγαπήσεις πραγματικά τον εαυτό σου όχι κατά φίλαυτο τρόπο. Οπότε βρίσκεις και τον άλλο και τον αγαπάς. Τον αγαπάς ως πρόσωπο, ως συγκεκριμένο πρόσωπο, όχι σαν μάζα. Η αγάπη δεν είναι θέμα κοινωνικό, η αγάπη δεν είναι θέμα κομματικό, η αγάπη δεν είναι θέμα απλώς να τακτοποιηθούν ορισμένα προβλήματα των ανθρώπων.

Ναι! Πόσοι, πόσοι διψούν! Μπορεί η ίδια σου η γυναίκα να διψάει αγάπη, αληθινή αγάπη, και δεν της την έδωσες ακόμη. Ο άνδρας σου να θέλει αυτήν την αγάπη την αληθινή και ακόμη δεν ένιωσε ότι τον αγάπησες ως πρόσωπο συγκεκριμένο, αλλά σαν τον άνθρωπο ο οποίος σε εξυπηρετεί, ο οποίος σου έδωσε ένα όνομα, ο οποίος σε στεγάζει κάτω από ένα σπίτι, ο οποίος φέρνει τα προς το ζην κλπ., για να περνάτε όμορφα και ωραία. Αλλά ακόμη δεν ένιωσε ότι ανακάλυψες αυτό το βαθύτερο είναι του. Δεν υπάρχει κανείς άνθρωπος, νομίζω, που, όταν δούμε αυτό το βαθύτερο που είναι ο καθένας και τον αγαπήσουμε, δεν θα το νιώσει αυτό και δεν θα συνεπαρθεί απ' αυτό και δεν θα πάρει διαφορετικότερη στάση απέναντί μας.

Έτσι λοιπόν με το να μας τονίζει η Εκκλησία την επιθυμία, την ταπείνωση, την επιστροφή, τη μετάνοια, την προσευχή την απλή, μας οδηγεί στην αγάπη. Στην αγάπη, με βάση την οποία θά κριθούμε· στην αγάπη, μ' αυτήν την έννοια. Και έτσι μας προετοιμάζει.


Πριν προσευχηθείς...  

Επανέρχομαι πάλι. Αυτό είναι που τονίζει ο π. Σμέμαν, ότι μας προετοιμάζει η Εκκλησία, για να μπούμε στη Σαρακοστή· δεν μας βάζει απότομα. Και θέλω εδώ να τονίσω αυτό που είπαμε σε άλλη περίπτωση: οτιδήποτε κι αν κάνεις, πρέπει να προετοιμάζεσαι. Πας στην εκκλησία το πρωί. Μην πας απλώς. Χρειάζεται μια προετοιμασία και στο σπίτι και καθ' οδόν. Προετοιμάσου λιγάκι, ώστε να μπεις κάπως έτοιμος μέσα στον ναό. Αλλιώς θα τον δεις τον άλλο, αλλιώς θα τον νιώσεις, αλλιώς θα αισθανθείς το όλο μυστήριο που γίνεται εκεί.

Λέγαμε, αν ενθυμείσθε μερικοί, ότι πας να προσευχηθείς το βράδυ ή το πρωί. Στάσου λίγο πρώτα- μην αρχίζεις αμέσως. Λίγα δευτερόλεπτα να σταθείς και να σκεφθείς ότι «θα κάνω προσευχή· εμφανίζομαι ενώπιον του Θεού. Εγώ είμαι σκουλήκι, ο τελευταίος από τους αμαρτωλούς, ο ανάξιος». Αυτά όλα μπορείς να τα σκεφθείς μέσα σε δέκα δευτερόλεπτα· ούτε δέκα δευτερόλεπτα. Αυτό όμως θα σε βοηθήσει να πεις μετά «Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού...». Εάν δεν κάνεις αυτήν την προετοιμασία, εάν δεν σταθείς λιγάκι να σκεφθείς κάπως έτσι, η προσευχή σου θα χωλαίνει.

Έναν καιρό που καίγαμε μαζούτ, χρειαζόταν η προθέρμανση· δεν γινόταν αλλιώς. Χωρίς την προθέρμανση, όσο μαζούτ κι αν είχε η δεξαμενή, όσο καλός και αν ήταν ο καυστήρας, δεν γινόταν δουλειά. Χρειαζόταν εκείνο το κουτάκι που γινόταν η προθέρμανση του μαζούτ. Έτσι λοιπόν χρειάζεται μια προετοιμασία. Όταν γίνει, λές «Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού...», λες «"Αγιος ο Θεός...» και αλλιώς τη -νιώθεις την προσευχή. Όταν δεν γίνει, αρχίζεις και συνεχίζεις την προσευχή σαν σιδηρόδρομος «Άγιος ο Θεός...» Δηλαδή η ίδια η προσευχή σου όχι μόνο δεν είναι προσευχή, αλλά ούτε καν προετοιμασία για προσευχή δεν είναι.

Είναι πολύ σπουδαία αυτή η παρατήρηση που κάνει ο π. Σμέμαν ότι γενικότερα ο άνθρωπος έχει ανάγκη από προετοιμασία, και η Εκκλησία, ας πούμε, τον προετοιμάζει, για να μπει στη Μ. Τεσσαρακοστή. Είναι σπουδαία η παρατήρηση, και ας την εφαρμόσουμε λοιπόν αυτήν την αλήθεια. Μπορεί να κάνεις μόνο ένα λεπτό προσευχή. Όμως, αν πρώτα πέντε δευτερόλεπτα συμμαζευτείς λιγάκι, θα δεις ότι θα κάνεις ένα λεπτό προσευχή και θα θέλεις να κάνεις ακόμη ενα και ακόμη άλλο ένα κλπ., αλλά θα είναι και σωστότερη η προσευχή σου.


Κάτι για τη νηστεία

Αυτήν την εβδομάδα, όπως ίσως θα ξέρετε, που είναι η πρώτη εβδομάδα του Τριωδίου, έχει κατάλυση εις πάντα και την Τετάρτη και την Παρασκευή. Είπαμε κι άλλη φορά ότι παλαιότερα υπήρχε λόγος που είχε κατάλυση· τώρα δεν υπάρχει, κανείς λόγος, αλλά οι χριστιανοί κάτι τέτοια τα θεωρούν ως κεκτημένα δικαιώματα και δεν τα χάνουν εύκολα.

Παλιά, όπως λέει ο άγιος Νικόδημος, όχι παντού αλλά σα κάποια περιοχή όπου ζούσαν και αιρετικοί Αρμένιοι, οι οποίοι είχαν αυστηρή νηστεία αυτήν την εβδομάδα, η Εκκλησία, ακριβώς για να μην παρασυρθούν οι ορθόδοξοι από τους αιρετικούς, είπε ότι όλη αυτήν την εβδομάδα οι χριστιανοί δεν θα νηστεύουν καθόλου. Και ενώ αυτό είχε τοπικό και καιρικό χαρακτήρα, τελικά επικράτησε σ' όλη την Εκκλησία να μην έχει νηστεία την πρώτη εβδομάδα του Τριωδίου. Εν πάση περιπτώσει και τα επίσημα βιβλία της Εκκλησίας, το Ημερολόγιο που κάθε χρόνο εκδίδει η Ιερά Σύνοδος γράφει ότι έχει κατάλυση εις πάντα. Επομένως, μπορείτε να φάτε ελεύθερα Τετάρτη και Παρασκευή την πρώτη εβδομάδα του Τριωδίου. Εφόσον είναι γενικό, ο Θεός θα μας το συγχωρήσει. Αν κανείς θέλει να νηστεύσει, μπορεί να νηστεύσει.

Για το θέμα της νηστείας θα μιλήσουμε πάλι, αλλά από τώρα λέω ν' αφήσουμε κατά μέρος αυτά που λέμε «δεν μπορώ και δεν γίνεται». Όλοι μπορούμε να νηστεύσουμε, εκτός από ελάχιστες, πολύ ελάχιστες εξαιρέσεις. Όλοι οι άλλοι μπορούμε να νηστεύσουμε και μάλιστα θα χαρούμε και την υγεία μας. Είμαστε άρρωστοι, επειδή δεν νηστεύουμε, όχι επειδή νηστεύουμε.


Ο άγιος των αμπελιών

Ο Άγιος Τρύφων ο Θαυματουργός (1η Φεβρουαρίου)



Ταπεινός αγρότης και ηρωικός μεγαλομάρτυρας, ο άγιος Τρύφων κρατάει το σταυρό (σύμβολο της αυτοθυσίας του) και το κλαδευτήρι, το εργαλείο της δουλειάς του, την οποία ευλογεί με τις ουράνιες προσευχές του.

Βίος

Ο πανάριστος Μεγαλομάρτυρας του Χριστού Τρύφων είχε πατρίδα την Λάμψακο της Φρυγίας, πόλι της Μικράς Ασίας στα παράλια του Ελλησπόντου. Τον ελληνικό βίο του συνέγραψε ο Άγιος Συμεών ο μεταφραστής, πού έζησε τον 10ο αιώνα και συνέλεξε τους υπάρχοντας τότε βίους των Αγίων και διετύπωσε εκ νέου· έτσι έχουμε και τον περίφημο βίο του Αγίου Τρύφωνος, από τον οποίο παραθέτουμε αποσπάσματα σε νεοελληνική απόδοσι (διασκευή κ. Τρύφωνος Αλεξοπούλου, ιατρού).
»… Οι Άγιοι Μάρτυρες μετά τους Αποστόλους έγιναν συνεχιστές της χριστιανικής ευσεβείας. Αυτοί πήραν σαν μια σπίθα την φωτιά της πίστεως απ τους Αποστόλους. Έπειτα, αυτή η σπίθα θέριεψε με τα βασανιστήρια των διωκτών, όπως η φλόγα φουντώνει απ τους ανέμους…
» Ένας απ αυτούς είναι και ο μακάριος Τρύφων, το ευλογημένο άνθος της Εκκλησίας, πού έχει την επωνυμία της άφθαρτης και θεϊκής τρυφής. Γεννήθηκε στην Λάμψακο, ένα χωριό της Φρυγίας κοντά στην Απάμεια, από γονείς ευσεβείς, και ήταν τόσο άξιος του Θεού από την παιδική του ηλικία, ώστε να αξιωθεί των ποικίλων θείων ενεργειών και της χάριτος του Αγίου Πνεύματος. Γι αυτό και με το όνομα μόνο του Τρύφωνος διώκονταν από τους πάσχοντες διάφορες σωματικές ασθένειες και η πονηρή γενεά των δαιμόνων…
Μετά τον Γορδιανό και τον Φίλιππο, αναγορεύθηκε αυτοκράτορας των Ρωμαίων ο Δέκιος, άνθρωπος σκληρός με αναίσχυντη ψυχή, πού ευφραινόταν με τις σφαγές και τα βασανιστήρια, θερμός μέν στην λατρεία των ειδώλων, κινούμενος δε με φοβερή λύσσα κατά των Χριστιανών… Εκείνο τον καιρό καταγγέλλουν τον Τρύφωνα στον έπαρχο της Ανατολής Ακυλίνο, ότι δηλαδή εκδηλώνει μεγάλη αλαζονεία κατά των αυτοκρατόρων και εμπαίζει μέν τους μεγάλους θεούς, ισχυρίζεται δε ότι μόνο κάποιος Χριστός είναι Θεός, και έτσι εξαπατά πολλούς.
Ευθύς λοιπόν στέλνει αυστηρές διαταγές στους τοπικούς άρχοντες, όσο το δυνατόν γρηγορότερα να παρουσιαστεί μπροστά του ο Τρύφων, ο οποίος όταν άκουσε ότι τον αναζατούν οι διώκτες, δεν αναχωρεί στην έρημο για να κρυφθεί, ούτε καταφεύγει στα πυκνά δάση, παρά οπλίζεται με προσευχές και δεήσεις και εμφανίζεται με χαρά και ευχαρίστως πορεύεται για να παρουσιαστεί στον Ακυλίνο, ο οποίος διέμενε τότε στην Νίκαια. Στην απολογία του, ο Άγιος Τρύφων είπε στον έπαρχο:
-Το όνομά μου το γήινο είναι Τρύφων, πατρίδα μου η κώμη Λάμψακος, αλλά εμείς δεν πιστεύουμε ούτε αναφερόμαστε στην τύχη, πιστεύουμε όμως ότι κατά την πρόνοια του Θεού και την τάξη γίνονται τα πάντα και από την σοφία του κυβερνώνται τα σύμπαντα. Είμαι ελεύθερος στην ζωή μου και μόνο σε έναν υποτάσσομαι, στον Χριστό· ο Χριστός είναι η πίστη μου, ο Χριστός είναι η δόξα μου και ο Χριστός γίνεται ήδη ο στέφανος της καυχήσεώς μου.

Ο άγιος Τρύφων εικονίζεται ως Ανάργυρος. Αν και δεν ήταν γιατρός, ο άγιος συμπεριλαμβάνεται στην ομάδα των αγίων Αναργύρων, λόγω του μεγάλου θαυματουργικού χαρίσματος που είχε ήδη όταν ζούσε, ιδιαίτερα κατά των δαιμόνων (εικ. από εδώ).
 
Και προς αυτά ο έπαρχος είπε:
-Υποθέτω ότι δεν θα γνώριζες μέχρι και σήμερα την διαταγή του αυτοκράτορα, πού επιτάσσει να παραδίνεται σε βίαιο θάνατο καθένας πού επιδεικνύει απείθεια στην τιμή και λατρεία των θεών. Αλλά θέλω να πεισθείς στα λόγια μου και να φύγεις από την απάτη, για να μην υποστείς την φωτιά και άλλα βασανιστήρια.
Και ο Άγιος είπε:
-Μακάρι να αναλωθώ και από την φωτιά και από κάθε άλλο βασανιστήριο για το όνομα του Χριστού και Θεού μου.
Ο έπαρχος απάντησε:
-Σε προτρέπω, Τρύφων, να θυσιάσεις στους θεούς· βλέπω ότι έχεις υψηλό φρόνημα και δεν θέλω να πεθάνεις με άσχημο τρόπο.
Ο δε Άγιος Τρύφων είπε:
-Τότε θα είναι τέλειο το φρόνημά μου, εάν φέρω ενώπιον του Θεού τέλεια και ακέραιη την ομολογία και φυλάξω την καλή παρακαταθήκη της πίστεως, χωρίς να την αρνηθώ, προσφέροντας ολόκληρο τον εαυτό μου σαν καθαρή θυσία στον Χριστό…
Όταν άκουσε αυτά ο Ακυλίνος, εξοργίσθηκε και διέταξε να κρεμάσουν τον Τρύφωνα και να τον τρυπούν με σπαθιά. Τότε ο μακάριος κρεμιέται στο ξύλο και αφού του έδεσαν τα χέρια από τους αγκώνες, του έκοπταν με ορμή τις σάρκες. Και ενώ τον σπάθιζαν τρεις ολόκληρες ώρες και εκείνος υπέμενε τις πληγές με ηρεμία, ο έπαρχος τον παρακινούσε:
-Αλλαξε γνώμη Τρύφων, γι᾽αυτή την άκαιρη ανοησία σου και ομολόγησε ότι θα θυσιάσεις στους θεούς.
Ο γενναίος όμως αθλητής του Χριστού αντιστέκεται στις προκλήσεις του Ακυλίνου, υπομένει όλα τα βασανιστήρια πού επινοεί ο νοσηρός και μοχθηρός νους του τυράννου (πολυήμερη φυλακή, πεζοπορία με καρφιά στα πόδια, ραβδισμοί και κάψιμο των πλευρών με λαμπάδες, σπαθισμοί κ.ά.) και μένει αταλάντευτος στην πίστη του Χριστού και με καρτερία υπομένει τα φρικτά μαρτύρια.
Βλέποντας ο Ακυλίνος την ανυποχώρητη εναντίωσι του Τρύφωνος αποφασίζει τελικώς να αποκεφαλισθεί. Αμέσως οι στρατιώτες τον οδήγησαν στον τόπο του μαρτυρίου. Ο δε Άγιος στράφηκε προς την ανατολή και σηκώνοντας τα μάτια, τα χέρια και την φωνή στον ουρανό προσευχήθηκε λέγοντας:
-Δέσποτα Κύριε, Θεέ των θεών, Βασιλέα των βασιλέων, Άγιε των αγίων, Σε ευχαριστώ γιατί με αξίωσες να αγωνισθώ τούτον τον αγώνα άμεμπτα και μέχρι τέλους. Και τώρα, Σε παρακαλώ, ας μή με ακουμπήσει το δόλιο χέρι του πονηρού και απωλέσει στον άδη, αλλά παράλαβε με τους αγίους Αγγέλους της μεγαλόπρεπης δόξας σου την ψυχή μου ευρηνικά, και εισάγαγέ την στα σκηνώματά σου. Σε όσους θυμούνται δε τον δούλο Σου και επιθυμούν να προσφέρουν θυσίες προς τιμή μου, άκουσέ τους από την αγία κατοικία Σου, και στείλε τους ως ανταπόδοση πλούσιες και άφθαρτες ευεργεσίες, γιατί Εσύ είσαι ο μόνος αγαθός και ο χορηγός των αγαθών στους αιώνες. Αμήν.
Αφού προσευχήθηκε ο αθλοφόρος και προσκύνησε τον Θεό, πριν καν πληγωθεί από το ξίφος παρέδωσε την ψυχή του σαν να θέλησε να την αφήσει με προσταγή του Θεού και όχι με την διαταγή του τυράννου. Οι δε Χριστιανοί συγκεντρώθηκαν και με καθαρά σεντόνια και αρώματα περιποιήθηκαν το τίμιο εκείνο λείψανο και το ενεταφίασαν στην Λάμψακο, υπακούοντας στο θέλημα του Αγίου που εμφανίστηκε σε όνειρό τους».

Θαυμαστά Διηγήματα

Εξαιρετική εικόνα του αγίου, που κρατάει το κλήμα του αμπελιού (από το site Εικονολογικές Μελέτες)

Η παρουσία της τιμίας Κάρας του πανενδόξου και μακαρίου θείου Τρύφωνος του Μεγαλομάρτυρος στην αγία Μονή μας (Μονή Ξενοφώντος), προσδίδει εξαίρετη ευλογία και τιμή σ’ Αυτήν και αποτελεί πηγή θείων δωρεών και χαρισμάτων, αλλά και φυγαδεύει τις ασθένειες των αγρών και κήπων.
Επίσης, στην Μοναστηριακή περιοχή διασώζεται ιερό Κελλίο αφιερωμένο στον μεγάλαθλο Άγιο Τρύφωνα τον Ανάργυρο, στο οποίο εφησυχάζουν τρεις πατέρες, αινούντες και ευλογούντες τον Θεό και τον θεράποντα Αυτού αξιομακάριστο θείο Τρύφωνα.
Το σεπτό όνομα του Αγίου Τρύφωνος πάντοτε διατηρείται στην Αδελφότητά μας και δίδεται στην κουρά αδελφού προς τιμή του Αγίου.
Από τις αναμνήσεις πού μάς παρέδωσαν οι παλαιοί πατέρες γνωρίσαμε αρκετά θαυμαστά γεγονότα πού αναφέρονται στον αμάραντο της Λαμψάκου θείο βλαστό, Άγιο Τρύφωνα.
Ο γέροντας Βαρλαάμ ο Ξενοφωντινός έζησε περίπου 80 χρόνια στην Μονή μας. Ήταν μια κινητή ιστορία. Ήλθε στην Μονή μας το 1908 και κοιμήθηκε το 1983. Κοσμημένος με απλότητα και ταπεινότητα, έζησε όλα τα χρόνια του στο Μοναστήρι υπομένοντας κάθε δοκιμασία για την αγάπη του Χριστού. Διακόνησε χρόνια πολλά στις αγροτικές εργασίες της Μονής και είχε πολλές εμπειρίες με τον Άγιο Τρύφωνα, τον προστάτη των γεωργών.
Μάς διηγήθηκε πώς κάποτε, στους επάνω κήπους της Μονής, σε μια περιοχή πού λέγεται «Ζαχαράς», έπεσε ακρίδα και κάμπιες, με συνέπεια να γίνεται μεγάλη ζημία στον λαχανόκηπο. Ο γέροντας ειδοποίησε τον άγιο Καθηγούμενο για την συμφορά και ζήτησε να ανεβάσουν την αγία Κάρα του Μεγαλομάρτυρος Τρύφωνος και να διαβαστεί αγιασμός με τις ευχές του Αγίου.
Αμέσως ανταποκρίθηκε η Μονή, και μόλις έφθασε η τιμία Κάρα του Αγίου και διαβάστηκε ο αγιασμός και οι ευχές, σαν ένα σύννεφο έφυγαν όλα τα έντομα και σώθηκε η σοδειά των κήπων με την θαυμαστή επέμβασι του Αγίου.
Ακόμη, μάς διηγείτο ο γέρων Βαρλαάμ για τον ελαιώνα: «-Εμείς, πατέρες, δεν ξέραμε από ραντίσματα και τέτοια πράγματα· όταν παρουσιάζονταν ασθένειες, παίρναμε την αγία Κάρα του προστάτου μας Αγίου Τρύφωνος, κάναμε αγιασμό και λιτανεύαμε το άγιο λείψανο μέσα στον ελαιώνα, ραντίζοντας με τον αγιασμό τα δένδρα, και η συγκομιδή ήταν θαυμαστή· σκεφθήτε, έσπαζαν τα κλαδιά απ τον καρπό· είκοσι πέντε χιλιάδες οκάδες λάδι βγάζαμε τον χρόνο πού είχε ελαιοκαρπία. Δόξα τώ Θεώ και στον Άγιο Τρύφωνα τον προστάτη μας!».
Αλλά, και σε σωματικές ασθένειες ήταν αρωγός και ιατρός, ο αγιώτατος Μάρτυς του Χριστού Τρύφων, και δεν παύει να μάς προστατεύει από κινδύνους και πειρασμούς. Και όσοι επικαλούνται το ιερό όνομά Του και ζητούν την βοήθειά Του, λαμβάνουν των ιαμάτων την χάρι από τον συνέκδημον της δωδεκάδος των θείων Αναργύρων.

Ο άγιος των πουλών

 
Στην Ρωσία ο Άγιος Τρύφωνας θεωρείται ο προστάτης των πουλιών.
Λέγεται ότι μία φορά που ο [εγκληματικός τσάρος] Ιβαν ο Τρομερός είχε βγει για κυνήγι, από μία απροσεξία του υπηρέτη του ξέφυγε το αγαπημένο του γεράκι. Γεμάτος οργή ο τσάρος διέταξε τον υπηρέτη του Τρύφωνα Πατρικέιεβ σε τρεις μέρες να φέρει το γεράκι αλλιώς θα τον σκοτώσει.
 
 
 
Ο Τρύφωνας έψαξε σε όλο το δάσος και μη βρίσκοντας το γύρισε στην Μόσχα. Καθήμενος για να ξεκουραστεί άρχισε να προσεύχεται στον προστάτη άγιό του, τον Άγιο Τρύφωνα. Όταν αποκοιμήθηκε είδε στον ύπνο του τον Άγιο Τρύφωνα καβάλα σ' ένα άλογο να κρατάει ένα άσπρο γεράκι και να του λέει:
-Να το γεράκι. Δώσε το στον τσάρο και μη στενοχωριέσαι
Ξυπνώντας βλέπει το γεράκι σ' ένα πεύκο. Το πήρε και το πήγε στον τσάρο ευχαριστώντας τον Άγιο Τρύφωνα.
 
Ο ναός του Αγ.Τρύφωνα στην Μόσχα

Ο Άγιος Τρύφωνας τιμάται ως ο προστάτης της Μόσχας.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: «Όπως δει τους γονέας ανατρέφειν τα τέκνα»


του Δημήτρη Νατσιού
Δάσκαλος Κιλκίς
 
…Πραγματική έκπληξη αποτέλεσε για μένα και ταυτόχρονα οργή μου προκάλεσε η ανάγνωση έργων του ποταμού της σοφίας Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Έκπληξη από τον πλούτο, την ευγένεια ψυχής, την καθαρότητα της σκέψης, μ’ ένα λόγο αισθάνθηκα οσμήν ευωδίας πνευματική, όταν ανέγνωσα τα παιδαγωγικά συγγράμματα του Χρυσοστόμου, του «θεμέλιου λίθου του Καινού Ελληνισμού» όπως τον ονομάζει ο Σπ. Ζαμπέλιος και ένιωσα οργή διότι ο υπέροχος αυτός διδάσκαλος και παιδαγωγός αποσιωπάται και απ’ αυτές τις παιδαγωγικές σχολές. Και μόνον ο πλούτος της γλώσσας του, καταμετρήθηκαν 4.500.000 διαφορετικές (παράγωγες) λέξεις στα συγγράμματα του, αρκούσε για να συσταθεί μία έδρα χρυσοστομικών σπουδών στα Πανεπιστήμιά μας. Τι να περιμένεις όμως από ανθρώπους που είναι ανίκανοι να σηκώσουν την βαριά κληρονομιά. «Δεν είμαστε συνεχιστές, αλλά αχθοφόροι ένδοξων ερειπίων που τα φορτωθήκαμε, χωρίς να αντέχουμε να τα κουβαλήσουμε και χωρίς να ξέρουμε τι να τα κάνουμε» σημειώνει ο Σεφέρης. Ο τίτλος του συγγράμματος του Αγίου Ιωάννη, που στάθηκε το ευεργετικό έναυσμα για την παρουσίαση της σημερινής ομιλίας είναι το «περί κενοδοξίας και όπως δει τους γονέας ανατρέφειν τα τέκνα». Το έργο αυτό του μελιρρύτου Αγίου αποδεικνύει περίτρανα αυτό που ο δάσκαλος του Γένους, Ευγένιος Βούλγαρης έλεγε για τους Πατέρες της Εκκλησίας: «δεν ξέρει τις να διορίσει, αν η αγιότης ήτο μεγαλύτερα της σοφίας ή η σοφία της αγιότητος». Γιατί όμως προτάσσει της ανατροφής των τέκνων, τον λόγο του περί κενοδοξίας ο Άγιος; Σύμφωνα με τους Πατέρες η κενοδοξία, η υπερηφάνεια, ο εγωισμός είναι μητέρα όλων των κακιών. «Η υπερηφάνεια», λέει ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος «αναγκάζει τον άνθρωπο επινοείν καινοτομίες, μη ανεχόμενη το αρχαίον», δηλαδή την παράδοση. Όπως τονίζει ο Άγιος Ιωάννης «η κενοδοξία, όψιν γαρ έχει μόνην λαμπράν, τα δε ένδον αυτής ουκέτι κενά μόνον, αλλά και ατιμίας ανάμεσα και ωμής γέμει τυραννίδας», δηλ. έχει όμορφη όψη, το εσωτερικό της όμως, δεν είναι μόνο κούφιο, αλλά και γεμάτο από ατιμία και μεστό από ωμή τυραννικότητα. Στο σημείο αυτό θέλω να υπογραμμίσω το εξής: Τα παιδιά μας είναι υπάρξεις, ψυχές αθάνατες που μας τις χάρισε ο Θεός. Είναι άνθρωποι οι οποίοι σε λίγο καιρό θα ακολουθήσουν τον δικό τους δρόμο, θ’ ανοίξουν τα δικά τους φτερά για την ζωή. Καλό θα είναι να έχουμε στο νου ότι δεν μπορούμε να τα χρησιμοποιούμε για δικές μας, ναρκισσιστικές, κενόδοξες ικανοποιήσεις ή για να πραγματοποιήσουν δικές μας ανεκπλήρωτες φιλοδοξίες.
Παράδειγμα: Επιθυμούμε πάρα πολύ το παιδί μας να γίνει γιατρός, δικηγόρος και δεν σκεφτόμαστε τι θα ήθελε το ίδιο και το πιέζουμε και ξοδευόμαστε και ταλαιπωρείται το ίδιο ψυχικά για να κάνει κάτι το οποίο δεν του αρέσει, μόνο και μόνο για να ευχαριστήσει τους γονείς του. Άλλο καθημερινό παράδειγμα δείγμα σαφές μιας άστοχης γονικής συμπεριφοράς. Τα παιδιά μας επιστρέφουν κουρασμένα από το σχολείο και η πρώτη ερώτηση που τα απευθύνουμε είναι «πώς τα πήγες σήμερα;» μας ενδιαφέρει πρωτίστως η σχολική τους επίδοση αδιαφορώντας για την ψυχική τους υγεία, ενώ η προϋπάντηση των παιδιών στα σπίτι πρέπει να είναι ένα χαρούμενο γεγονός με την ερώτηση, πραγματικά γονική, «πώς τα πέρασες σήμερα;». Αυτή η πρώιμη και επιβαρυντική για τα παιδιά, αγωνία για το μέλλον τους, φανερώνει δική μας χαμηλή αυτοεκτίμηση και ματαιοδοξία που επιζητεί, όπως είπαμε, κοινωνική άνοδο και αναγνώριση μέσω των αθώων παιδιών μας. Αγνοούμε ή ξεχνάμε πως οι λέξεις παιδί και παιχνίδι είναι ομόρριζες, ταυτόσημες θα έλεγα, και φτάσαμε στο νοσηρό επίπεδο να είναι τα παιδιά μας τα πρώτα θύματα της παγκοσμιοποιημένης και τεχνοκρατούμενης εποχής μας. Αντί να ανατρέφουμε αητούς, θαλασσοπούλια που θα βγαίνουν ψηλά για να ελέγχουν το πέλαγος, εμείς τρέφουμε παπαγάλους σε χρυσό κλουβί. Επιτρέπεται στην υπερευαίσθητη ηλικία των 7-12 ετών να μην υπάρχει ελευθερία, παιχνίδι και ανεμελιά στα παιδιά; Έχει διαπιστωθεί με μελέτες πως οι μαθητές είναι οι σκληρότερα εργαζόμενοι Έλληνες πολίτες, με μέσο όρο 70 ώρες την εβδομάδα, ένας πραγματικός Μεσαίωνας, μία δουλοπαροικία κληροδοτεί η, περί πολλά τυρβάζουσα εποχή μας, στα παιδιά. Με τα φροντιστήρια, τα αθλήματα, τα ωδεία, τα ιδιαίτερα, την τηλεόραση, τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, πνίγουμε τα παιδιά μας και δεν μας μένει, εμάς τους γονείς, παρά μόλις λίγος χρόνος για να τα φιλήσουμε στο κρεβάτι τους και να πουν «καληνύχτα».
Ας αντλήσουμε το μέλι από τα έργα του Χρυσοστόμου.
Πρώτα πρώτα ο άγιος τονίζει πως «ου γαρ το σπείραι ποιείν πατέρα μόνον, αλλά το παιδεύσαι, ουδέ το κυήσαι μητέρα εργάζεται, αλλά το θρέψαι καλώς» ή όπως το γράφει πιο επιγραμματικά «ου το τεκνοποιείν ποιείν τον γονέα αλλά το τεκνοτροφείν». Επισημαίνει εδώ ο Άγιος την μεγάλη αυτή αλήθεια πως γονέας είναι αυτός που αναθρέφει σωστά το παιδί του και όχι αυτός που απλώς το γεννάει. Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι δεν υπάρχουν τέλειοι γονείς και αυτό όμως πολλοί γονείς δεν μπορούν να το δεχτούν. Θέλουν μία τέλεια σχέση με τα παιδιά τους, αλάνθαστη, αψεγάδιαστη. Αυτήν τους την τελειομανία την μεταφέρουν στα παιδιά, με αποτέλεσμα να μην ανέχονται τις αταξίες των παιδιών τους. Αυτοί οι γονείς δεν ομολογούν τα λάθη τους, δεν ζητούν συγγνώμη που είναι το υφάδι της ζωής που συνέχει τους ανθρώπους. Υπομένουν τα παραπτώματα των φίλων τους και δεν ανέχονται τα παραπτώματα των παιδιών τους. Από την άλλη μεριά έχουμε γονείς που παραιτούνται από την γονική τους ευθύνη. Ακούμε να λεν «μη με βλέπεις σαν πατέρα. Εγώ θέλω να είναι φίλος σου». Σ’ αυτήν την περίπτωση και ο γονέας είναι ένα ώριμο παιδί που παραιτείται από την πατρική ή μητρική του ευθύνη και δημιουργεί στο παιδί αίσθημα ανασφάλειας, που θα φτάσει ως τον πανικό. Τα παιδιά θα βρουν ευκαιρίες στην ζωή τους ν’ αποκτήσουν φίλους, είναι όμως αμφίβολο αν θα βρουν κάποιον άλλο πατέρα ή άλλη μητέρα. Αγαπάμε τα παιδιά μας, αλλά δεν ξέρουμε πως να εκφράσουμε αυτήν την αγάπη. Υπάρχει δηλαδή, έλλειψη επικοινωνίας. Δεν είναι ψέμα ότι οι Έλληνες γονείς επικοινωνούν με τα παιδιά τους μόνο για να τα μαλώσουν, μόνο όταν πρόκειται να τα επιπλήξουν, να τα κατηγορήσουν για κάτι. Αλλά και όταν θέλουμε να στήσουμε γέφυρα επικοινωνίας, να τους δείξουμε ότι τα αγαπάμε, η αγάπη αυτή εκφράζεται συνήθως με την παροχή υλικών αγαθών, διασκεδάσεων και με τις λεγόμενες μορφωτικές ευκαιρίες. Τα καλά σχολεία, η πολλή τροφή, τα ακριβά ρούχα, τα πανάκριβα και περιττά, πολλές φορές, παιχνίδια αντικαθιστούν την γονική αγάπη ή είναι τρόποι εξαγοράς αυτής της αγάπης. Οι άμεσες όμως μορφές αγάπης απαιτούν χρόνο και κόπο πολύ, υπομονή εκούσια, να αστειευόμαστε, να παίζουμε μαζί τους, να συζητούμε, να τα βοηθούμε στα μαθήματά τους. Ό,τι δώσουμε σε χρόνο ή κόπο, αυτό θα πάρουμε αργότερα, ως βοήθεια πλέον και αγωγή που θα έχει γίνει στο παιδί μας και η οποία θα έχει επιπτώσεις ευεργετικές στην ζωή του, πράγμα που θα το χαιρόμαστε και εμείς.
Ως εκπαιδευτικός ποτέ δεν άκουσα και το λέω με παράπονο από μαθητή να μεταφέρει στην τάξη εξωσχολικές γνώσεις ή εμπειρίες, χωρίς ν’ αρχίζει τον λόγο του με την στερεότυπη πλέον φράση: «Κύριε είδα στην τηλεόραση». Ποτέ δεν άκουσα να λέει ότι αυτό μου το διηγήθηκε ο πατέρας μου ή η μητέρα μου. Που βρίσκεται ο γονέας και κυρίως ο πατέρας, που όπως απέδειξε μία πρόσφατη έρευνα στις εφημερίδες, μόνον ένας στους έξι μαθητές τον έχει βοηθό στην μελέτη και στο διάβασμα,. «Είσαι δάσκαλος όλου του σπιτιού και σε σένα παραπέμπει ο Θεός συνέχεια και την γυναίκα και τα παιδιά σου» τονίζει ο ιερός Χρυσόστομος. Είναι πολύ οδυνηρό να αναλαμβάνει μόνη η μητέρα τα δυσβάστακτα βάρη της τροφής και ανατροφής των παιδιών. «Αμφοτέρων ημίν επιμελητέον των παιδιών» γράφει ο Άγιος.
Αναφέρθηκα πριν στον ψυχοφθόρο και άθλιο ρόλο της τηλεόρασης, του «τρίτου γονέα» όπως χαρακτηριστικά ονομάζεται. Γράφει ο Χρυσόστομος με θαυμαστή διαύγεια και προορατικότητα για τα σημερινά τηλεοπτικά, ας μου συγχωρεθεί για τη λέξη, κοπροθεάματα: «μηδέποτε εις θέατρον πεμπέσθω το παιδίον ίνα μη λύμην (βρωμιά), ολόκληρον δια της ακοής και δια των οφθαλμών δέχεται». Ό,τι ήταν ποτέ το θέατρο είναι σήμερα τα μέσα μαζικής εκχαυνώσεως και εξαχρειώσεως.
Συμβουλεύει ο Άγιος να μιλάμε έτσι στα παιδιά μας: «Ω τέκνον, ανελεύθερων τα θεάματα εκείνα. Υπόσχου μηδέν ακούσειν άσχημον μηδέ ερείν και άπιθι αλλ’ ου δυνατόν εκεί, μηδέν ακούσαι αισχρόν. Ανάξια των σων οφθαλμών τα γινόμενα». Και προσθέτει τα εξής συγκινητικά: «Άμα και καταφιλώμεν αυτόν λέγοντες και περιβάλλωμεν ταις χερσίν και επισφίγγωμεν ώστε τον πόθον δεικνύειν. Τούτοις άπασιν αυτόν αλλάττωμεν». Σήμερα μέσα στα σπίτια ζούμε ζωή παράλληλη, καθόμαστε ο ένας δίπλα στον άλλο στον καναπέ, και εισπνέουμε τις τηλεοπτικές αναθυμιάσεις. Αφήσαμε τα παιδιά μόνα τους μπροστά στην τηλεόραση και αυτό είναι το πιο επικίνδυνο. Μια σειρά τελευταίων ερευνών έδειξαν ότι για τα παιδιά 8-12 ετών το μεγαλύτερο μέρος του φόβου τους πηγάζει από την τηλεοπτική οθόνη και όχι από την πραγματική ζωή, όπως συνέβαινε άλλοτε. Υπολογίστηκε ότι κατά μέσο όρο ένα παιδί μέχρι να τελειώσει το Λύκειο έχει αφιερώσει στην λατρεία της μικρής οθόνης 18.000 ώρες. Που σημαίνει 750 μέρες ή χονδρικότερα 2,5 χρόνια τηλεοπτικής αιχμαλωσίας. Έχει ακόμη υπολογιστεί στην Αμερική είναι γνωστή η ρήση πως αν θέλεις να δεις την Ελλάδα του μέλλοντος ταξίδεψε στην σημερινή Αμερική πως ένα παιδί, μετέχει ετησίως σε 10.000 φόνους! Όταν κάποτε οι κάμερες της τηλοψίας, στράφηκαν αδηφάγες στο πρόσωπο ενός νεαρού εγκληματία ο σκυλευτής δημοσιογράφος τον ρώτησε:
«Εσύ το έκανες το έγκλημα;
Όχι εσείς, αποκρίθηκε ο νεαρός».
Η απάντηση δείχνει κι εμάς. Το παιδί έρχεται στον κόσμο χωρίς τηλεόραση. Την τηλεόραση την προσφέρει ο γονιός. Τα παιδιά με αδιαμόρφωτη ακόμη προσωπικότητα βομβαρδίζονται από μία εμπειρία, που σχεδόν καταργεί τα όρια του πραγματικού και του μη πραγματικού. Οι αντικοινωνικές πράξεις είναι πολλές φορές αντιγραφή της τηλεοπτικής βίας. Τα παιδιά οδηγούνται να μεταχειρίζονται τους πραγματικούς ανθρώπους, σαν να ήταν στην τηλεοπτική οθόνη. Έχουμε αποκοίμιση των ηθικών τους ανακλαστικών, το υπονοούμενο σε κάθε περίπτωση σαφές: απολαύστε, ψυχαγωγηθείτε με τους φόνους και τις αδικίες. Η τηλεόραση δυστυχώς χρησιμοποιείται από πολλούς γονείς σαν ηρεμιστικό. Ο γονέας μπορεί να ξεκουράζεται από την ανησυχία του παιδιού, αυτό όμως ανυπεράσπιστο γεύεται τα τηλεοπτικά αποφάγια. Επειδή όμως είναι αδύνατο να πετάξουμε τις συσκευές, γιατί και εμείς οι γονείς είμαστε εθισμένοι και οι φραστικές παραινέσεις στα παιδιά δεν έχουν αποτέλεσμα, κάποιες πρακτικές λύσεις είναι αναγκαίες. Όπως το να παρακολουθούμε μαζί με τα παιδιά επιλεγμένα από πριν προγράμματα. Να σχολιάζουμε να συζητούμε με τα παιδιά τις «περίεργες» ή απάνθρωπες σκηνές, τονίζοντας την αρνητική πλευρά τους. Οι συμβουλές θα είναι το τελευταίο στάδιο μιας συζητήσεως… Διαβάζουμε βιβλία μπροστά στα παιδιά, δωρίζουμε συνεχώς βιβλία φιλοτιμώντας τα, κατ’ εξοχήν εθνική αρετή. Να μην μάθει το παιδί πως μπορεί να μαθαίνει βλέποντας τηλεόραση, ψυχαγωγούμενο. Τα παιδιά ρουφούν σαν σφουγγάρι αυτό το οποίο είμαστε εμείς και όχι αυτό που θέλουμε να δείξουμε ή να πούμε. «Ου γαρ ο λόγος τοσούτον όσον ο βίος εις την αρετήν άγει» έλεγε ο Πλούταρχος. Φτάσαμε στο επίπεδο η μητρική γλώσσα των παιδιών να είναι η γλώσσα της τηλεόρασης και όχι της μητέρας. Ένας Αμερικανός συγγραφέας έλεγε «δεν ξέρω, αλήθεια, τι θα μπορούσαμε άλλο να κάνουμε για την γραπτή έκφραση των παιδιών μας, παρά να πετάξουμε όλες τις τηλεοπτικές συσκευές». Ανατροφή των παιδιών δεν σημαίνει παροχή διασκέδασης, αλλά θωράκιση ψυχική και σωματική των παιδιών που απαιτεί κόπο και προσωπική επένδυση του γονιού. «Νόμισον αγάλματα χρυσά έχειν επί τας οικίας τα παιδία», τονίζει ο Άγιος Ιωάννης. Τα παιδιά μας είναι τα χρυσά, έμψυχα, αγάλματα που αναμένουν στολισμό ψυχής από μας τους γονείς.